H1 OBJECTIEF EN SUBJECTIEF RECHT
!! dubbelzinnige notie : rights ⟷ law
ONDERSCHEID TUSSEN OBJECTIEF EN SUBJECTIEF RECHT
Objectief : maatschappelijk gegeven geheel v gedragsregels afdwingbaar door de overheid
Subjectief : rechtsfenomeen individualiseren
: aanspraak op rechtsnorm v individu
VERBAND TUSSEN OBJECTIEF EN SUBJECTIEF RECHT
Objectief recht = gedragsregels < verbindende bevelen (verbod / gebod)
rechtsregel wordt recht
Subjectief recht = rechtsplichten < verbintenissen om iets te doen / niet te doen
( positieve daad / onthouding )
! belang in rechtszaak : claim baseren op rechtsregel (rechter beslist op basis van voorgelegde
rechtsnorm)
BELANG VAN ONDERSCHEID
= bevoegdheidsverdeling
Gewone rechtbanken Administratieve rechtscolleges
RAAD VAN STATE
⟶ subjectief contentieux ⟶ objectief contentieux
( oordeel schadevergoeding ) ( wettigheid bestuurshandelingen )
Samenhang : onwettigheid schendt subjectief recht
!! onderscheid vervaagd < toename bevoegdheden Raad van State
,ART 1382 BW
Voorwaarde voor schadevergoeding < schuldige daad (= een fout)
< schade
< oorzakelijk verband
= kunnen bewijzen !!! (belang van betekenis)
< verbod op schade berokkenen aan anderen + verplichting tot vergoeding schade
WAT IS EEN FOUT ?
Objectief overtreding van rechtsnormen én zorgvuldigheidsnorm bonus pater familia
Subjectief bewust handelen = schuld bekwaam óf toerekeningsvatbaar
< infantes
< geestesziekten !1386bis BW : wel aansprakelijk
WAT IS SCHADE ?
materieel én immaterieel (moreel)
⇒ schadeloosstelling = herstelmaatregel voor benadeelde < hypothetische toestand zonder schade
= financiële waarde bepalen
!! bewijs schending van belangen voldoet ≠ objectief recht
(met een in geld waardeerbaar verlies)
≠ morele argumenten : kleinere economische schade bij ongeluk
arbeidsongeschikt persoon (handicap)
OORZAKELIJK VERBAND ? < CAUSALITEITSPRINCIPE
Equivalentieleer (BE) Adequate oorzaak (NL)
= elke fout gelijkwaardige oorzaak = enkel te voorziene schade wordt vergoed
≠ predispositie slachtoffer
, H2 KLASSIEKE DEFINITIE VAN HET OBJECTIEF RECHT
werkdefinitie objectief recht : geheel van imperatieve, door de overheid afdwingbare regels, voor uiterlijke
gedragingen van de rechtsobjecten
IMPERATIEF KARAKTER
IMPERATIEVE REGELS
imperatieve regels indicatieve regels
= het kan anders, maar mag niet anders = het is
!! indicatieve formulering slechts schijn
bepalen vrijheden, door beperking vrijheden
gebod = verplicht gedrag positief omschreven
negatief omschreven (bestraffen van niet naleven)
verbod = gedrag mag niet voorkomen
PERMISSIEVE REGELS
= toelating - uitzondering op voorgaand verbod (bepaald persoon
- beperking van vooraf gegeven toelating
VERSCHILLENDE GRADEN V VERBINDIND KARAKTER V RECHTSREGEL
VERBINTENISSEN
Resultaatsverbintenis = verplicht tot resultaat tenzij overmacht
Garantieverbintenis = verplichting tot resultaat zelfs bij overmacht
Middelenverbintenis = verplichting tot bepaalde zorgvuldigheid (inspanningsverbintenis)
< gemeenrechtelijke (in abstracto) = bonus pater familias
< uitzonderlijke (in concreto) = handelen voor eigen zaak
middelenverbintenis resultaatverbintenis
< Aleatoir karakter resultaat ≈ toeval Resultaat ≠ toeval
< Alea-criterium Betrokkenheid schuldeiser Passiviteit schuldeiser
< Risico-aanvaarding Aanvaarding schuldeiser niet
! belang onderscheid voor bewijslast
middelenverbintenis resultaatverbintenis
- door onzorgvuldigheid (schuldeiser) - door overmacht
- door overmacht (schuldenaar) (schuldenaar)
