ZAKENRECHT
1
,Inhoudsopgave
H1 Juridische bronnen opzoeken en ernaar verwijzen ............................................................................................................... 5
Doel van lesonderdeel: ................................................................................................................................................................... 5
Welke bronnen? ............................................................................................................................................................................. 5
Juridische verwijzingen en afkortingen: V&A ................................................................................................................................. 6
H2 Inleidende begrippen van zaken- en goederenrecht ............................................................................................................. 8
Situering van zakenrecht/goederenrecht in het recht en basisbegrippen ...................................................................................... 8
Basisprincipes van goederenrecht/zakenrecht ............................................................................................................................... 9
Publiciteit via kantoor Rechtszekerheid ........................................................................................................................................ 10
H3 Indeling van goederen ....................................................................................................................................................... 12
Algemene categorieën .................................................................................................................................................................. 12
Indeling volgens gebruik of toe-eigeningsmogelijkheden ............................................................................................................ 12
H4 Roerende en onroerende goederen ................................................................................................................................... 14
Summa Rerum Diviso.................................................................................................................................................................... 14
Belang van het onderscheid roerend/onroerend.......................................................................................................................... 14
Onroerende goederen .................................................................................................................................................................. 15
Roerende goederen ...................................................................................................................................................................... 16
H5 Zakelijke zekerheden ......................................................................................................................................................... 17
Vermogen als waarborg ............................................................................................................................................................... 17
Voorrechten tegenover hypotheken ............................................................................................................................................. 18
H6 Eigendom .......................................................................................................................................................................... 23
Het begrip eigendom .................................................................................................................................................................... 23
3 bevoegdheden van eigendom.................................................................................................................................................... 23
Kenmerken van eigendomsrecht .................................................................................................................................................. 23
Wijzen van eigendomsverkrijging................................................................................................................................................. 23
Beperkingen aan eigendomsrecht ................................................................................................................................................ 24
☈ Nieuw in art. 3.67 BW is het "feitelijk gedogen van de eigenaar"............................................................................................ 24
H7 Bescherming van de eigendom .......................................................................................................................................... 25
Grond 1: Rechtsmisbruik .............................................................................................................................................................. 25
Grond 2: Persoonlijke aansprakelijkheid (art. 1382-1383 oud BW).............................................................................................. 25
Te vervullen voorwaarden ........................................................................................................................................................... 25
Grond 3: Instorting gebouwen (art. 1386 oud BW) ...................................................................................................................... 26
Grond 4: gebrekkige zaken (art. 1384; eerste lid oud BW) ........................................................................................................... 27
Grond 5: burenhinder (art. 3.101 BW) .......................................................................................................................................... 27
Te vervullen voorwaarden ........................................................................................................................................................... 27
2
,H8 Mede-eigendom ................................................................................................................................................................ 29
3 soorten meervoudige eigendom ................................................................................................................................................ 29
Gewone of toevallige mede-eigendom ......................................................................................................................................... 29
Vrijwillige mede-eigendom ........................................................................................................................................................... 30
Gedwongen mede-eigendom .................................................................................................................................................. 31
Mandeligheid: gemene muur ....................................................................................................................................................... 32
H9 Bezit en verjaring ............................................................................................................................................................... 38
Het bezit ....................................................................................................................................................................................... 38
Verkrijgende verjaring .................................................................................................................................................................. 39
Toepassingen ................................................................................................................................................................................ 40
CASE 1........................................................................................................................................................................................... 40
CASE 2........................................................................................................................................................................................... 40
H10 Recht van natrekking ....................................................................................................................................................... 41
Het begrip natrekking ................................................................................................................................................................... 41
Uitgangspunt kunstmatige onroerende natrekking ..................................................................................................................... 41
Bouwen op eigen grond met andermans materiaal ..................................................................................................................... 41
Bouwen met eigen materiaal op andermans grond ..................................................................................................................... 42
Afstand recht van natrekking ....................................................................................................................................................... 42
Toepassing.................................................................................................................................................................................... 42
H11 Opstalrecht ...................................................................................................................................................................... 43
Definitie opstalrecht ..................................................................................................................................................................... 43
Duur opstalrecht ........................................................................................................................................................................... 43
Opstalrecht vestigen..................................................................................................................................................................... 43
