1 Politiek
1.1 Politiek bestuursvormen
Beantwoord de volgende vragen.
Hoe snel mag je rijden in de bebouwde kom?
50 km/h
Tot welke leeftijd ben je leerplichtig?
18j
Hoeveel dagen per jaar mag je als student werken?
475 uur – 60 dagen
Wie beboet je als je door het rood rijdt?
Politie
Hoe oud moet je zijn om bier of wijn te drinken op café?
16jaar
Democratie
bij het ontstaan van België in 1830 werd besloten dat het land als een democratie door het
leven moest gaan. Het volk beslist dus over hoe het (openbare) leven wordt geregeld. Maar
omdat het niet haalbaar is om iedereen in grote groepen aan het woord te laten, worden er
mensen verkozen die als vertegenwoordigers optreden. Die volksvertegenwoordigers of politici
nemen beslissingen die alle aspecten van het leven beïnvloeden.
Dictatuur
Een democratie is niet de enige bestuursvorm. Er bestaan landen waar de macht niet in de handen
van het volk ligt, maar bij één persoon of een kleine groep personen. Het gaat in dat geval om een
dictatuur. Voor de Franse Revolutie in 1789 kende Frankrijk ook een dictatuur. De macht lag toen bij
de absolute vorst, die beweerde dat hij zijn macht van God gekregen had.
De Franse verlichtingsfilosoof Charles Montesquieu was een fervente tegenstander van vorstelijke
absolutisme. Hij vond dat de macht van de koning moest verdeeld worden over verscheidene
instellingen die los van elkaar moesten kunnen regeren. De L’Esprit des Loix beschreef hij een
bestuursvorm waarbij de macht verdeeld moest worden over 3 lichamen:
1) De wetgevende macht, bevoegd om wetten of regels te maken en de uitvoerende macht de
controleren.
2) De uitvoerende macht, die wetten of regels uitvoert
3) De rechtelijke macht, de overtredingen van de wetten of regels moet beoordelen en
uitspraken doet over zaken waarover onenigheid bestaat.
De scheiding der machten vermijdt dat één instelling alles voor het zeggen heeft en zorgt daarnaast
ook voor zekerheid, omdat de verschillende machten elkaar kunnen controleren om machtsmisbruik
uit te sluiten.
De principes die als doel hebben de bevolking te beschermen tegen machtsconcentratie en willekeur
worden vastgesteld in de grondwet. Voor België werd die ingesteld in 1831.
België onafhankelijk: 1830
Belgische grondwet: 1831
, Niveaus Instellingen
Federaal: (nationaal) Federale staat
Gemeenschappen Frans Duitstalig Vlaamse
(vooral
persoonsgebonden
zaken)
Gewestelijk Waals Brusselse gewest Vlaamse
(Plaatselijk gebonden
zaken)
Provinciaal 5-Waalse provincies 5-Vlaamse provincies
(5= waals
5= vlaams)
Gemeentelijk 262 Waalse 19 Brusselse 308 Vlaamse
gemeenten gemeenten gemeenten
Zoals het schema duidelijk aangeeft, bestaat België uit 5 verschillende bestuursniveaus. Elk niveau
kreeg een eigen takenpakket. Die verdeling van bevoegdheden is door de opeenvolgende
staatshervormingen nog volop in evolutie. Algemeen kun je stellen dat de gemeenschappen bevoegd
zijn voor de persoonsgebondenheid aangelegenheden (zoals cultuur, onderwijs, media, sociale zaken
zoals kinderopvang en bejaarden- en gehandicaptenzorg….)
Geef bij de onderstaande kaarten aan over welk bestuursniveau het gaat
Vlaams gewest Waals gewest Waalse gewest
Vlaamse gemeenschap Franse gemeenschap Duit(stalige) gemeenschap
Vlaams provincies Waalse provincies Federale staat (België)
1.1 Politiek bestuursvormen
Beantwoord de volgende vragen.
Hoe snel mag je rijden in de bebouwde kom?
50 km/h
Tot welke leeftijd ben je leerplichtig?
18j
Hoeveel dagen per jaar mag je als student werken?
475 uur – 60 dagen
Wie beboet je als je door het rood rijdt?
Politie
Hoe oud moet je zijn om bier of wijn te drinken op café?
16jaar
Democratie
bij het ontstaan van België in 1830 werd besloten dat het land als een democratie door het
leven moest gaan. Het volk beslist dus over hoe het (openbare) leven wordt geregeld. Maar
omdat het niet haalbaar is om iedereen in grote groepen aan het woord te laten, worden er
mensen verkozen die als vertegenwoordigers optreden. Die volksvertegenwoordigers of politici
nemen beslissingen die alle aspecten van het leven beïnvloeden.
Dictatuur
Een democratie is niet de enige bestuursvorm. Er bestaan landen waar de macht niet in de handen
van het volk ligt, maar bij één persoon of een kleine groep personen. Het gaat in dat geval om een
dictatuur. Voor de Franse Revolutie in 1789 kende Frankrijk ook een dictatuur. De macht lag toen bij
de absolute vorst, die beweerde dat hij zijn macht van God gekregen had.
De Franse verlichtingsfilosoof Charles Montesquieu was een fervente tegenstander van vorstelijke
absolutisme. Hij vond dat de macht van de koning moest verdeeld worden over verscheidene
instellingen die los van elkaar moesten kunnen regeren. De L’Esprit des Loix beschreef hij een
bestuursvorm waarbij de macht verdeeld moest worden over 3 lichamen:
1) De wetgevende macht, bevoegd om wetten of regels te maken en de uitvoerende macht de
controleren.
2) De uitvoerende macht, die wetten of regels uitvoert
3) De rechtelijke macht, de overtredingen van de wetten of regels moet beoordelen en
uitspraken doet over zaken waarover onenigheid bestaat.
De scheiding der machten vermijdt dat één instelling alles voor het zeggen heeft en zorgt daarnaast
ook voor zekerheid, omdat de verschillende machten elkaar kunnen controleren om machtsmisbruik
uit te sluiten.
De principes die als doel hebben de bevolking te beschermen tegen machtsconcentratie en willekeur
worden vastgesteld in de grondwet. Voor België werd die ingesteld in 1831.
België onafhankelijk: 1830
Belgische grondwet: 1831
, Niveaus Instellingen
Federaal: (nationaal) Federale staat
Gemeenschappen Frans Duitstalig Vlaamse
(vooral
persoonsgebonden
zaken)
Gewestelijk Waals Brusselse gewest Vlaamse
(Plaatselijk gebonden
zaken)
Provinciaal 5-Waalse provincies 5-Vlaamse provincies
(5= waals
5= vlaams)
Gemeentelijk 262 Waalse 19 Brusselse 308 Vlaamse
gemeenten gemeenten gemeenten
Zoals het schema duidelijk aangeeft, bestaat België uit 5 verschillende bestuursniveaus. Elk niveau
kreeg een eigen takenpakket. Die verdeling van bevoegdheden is door de opeenvolgende
staatshervormingen nog volop in evolutie. Algemeen kun je stellen dat de gemeenschappen bevoegd
zijn voor de persoonsgebondenheid aangelegenheden (zoals cultuur, onderwijs, media, sociale zaken
zoals kinderopvang en bejaarden- en gehandicaptenzorg….)
Geef bij de onderstaande kaarten aan over welk bestuursniveau het gaat
Vlaams gewest Waals gewest Waalse gewest
Vlaamse gemeenschap Franse gemeenschap Duit(stalige) gemeenschap
Vlaams provincies Waalse provincies Federale staat (België)
