DEEL 1: De ontwikkeling van de basisvaardigheden
leerdoelen:
Na het studeren van dit deel moet je het volgende kunnen:
o De ontwikkeling van de basisvaardigheden beschrijven
o De drie fasen waarover de motorische basisvorming loopt
beschrijven en de kenmerken van elke fase geven
o Weten welke basisvaardigheden het verschillend materiaal bij de
kleuters kan uitlokken en op welke wijze het materiaal kan worden
aangeboden.
o Enkele voordelen en nadelen van het materiaal opsommen
o Weten welk onderscheid men maakt in het materiaal
1.1 Motorische capaciteiten
Geboorte: Zintuigen + reflexen aanwezig
Bewegingen baby -> reflexmatig
1 maand: hoofd oprichten -> stabiliteit voor nodig
Motorische capaciteiten:
o Oprichten
o Steun en grijpreactie
o Stabiliteit
1.2 Basisvaardigheden= primaire bewegingspatroon
Liggende baby evolueert tot een recht opgaande peuter
-> ontwikkeling begint bij motorische capaciteiten en evolueert tot
primaire bewegingspatronen = basisvaardigheden
Kinderen in kleuterklas heel arsenaal aan basisvaardigheden (=
bewegingsnatuur)
Bewegingsnatuur ontstaat uit de confrontatie tussen:
o mogelijkheid tot zelfbeweging = motorische capaciteiten
o uitdagende omringende wereld
Basisvaardigheden voor 1ste levensjaar heel duidelijk
daarna afhankelijk van ontwikkelingsproces door externe factoren
Natuurlijke bewegingen zijn dus in aanleg en worden geleerd via
ervaringen op een uitdagende omgeving. Het ontwikkelen van de
basisvaardigheden vanuit de natuurlijke zelfbewegingen verloopt op
voorbewust niveau.
1.3 Motorische basisvorming
,Voor bewegingsopvoeding wordt gestreefd naar degelijk kunnen
deelnemen aan de bewegingscultuur en zich daarbij goed voelen
Kinderen op kleuterschool hebben eigen bewegingsnatuur =
basisvaardigheden waarover zijn reeds beschikken -> kunnen nog
uitgebreid worden = taak juf
3 fasen:
Fase 1: fase van het ervaren
Door het ervaren van basisvaardigheden in allerlei vormen door
uitdagende bewegingslandschappen worden deze basisvaardigheden
geautomatiseerd
Automatisatie van bepaalde basisvaardigheden zorgt ervoor dat je nieuwe
bewegingen kunt aanleren
Bewegingscultuur = motorisch erfdeel van gewijzigde en voorgeschreven
bewegingsnatuur
o in kleuterschool
o automatiseren van de basisvaardigheden dmv een uitdagende
omgeving
o vanuit de bewegingsnatuur
o voorbewust
Fase 2: fase van het beseffen
lager schoolkind bewust maken van zijn bewegingen door te doen
nadenken over die bewegingen
door besef is het mogelijk basisvaardigheden bewust te wijzigen, stileren
en te hercoördineren
= besef bijbrengen dat de natuur verschillende antwoorden voorziet en
dat de natuur bewust gewijzigd kan worden
o lagere school
o bewust maken van bewegingen om zo de geautomatiseerde
basisvaardigheden te wijzigen, stileren en recoördineren
o bewust
Fase 3: fase van het beheersen
Intentioneel motorisch geleerd
kind leert technische, specifieke vaardigheden
Goede motorische basisvorming begint bij de bewegingsnatuur en slaat de
brug van deze natuur naar de bewegingscultuur
o einde lagere school
o Intentioneel specifieke vaardigheden aanleren
o Bewust (intentioneel leren)
o naar de bewegingscultuur
,OPMERKING:
o Volgorde belangrijker dan tijdsduur
