Samenvatting Heelkunde VRH2b

Theorie Heelkunde

1. Ulcus Cruris

1.1. Inleiding
 ‘open been’
 Meestal bij patiënten tussen 70 en 80 jaar
 Chronische wonde
o Maanden tot jaren
o Recidieven
 Hervallen vaak

1.2. Definitie
 Chronische wonde aan het onderbeen
o Veneuze insufficiëntie
o Arteriële insufficiëntie
o Gemengde vorm (zowel veneuze en arteriële)

1.3. Prevalentie
 Cijfers variëren afhankelijk van bron
 Tussen 0,3% en 1% van de populatie
 Boven 80 jaar 45%
 Hoe ouder hoe meer risico
 2 tot 3x meer bij vrouwen


1.4. Fysiopathologie

1.4.1. Veneus ulcus cruris
 Chronische veneuze insufficiëntie:
o Stuwing in veneuze circulatie door:
 Afname spierpomp
 Disfunctionele kleppen
 Verhoogde veneuze druk en verminderde veneuze drainage
o Ontwikkelt in:
 Oppervlakkig veneus systeem
 Diepe veneus systeem
 Perforerend systeem
o Belangrijkste oorzaken:
 Reflux in de venen door onvoldoende werkingen wan de kleppen (varices)
 Obstructie van de venen (trombose)
 Slecht functioneren kuitspieren (parese)


1

,1.4.2. Arterieel ulcus cruis
 Verminderde arteriële doorbloeding
o Door:
 Atherosclerose
 Hypertensie = hoge bloeddruk
o Vernauwing bloedvaten
 Hypoxie = tekort zuurstof in de weefsels
 Te weinig nutriënten
 Afsterven van weefsels en necrose
o Soms door:
 Obstructie door stollingsstoornissen
 Cholesterolembolie
 Vasculitis
o Soms meerde tegelijk


1.5. Klinische tekenen

1.5.1. Veneus probleem

1.5.1.1. Oedeem
 Verhoogde capillaire druk waardoor vocht uit bloedbaan treedt
 In eerste instantie overname door lymfebanen, na verloop van tijd
overbelast
 Essentieel symptoom!

1.5.1.2. Varices
 Oppervlakkige venen met slechte sluitende kleppen
 Bloed stroomt door zwaartekracht naar beneden
 Opstapeling van afvalstoffen
 Symptomen:
o Zware, vermoeide benen
o Oedeem
o Pijn
o Nachtelijke krampen
o Onrustige benen (restless legs)
 Na verloop van tijd huidveranderingen of zelfs wonden

1.5.1.3. Hyperpigmentatie
 Bruine verkleuring door uittreden en afbraak van erytrocyten
 Vrijkomen van ijzer waardoor huid bruin verkleurt



1.5.1.4. Hypostatisch
eczeem
 Door oedeem:
o Rode, glanzende huid

2

, o Soms blaren
 Ontstaan door eiwitten die uit bloedbaan lekken, waardoor ontstekingsreactie ontstaat
 Na verloop van tijd dunne en kwetsbare huid

1.5.1.5. Induratie
 Plaatselijke verharding van weefsel door vorming van bindweefsel

1.5.1.6. Corona phlebectatica paraplantaris
 Veneuze ectasieën aan de mediale voetrand
 Door verhoogde veneuze druk
 ‘ankle flare’

1.5.1.7. Atrofie blanche
 Depigmentatie geeft witte kleur
 Verdwijnen van capillairen in de huid
 Zeer kwetsbare gebieden

1.5.1.8. Lipodermatosclerose
 In gevorderd stadium
 Littekenvorming in onderhuids bindweefsel  sclerose en inkrimping van
weefsel
 Vooral t.h.v. enkel
 ‘flessenhalsfenomeen’
 Gemakkelijk ontstaan van ulceraties

1.5.1.9. Uitzicht van de wonde
 Kan groot zijn
 Meestal oppervlakkig
 Wondbed meestal geel en rozerood
 Veel wondvocht (door oedeem)
 Geen afgelijnde wondranden

1.5.1.10. Pijn
 Vooral tijdens verbandwissels
 Meestal licht tot milde pijn
 Pijn kan ook wijzen op infectie/allergie
 Pijn neemt af bij hoogstand been

1.5.1.11. Lokalisatie
 Meestal rondom de enkel
 Tussen enkel en kuitspier



1.5.2. Arterieel probleem

1.5.2.1. Arteriële pulsaties
 Arteriële pulsaties onderbeen en voet moeilijk/niet palpeerbaar:
o A. Pedis Dorsalis
o A. Tibialis Posterior

3

, 1.5.2.2. Huidafwijkingen
 Koude voeten
 Rood bij neerhangen
 Wit bij omhooghouden
 Platte rust: vlekkerige huis, vooral aan de tenen
 Soms oedeem
 Dunne, droge huid
 Beharing sterk verminderd tot afwezig

1.5.2.3. Lokalisatie
 Slecht doorbloede plaatsen
 Onderhevig aan druk – en schuifkrachten
 Voetrug, voetrand, scheenbeen
 TENEN en HIEL

1.5.2.4. Uitzicht van de wonde
 Meestal diep
 Wondbodem: geel tot zwart
 Weinig wondvocht
 Afgelijnde wondranden

1.5.2.5. Pijn
 Veel pijn!!
 Vooral ’s nachts = als benen neerliggen
 Minder pijn bij afhangen been


1.6. Risicofactoren

1.6.1. Veneuze insufficiëntie
 Risicofactoren voor het ontstaan van klepdysfunctie
o Obesitas, tromboseflebitis, beentrauma, trombofiele aandoeningen
 Risicofactoren voor het ontstaan van spierdysfunctie
o Sedentaire levensstijl, langdurig rechtstaan, oudere leeftijd, veranderd of
schuifelend gangpatroon, musculoskeletale aandoeningen of ingrepen die een
negatieve invloed hebben op de kuitspier
 Factoren die een negatieve invloed hebben op de genezing
o Diabetes, roken, malnutritie, plots gewichtsverlies, medicatie
 Factoren die een negatieve invloed hebben op de behandeling
o Weinig activiteit en mobiliteit, hartaandoeningen, hartfalen
 Voorgeschiedenis van veneus ulcus
o Ulcus in de voorgeschiedenis dat meer dan 6 maand bestaan heeft
 Voorgeschiedenis van behandeling
o Wanneer chirurgie, geneesmiddelengebruik en compressietherapie niet helpen om
het ulcus te doen genezen, moet bekeken worden of er geen verkeerde diagnostiek,
maligniteit of gemengde pathologie aanwezig is
 Zorgen van de patiënt en te verwachten problemen


4