ADVIESRAPPORT
EENZAAMHEID ONDER OUDEREN (INTERNE WOONGROEP)
Naam: Lynn Bloem
Klas: 2v11
Leerjaar: 2e jaar
Vak: Onderzoek
1
, INHOUDSOPGAVE
Inleiding....................................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Aanleiding/context ...................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Probleemstelling ................................................................................................................................. 4
Doelstelling ......................................................................................................................................... 4
Vraagstelling ....................................................................................................................................... 4
Verantwoording ...................................................................................................................................... 4
Respondenten .................................................................................................................................... 4
Data-verzamelingsinstrument ............................................................................................................ 5
Meetfouten ........................................................................................................................................ 5
Ethische aspecten ............................................................................................................................... 6
Analyse ............................................................................................................................................... 6
Oplossing scenario’s ........................................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Oplossing scenario 1……………………………………………………………………………………………………………….………….7
Oplossingsscenario 2…………………………………………………………..………………………………………………….………….8
Conclusie……………………………………………………………………………………………………………….……………………………9
Advies……………………………………………………………………………………………………………….………………………………10
Litertuurlijst……………………………………………………………………………………………………………….…………………....11
Bijlage 1……………………………………………………………………………………………………………….…………………………..12
Bijlage 2……………………………………………………………………………………………………………….…………………….…….51
Bijlage 3……………………………………………………………………………………………………………………………………………59
2
, INLEIDING
AANLEIDING/CONTEXT
Tijdens het onderzoeken van onze probleemstelling in de literatuur kwamen de studenten tegen dat sociaal
hulpverleners het lastig vinden bij ouderenzorg om de juiste begeleiding te handhaven, tevens hebben ze ook
moeite met het signaleren van eenzame ouderen. De doelgroep binnen de probleemverkenning van het
onderzoek was breed, in dit adviesrapport wordt gericht op de zorginstelling de Zorggroep, specifiek gericht op
ouderen die intern wonen. In deze zorginstelling wonen verschillende ouderen, denk hierbij aan ouderen die
door psychische of lichamelijke klachten die niet meer thuis kunnen wonen, deze ouderen wonen in een
kleinschalige woongroep. Eenzaamheid onder ouderen is een groot probleem in Nederland, dit is naar voren
gekomen in de literatuur op macroniveau. Het percentage mensen dat zich emotioneel eenzaam voelt, neemt
toe vanaf de 75 jaar. Van de 85- plussers voelt bijna twee derde zich eenzaam (volksgezonheidszorg, 2016). Op
dit moment zijn er binnen Nederland 1,3 miljoen mensen ouder dan 75 jaar. De verwachting is dat dit in 2030
meer dan 2,1 miljoen mensen zijn (Rijksoverheid).
Ondanks dat de eenzaamheid steeds meer groeit onder ouderen, wordt dit ook meer onder de aandacht
gebracht. Eenzaamheid onder oudere wordt gezien als een maatschappelijk vraagstuk, alsnog is het een lastig
dit om op lokaal niveau op een systematische en duurzame manier aan te pakken. Er rust een groot taboe op
eenzaamheid onder ouderen, de aanpak vraagt om samenwerking en maatwerk (Movisie,2015). Hierdoor zijn
professionals vaak niet optimaal opgeleid om eenzaamheid bespreekbaar te maken en het tegen te gaan.
Deze ontwikkelingen op macroniveau leiden tot meer uitdagingen op mesoniveau. In de zorggroep in Noord en
Midden-Limburg wonen ongeveer vijfduizend mensen onderverdeeld in meer dan veertig zorgcentra. Mensen
met een gemiddelde leeftijd van 85 jaar die niet meer zelfstandig thuis kunnen worden door bijvoorbeeld een
handicap, ziekte of permanent afhankelijk zijn. Het komt weleens voor dat de ouderen naar meer verlangen,
zoals uitstapjes of een dagje weg. De zorggroep maakt geen gebruik van bepaalde methodieken en dit zorgt
ervoor dat ze soms vastlopen. De Zorggroep beschikt over een hecht team, maar er komen ook veel ZZP’ers in
terecht, deze ZZP’ers worden voor lange periode ingezet. Maar doordat ZZpers bij verschillende zorginstelling
werken, blijkt het voor hun vaak lastig om in korte tijd een duurzame sociaal agogische relatie met de ouderen
op te bouwen. Ze zorginstelling merkt dat dit effect heeft op de ouderen, dit zorgt ervoor dat ouderen het
lastig vinden een ZZP’er te banderen indien ze zich eenzaam voelen. De zorginstelling heeft echter deze ZZP’ers
wel nodig omdat ze anders over te weinig personeel beschikken. De zorggroep zou daarom graag willen weten
hoe ze er toch voor kunnen zorgen dat voor de ouderen de stap kleiner wordt om hulp te durven vragen aan
een ZZpers. Dit samen met het ontbreken van de methodieken is het probleem dat speelt in de zorggroep
intern kleinschalig wonen. Deze problemen op mesoniveau hebben we invloed op microniveau.
Het ontbreekt op het moment vaak nog aan een goede scholing over eenzaamheid. Binnen opleidingen op het
MBO en HBO is er nauwelijks specifieke aandacht over het omgaan met eenzaamheid onder cliënten. (Van de
Maat,2015) hierdoor zijn professionals vaak niet optimaal opgeleid om eenzaamheid bespreekbaar te maken
en tegen te gaan. Indien eenzaamheid niet goed word aangepakt, kan dit leiden tot psychische en
gezondheidsklachten.