o Geen leeftijdsindicatie voor basisvaardigheden
Leeftijd beweging
1 maand Hoofd naar een kant -> slaapt
6 maand Gesteund zitten
Houd hoofd en rug recht
Draait hoofd om rond te kijken
9 maand Kruipt
Kan met steun even rechtstaan
12 maand Stapt met vasthouden zijdelings
Trappen doen met helpende hand
18 maand of leuning
Gooit bal
2 jaar Stapt vlot
Deur openen
Trapt tegen bal zonder evenwicht te
verliezen
3 jaar Driewieler berijden
Tippen stappen
Wisselt voeten af bij trap
4 jaar 1 been springen
Ladders klauwteren
5 jaar Springend beide voeten afwisselen
Lichtjes op de tippen lopen
Muziek -> goed dansen
schema
, Deel 2: didactiek en methodiek van de basisvaardigheden
leerdoelen:
Na het studeren van dit deel moet je het volgende kunnen:
o
1. Opbouw van een activiteit ‘vaardigheden’
- eerst vrij laten experimenteren = vrij laten om ruimte en
mogelijkheden van het aangeboden te ontdekken -> zkr bij klein
materiaal
- observeer welke oefenvormen de kleuters ontdekken
- daarna opdrachten geven die:
o in hun wereld bevinden
o op hun niveau zijn
Algemene structuur
Inleiding (in thema)
- opwarming: voldoende intensief, eenvoudig, ruimte
verkennen
Midden:
- fase 1 experimenteren
- fase 2 gestuurde opdrachten
Slot:
- rustige afsluiter
2. Begeleidingsstijl
3 verschillende stijlen:
- kls hebben alle vrijheid
- leerkracht en kleuters zijn actief
- juf leiding: hier gaat het om duidelijke omschreven opdrachten
3. Opdrachten
Oog hebben voor:
- het geobserveerde
- goede formulering
- integratie doelen
3.1 Voorbereiding van de opdrachten
Opdracht kan je niet volledig voorbereiden ->inspelen op wat kleuters
zeggen, het geobserveerde
Je hebt wel nagedacht over je bewegingslandschap en welke doelen je
denkt te bereiken (beetje voorspelbaar)
leerdoelen:
Na het studeren van dit deel moet je het volgende kunnen:
o De ontwikkeling van de basisvaardigheden beschrijven
o De drie fasen waarover de motorische basisvorming loopt
beschrijven en de kenmerken van elke fase geven
o Weten welke basisvaardigheden het verschillend materiaal bij de
kleuters kan uitlokken en op welke wijze het materiaal kan worden
aangeboden.
o Enkele voordelen en nadelen van het materiaal opsommen
o Weten welk onderscheid men maakt in het materiaal
1.1 Motorische capaciteiten
Geboorte: Zintuigen + reflexen aanwezig
Bewegingen baby -> reflexmatig
1 maand: hoofd oprichten -> stabiliteit voor nodig
Motorische capaciteiten:
o Oprichten
o Steun en grijpreactie
o Stabiliteit
1.2 Basisvaardigheden= primaire bewegingspatroon
Liggende baby evolueert tot een recht opgaande peuter
-> ontwikkeling begint bij motorische capaciteiten en evolueert tot
primaire bewegingspatronen = basisvaardigheden
Kinderen in kleuterklas heel arsenaal aan basisvaardigheden (=
bewegingsnatuur)
Bewegingsnatuur ontstaat uit de confrontatie tussen:
o mogelijkheid tot zelfbeweging = motorische capaciteiten
o uitdagende omringende wereld
Basisvaardigheden voor 1ste levensjaar heel duidelijk
daarna afhankelijk van ontwikkelingsproces door externe factoren
Natuurlijke bewegingen zijn dus in aanleg en worden geleerd via
ervaringen op een uitdagende omgeving. Het ontwikkelen van de
basisvaardigheden vanuit de natuurlijke zelfbewegingen verloopt op
voorbewust niveau.