!! dubbelzinnige notie : rights ⟷ law
ONDERSCHEID TUSSEN OBJECTIEF EN SUBJECTIEF RECHT
Objectief : maatschappelijk gegeven geheel v gedragsregels afdwingbaar door de overheid
Subjectief : rechtsfenomeen individualiseren
: aanspraak op rechtsnorm v individu
VERBAND TUSSEN OBJECTIEF EN SUBJECTIEF RECHT
Objectief recht = gedragsregels < verbindende bevelen (verbod / gebod)
rechtsregel wordt recht
Subjectief recht = rechtsplichten < verbintenissen om iets te doen / niet te doen
( positieve daad / onthouding )
! belang in rechtszaak : claim baseren op rechtsregel (rechter beslist op basis van voorgelegde
rechtsnorm)
BELANG VAN ONDERSCHEID
= bevoegdheidsverdeling
Gewone rechtbanken Administratieve rechtscolleges
RAAD VAN STATE
⟶ subjectief contentieux ⟶ objectief contentieux
( oordeel schadevergoeding ) ( wettigheid bestuurshandelingen )
Samenhang : onwettigheid schendt subjectief recht
!! onderscheid vervaagd < toename bevoegdheden Raad van State
,ART 1382 BW
Voorwaarde voor schadevergoeding < schuldige daad (= een fout)
< schade
< oorzakelijk verband
= kunnen bewijzen !!! (belang van betekenis)
< verbod op schade berokkenen aan anderen + verplichting tot vergoeding schade
WAT IS EEN FOUT ?
Objectief overtreding van rechtsnormen én zorgvuldigheidsnorm bonus pater familia
Subjectief bewust handelen = schuld bekwaam óf toerekeningsvatbaar
< infantes
< geestesziekten !1386bis BW : wel aansprakelijk
WAT IS SCHADE ?
materieel én immaterieel (moreel)
⇒ schadeloosstelling = herstelmaatregel voor benadeelde < hypothetische toestand zonder schade
= financiële waarde bepalen
!! bewijs schending van belangen voldoet ≠ objectief recht
(met een in geld waardeerbaar verlies)
≠ morele argumenten : kleinere economische schade bij ongeluk
arbeidsongeschikt persoon (handicap)
OORZAKELIJK VERBAND ? < CAUSALITEITSPRINCIPE
Equivalentieleer (BE) Adequate oorzaak (NL)
= elke fout gelijkwaardige oorzaak = enkel te voorziene schade wordt vergoed
≠ predispositie slachtoffer
, H2 KLASSIEKE DEFINITIE VAN HET OBJECTIEF RECHT
werkdefinitie objectief recht : geheel van imperatieve, door de overheid afdwingbare regels, voor uiterlijke
gedragingen van de rechtsobjecten
IMPERATIEF KARAKTER
IMPERATIEVE REGELS
imperatieve regels indicatieve regels
= het kan anders, maar mag niet anders = het is
!! indicatieve formulering slechts schijn
bepalen vrijheden, door beperking vrijheden
gebod = verplicht gedrag positief omschreven
negatief omschreven (bestraffen van niet naleven)
verbod = gedrag mag niet voorkomen
PERMISSIEVE REGELS
= toelating - uitzondering op voorgaand verbod (bepaald persoon
- beperking van vooraf gegeven toelating
VERSCHILLENDE GRADEN V VERBINDIND KARAKTER V RECHTSREGEL
VERBINTENISSEN
Resultaatsverbintenis = verplicht tot resultaat tenzij overmacht
Garantieverbintenis = verplichting tot resultaat zelfs bij overmacht
Middelenverbintenis = verplichting tot bepaalde zorgvuldigheid (inspanningsverbintenis)
< gemeenrechtelijke (in abstracto) = bonus pater familias
< uitzonderlijke (in concreto) = handelen voor eigen zaak
middelenverbintenis resultaatverbintenis
< Aleatoir karakter resultaat ≈ toeval Resultaat ≠ toeval
< Alea-criterium Betrokkenheid schuldeiser Passiviteit schuldeiser
< Risico-aanvaarding Aanvaarding schuldeiser niet
! belang onderscheid voor bewijslast
middelenverbintenis resultaatverbintenis
- door onzorgvuldigheid (schuldeiser) - door overmacht
- door overmacht (schuldenaar) (schuldenaar)