Bevoegdheden contractspartijen.................................................................................................................................................. 44
Einde opstalrecht .......................................................................................................................................................................... 44
Lot van de opstallen op het einde ................................................................................................................................................. 44
H12 Erfpacht ........................................................................................................................................................................... 45
Definitie erfpachtrecht ................................................................................................................................................................. 45
Duur erfpacht ............................................................................................................................................................................... 45
Erfpacht vestigen .......................................................................................................................................................................... 45
Bevoegdheden contractspartijen.................................................................................................................................................. 45
Einde erfpacht .............................................................................................................................................................................. 45
Lot van de opstallen op het einde ................................................................................................................................................. 45
H13 Vruchtgebruik .................................................................................................................................................................. 46
Het begrip vruchtgebruik.............................................................................................................................................................. 46
Toepassingen van vruchtgebruik via contract .............................................................................................................................. 46
De duurtijd van vruchtgebruik ...................................................................................................................................................... 46
Hoe vruchtgebruik vestigen .......................................................................................................................................................... 47
Verplichtingen bij begin VG .......................................................................................................................................................... 47
3
, Rechten tijdens VG ....................................................................................................................................................................... 48
Verplichtingen tijdens VG ............................................................................................................................................................. 49
Einde van het VG .......................................................................................................................................................................... 49
Lot van de opstallen op het einde van het VG .............................................................................................................................. 50
Toepassing gesplitste aankoop .................................................................................................................................................... 50
H14 Erfdienstbaarheden ......................................................................................................................................................... 52
Wat is een erfdienstbaarheid? ..................................................................................................................................................... 52
Indeling van erfdienstbaarheden.................................................................................................................................................. 52
Vestigen van EFD door menselijk handelen .................................................................................................................................. 53
Wettelijke EFD van nabij bekeken ................................................................................................................................................ 54
Rechten en plichten van partijen .................................................................................................................................................. 57
Einde van de erfdienstbaarheid .................................................................................................................................................... 58
4
1
,Inhoudsopgave
H1 Juridische bronnen opzoeken en ernaar verwijzen ............................................................................................................... 5
Doel van lesonderdeel: ................................................................................................................................................................... 5
Welke bronnen? ............................................................................................................................................................................. 5
Juridische verwijzingen en afkortingen: V&A ................................................................................................................................. 6
H2 Inleidende begrippen van zaken- en goederenrecht ............................................................................................................. 8
Situering van zakenrecht/goederenrecht in het recht en basisbegrippen ...................................................................................... 8
Basisprincipes van goederenrecht/zakenrecht ............................................................................................................................... 9
Publiciteit via kantoor Rechtszekerheid ........................................................................................................................................ 10
H3 Indeling van goederen ....................................................................................................................................................... 12
Algemene categorieën .................................................................................................................................................................. 12
Indeling volgens gebruik of toe-eigeningsmogelijkheden ............................................................................................................ 12
H4 Roerende en onroerende goederen ................................................................................................................................... 14
Summa Rerum Diviso.................................................................................................................................................................... 14
Belang van het onderscheid roerend/onroerend.......................................................................................................................... 14
Onroerende goederen .................................................................................................................................................................. 15
Roerende goederen ...................................................................................................................................................................... 16
H5 Zakelijke zekerheden ......................................................................................................................................................... 17
Vermogen als waarborg ............................................................................................................................................................... 17
Voorrechten tegenover hypotheken ............................................................................................................................................. 18
H6 Eigendom .......................................................................................................................................................................... 23
Het begrip eigendom .................................................................................................................................................................... 23
3 bevoegdheden van eigendom.................................................................................................................................................... 23
Kenmerken van eigendomsrecht .................................................................................................................................................. 23
Wijzen van eigendomsverkrijging................................................................................................................................................. 23
Beperkingen aan eigendomsrecht ................................................................................................................................................ 24
☈ Nieuw in art. 3.67 BW is het "feitelijk gedogen van de eigenaar"............................................................................................ 24
H7 Bescherming van de eigendom .......................................................................................................................................... 25
Grond 1: Rechtsmisbruik .............................................................................................................................................................. 25
Grond 2: Persoonlijke aansprakelijkheid (art. 1382-1383 oud BW).............................................................................................. 25