1.3 Motorische basisvorming
,Voor bewegingsopvoeding wordt gestreefd naar degelijk kunnen
deelnemen aan de bewegingscultuur en zich daarbij goed voelen
Kinderen op kleuterschool hebben eigen bewegingsnatuur =
basisvaardigheden waarover zijn reeds beschikken -> kunnen nog
uitgebreid worden = taak juf
3 fasen:
Fase 1: fase van het ervaren
Door het ervaren van basisvaardigheden in allerlei vormen door
uitdagende bewegingslandschappen worden deze basisvaardigheden
geautomatiseerd
Automatisatie van bepaalde basisvaardigheden zorgt ervoor dat je nieuwe
bewegingen kunt aanleren
Bewegingscultuur = motorisch erfdeel van gewijzigde en voorgeschreven
bewegingsnatuur
o in kleuterschool
o automatiseren van de basisvaardigheden dmv een uitdagende
omgeving
o vanuit de bewegingsnatuur
o voorbewust
Fase 2: fase van het beseffen
lager schoolkind bewust maken van zijn bewegingen door te doen
nadenken over die bewegingen
door besef is het mogelijk basisvaardigheden bewust te wijzigen, stileren
en te hercoördineren
= besef bijbrengen dat de natuur verschillende antwoorden voorziet en
dat de natuur bewust gewijzigd kan worden
o lagere school
o bewust maken van bewegingen om zo de geautomatiseerde
basisvaardigheden te wijzigen, stileren en recoördineren
o bewust
Fase 3: fase van het beheersen
Intentioneel motorisch geleerd
kind leert technische, specifieke vaardigheden
Goede motorische basisvorming begint bij de bewegingsnatuur en slaat de
brug van deze natuur naar de bewegingscultuur
o einde lagere school
o Intentioneel specifieke vaardigheden aanleren
o Bewust (intentioneel leren)
o naar de bewegingscultuur
,OPMERKING:
o Volgorde belangrijker dan tijdsduur
o Geen leeftijdsindicatie voor basisvaardigheden
Leeftijd beweging
1 maand Hoofd naar een kant -> slaapt
6 maand Gesteund zitten
Houd hoofd en rug recht
Draait hoofd om rond te kijken
9 maand Kruipt
Kan met steun even rechtstaan
12 maand Stapt met vasthouden zijdelings
Trappen doen met helpende hand
18 maand of leuning
Gooit bal
2 jaar Stapt vlot
Deur openen
Trapt tegen bal zonder evenwicht te
verliezen
3 jaar Driewieler berijden
Tippen stappen
Wisselt voeten af bij trap
4 jaar 1 been springen
Ladders klauwteren
5 jaar Springend beide voeten afwisselen
Lichtjes op de tippen lopen
Muziek -> goed dansen
schema
, Deel 2: didactiek en methodiek van de basisvaardigheden
leerdoelen:
Na het studeren van dit deel moet je het volgende kunnen:
o
1. Opbouw van een activiteit ‘vaardigheden’
- eerst vrij laten experimenteren = vrij laten om ruimte en
mogelijkheden van het aangeboden te ontdekken -> zkr bij klein
materiaal
- observeer welke oefenvormen de kleuters ontdekken
- daarna opdrachten geven die:
o in hun wereld bevinden
o op hun niveau zijn
Algemene structuur
Inleiding (in thema)
- opwarming: voldoende intensief, eenvoudig, ruimte
verkennen
Midden:
- fase 1 experimenteren
- fase 2 gestuurde opdrachten
Slot:
- rustige afsluiter
2. Begeleidingsstijl
3 verschillende stijlen:
- kls hebben alle vrijheid
- leerkracht en kleuters zijn actief
- juf leiding: hier gaat het om duidelijke omschreven opdrachten
3. Opdrachten
Oog hebben voor:
- het geobserveerde
- goede formulering
- integratie doelen
3.1 Voorbereiding van de opdrachten
Opdracht kan je niet volledig voorbereiden ->inspelen op wat kleuters
zeggen, het geobserveerde
Je hebt wel nagedacht over je bewegingslandschap en welke doelen je
denkt te bereiken (beetje voorspelbaar)