3
EENZAAMHEID ONDER OUDEREN (INTERNE WOONGROEP)
Naam: Lynn Bloem
Klas: 2v11
Leerjaar: 2e jaar
Vak: Onderzoek
1
, INHOUDSOPGAVE
Inleiding....................................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Aanleiding/context ...................................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Probleemstelling ................................................................................................................................. 4
Doelstelling ......................................................................................................................................... 4
Vraagstelling ....................................................................................................................................... 4
Verantwoording ...................................................................................................................................... 4
Respondenten .................................................................................................................................... 4
Data-verzamelingsinstrument ............................................................................................................ 5
Meetfouten ........................................................................................................................................ 5
Ethische aspecten ............................................................................................................................... 6
Analyse ............................................................................................................................................... 6
Oplossing scenario’s ........................................................................ Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Oplossing scenario 1……………………………………………………………………………………………………………….………….7
Oplossingsscenario 2…………………………………………………………..………………………………………………….………….8
Conclusie……………………………………………………………………………………………………………….……………………………9
Advies……………………………………………………………………………………………………………….………………………………10
Litertuurlijst……………………………………………………………………………………………………………….…………………....11
Bijlage 1……………………………………………………………………………………………………………….…………………………..12
Bijlage 2……………………………………………………………………………………………………………….…………………….…….51
Bijlage 3……………………………………………………………………………………………………………………………………………59
2
, INLEIDING
AANLEIDING/CONTEXT
Tijdens het onderzoeken van onze probleemstelling in de literatuur kwamen de studenten tegen dat sociaal
hulpverleners het lastig vinden bij ouderenzorg om de juiste begeleiding te handhaven, tevens hebben ze ook
moeite met het signaleren van eenzame ouderen. De doelgroep binnen de probleemverkenning van het
onderzoek was breed, in dit adviesrapport wordt gericht op de zorginstelling de Zorggroep, specifiek gericht op
ouderen die intern wonen. In deze zorginstelling wonen verschillende ouderen, denk hierbij aan ouderen die
door psychische of lichamelijke klachten die niet meer thuis kunnen wonen, deze ouderen wonen in een
kleinschalige woongroep. Eenzaamheid onder ouderen is een groot probleem in Nederland, dit is naar voren
gekomen in de literatuur op macroniveau. Het percentage mensen dat zich emotioneel eenzaam voelt, neemt
toe vanaf de 75 jaar. Van de 85- plussers voelt bijna twee derde zich eenzaam (volksgezonheidszorg, 2016). Op
dit moment zijn er binnen Nederland 1,3 miljoen mensen ouder dan 75 jaar. De verwachting is dat dit in 2030
meer dan 2,1 miljoen mensen zijn (Rijksoverheid).
Ondanks dat de eenzaamheid steeds meer groeit onder ouderen, wordt dit ook meer onder de aandacht
gebracht. Eenzaamheid onder oudere wordt gezien als een maatschappelijk vraagstuk, alsnog is het een lastig
dit om op lokaal niveau op een systematische en duurzame manier aan te pakken. Er rust een groot taboe op
eenzaamheid onder ouderen, de aanpak vraagt om samenwerking en maatwerk (Movisie,2015). Hierdoor zijn
professionals vaak niet optimaal opgeleid om eenzaamheid bespreekbaar te maken en het tegen te gaan.
Deze ontwikkelingen op macroniveau leiden tot meer uitdagingen op mesoniveau. In de zorggroep in Noord en
Midden-Limburg wonen ongeveer vijfduizend mensen onderverdeeld in meer dan veertig zorgcentra. Mensen
met een gemiddelde leeftijd van 85 jaar die niet meer zelfstandig thuis kunnen worden door bijvoorbeeld een
handicap, ziekte of permanent afhankelijk zijn. Het komt weleens voor dat de ouderen naar meer verlangen,
zoals uitstapjes of een dagje weg. De zorggroep maakt geen gebruik van bepaalde methodieken en dit zorgt
ervoor dat ze soms vastlopen. De Zorggroep beschikt over een hecht team, maar er komen ook veel ZZP’ers in
terecht, deze ZZP’ers worden voor lange periode ingezet. Maar doordat ZZpers bij verschillende zorginstelling
werken, blijkt het voor hun vaak lastig om in korte tijd een duurzame sociaal agogische relatie met de ouderen
op te bouwen. Ze zorginstelling merkt dat dit effect heeft op de ouderen, dit zorgt ervoor dat ouderen het
lastig vinden een ZZP’er te banderen indien ze zich eenzaam voelen. De zorginstelling heeft echter deze ZZP’ers
wel nodig omdat ze anders over te weinig personeel beschikken. De zorggroep zou daarom graag willen weten
hoe ze er toch voor kunnen zorgen dat voor de ouderen de stap kleiner wordt om hulp te durven vragen aan
een ZZpers. Dit samen met het ontbreken van de methodieken is het probleem dat speelt in de zorggroep
intern kleinschalig wonen. Deze problemen op mesoniveau hebben we invloed op microniveau.
Het ontbreekt op het moment vaak nog aan een goede scholing over eenzaamheid. Binnen opleidingen op het
MBO en HBO is er nauwelijks specifieke aandacht over het omgaan met eenzaamheid onder cliënten. (Van de
Maat,2015) hierdoor zijn professionals vaak niet optimaal opgeleid om eenzaamheid bespreekbaar te maken
en tegen te gaan. Indien eenzaamheid niet goed word aangepakt, kan dit leiden tot psychische en
gezondheidsklachten.
3