Te vervullen voorwaarden ........................................................................................................................................................... 25
Grond 3: Instorting gebouwen (art. 1386 oud BW) ...................................................................................................................... 26
Grond 4: gebrekkige zaken (art. 1384; eerste lid oud BW) ........................................................................................................... 27
Grond 5: burenhinder (art. 3.101 BW) .......................................................................................................................................... 27
Te vervullen voorwaarden ........................................................................................................................................................... 27
2
,H8 Mede-eigendom ................................................................................................................................................................ 29
3 soorten meervoudige eigendom ................................................................................................................................................ 29
Gewone of toevallige mede-eigendom ......................................................................................................................................... 29
Vrijwillige mede-eigendom ........................................................................................................................................................... 30
Gedwongen mede-eigendom .................................................................................................................................................. 31
Mandeligheid: gemene muur ....................................................................................................................................................... 32
H9 Bezit en verjaring ............................................................................................................................................................... 38
Het bezit ....................................................................................................................................................................................... 38
Verkrijgende verjaring .................................................................................................................................................................. 39
Toepassingen ................................................................................................................................................................................ 40
CASE 1........................................................................................................................................................................................... 40
CASE 2........................................................................................................................................................................................... 40
H10 Recht van natrekking ....................................................................................................................................................... 41
Het begrip natrekking ................................................................................................................................................................... 41
Uitgangspunt kunstmatige onroerende natrekking ..................................................................................................................... 41
Bouwen op eigen grond met andermans materiaal ..................................................................................................................... 41
Bouwen met eigen materiaal op andermans grond ..................................................................................................................... 42
Afstand recht van natrekking ....................................................................................................................................................... 42
Toepassing.................................................................................................................................................................................... 42
H11 Opstalrecht ...................................................................................................................................................................... 43
Definitie opstalrecht ..................................................................................................................................................................... 43
Duur opstalrecht ........................................................................................................................................................................... 43
Opstalrecht vestigen..................................................................................................................................................................... 43
Bevoegdheden contractspartijen.................................................................................................................................................. 44
Einde opstalrecht .......................................................................................................................................................................... 44
Lot van de opstallen op het einde ................................................................................................................................................. 44
H12 Erfpacht ........................................................................................................................................................................... 45
Definitie erfpachtrecht ................................................................................................................................................................. 45
Duur erfpacht ............................................................................................................................................................................... 45
Erfpacht vestigen .......................................................................................................................................................................... 45
Bevoegdheden contractspartijen.................................................................................................................................................. 45
Einde erfpacht .............................................................................................................................................................................. 45
Lot van de opstallen op het einde ................................................................................................................................................. 45
H13 Vruchtgebruik .................................................................................................................................................................. 46
Het begrip vruchtgebruik.............................................................................................................................................................. 46
Toepassingen van vruchtgebruik via contract .............................................................................................................................. 46
De duurtijd van vruchtgebruik ...................................................................................................................................................... 46
Hoe vruchtgebruik vestigen .......................................................................................................................................................... 47
Verplichtingen bij begin VG .......................................................................................................................................................... 47
3
, Rechten tijdens VG ....................................................................................................................................................................... 48
Verplichtingen tijdens VG ............................................................................................................................................................. 49
Einde van het VG .......................................................................................................................................................................... 49
Lot van de opstallen op het einde van het VG .............................................................................................................................. 50
Toepassing gesplitste aankoop .................................................................................................................................................... 50
H14 Erfdienstbaarheden ......................................................................................................................................................... 52
Wat is een erfdienstbaarheid? ..................................................................................................................................................... 52
Indeling van erfdienstbaarheden.................................................................................................................................................. 52
Vestigen van EFD door menselijk handelen .................................................................................................................................. 53
Wettelijke EFD van nabij bekeken ................................................................................................................................................ 54
Rechten en plichten van partijen .................................................................................................................................................. 57
Einde van de erfdienstbaarheid .................................................................................................................................................... 58
4