Sociale Psychologie
College 1: Onderzoeksmethoden
Het belang van keuzevrijheid:
- Mensen willen keuzes kunnen maken
- Reactance theorie van Brehm
o Als je iets niet mag/kan, wil je het nog veel liever
- Keuze is beter dan geen keuze
o Betere kans om iets te vinden dat bevalt
o Keuze variatie over tijd
o Autonomie
- Maar, een overvloed aan keuzes is niet altijd positief
Sociaalpsychologisch onderzoek:
Theorie: Meer keuze is slecht
Hypothese: Slecht waarvoor?
In alle situaties?
Voor iedereen?
Toets: Hoe te toetsen?
Onderzoeksmethoden:
- Beschrijvende methoden
o Zelfrapportages (vragenlijstjes)
o Verband tussen antwoorden van vragenlijstjes (correlatie)
o Als twee variabelen gecorreleerd zijn, wil dat dan zeggen dat er een causaal verband
(oorzaak en gevolg) is?
Winkels bezoeken met een groot assortiment kan zorgen voor
ontevredenheid met aankoop
Maar ontevredenheid over aankopen kan ook zorgen dat mensen winkels
gaan bezoeken met een groter assortiment
o Spurieuze correlatie: een ander element dat voor een bepaalde correlatie zorgt
- Experimenten
- Meta-analyse
o Onderzoek doen over een al bestaand onderzoek
o Je kijkt over meerdere studies heen, om daar vervolgens een algemene conclusie uit
te trekken
,Verbanden en causale relaties:
- Oorzaak-gevolg relaties vaststellen is belangrijk:
o Om te kunnen verklaren en begrijpen
o Om te kunnen voorspellen en beheersen
- Experimenteel onderzoek
o Is een uitspraak waar?
o Onder welke omstandigheden?
o Waarom?
Hypotheses:
Complexer design:
- Meerdere onafhankelijke variabelen
Meten van de afhankelijke variabelen
- Open vragen
- Oordelen en beoordelingsschalen (1-10)
- Procesmetingen (herinnering/herkenning, tijd)
- Observatie
Zelf-rapportage:
- Gebrekkig inzicht
- Maar wel gemakkelijke redenen geven, maar vaak niet veel inzicht erin
- Beïnvloedbaar door:
o Vraagstelling
o Volgorde van vragen
o Antwoordmogelijkheden
Procedure:
- In het lab
- In het veld
- Via internet
Kenmerken van een goed experiment:
- Onafhankelijke variabelen manipuleren
- Afhankelijke variabele meten
- Controle-conditie neutrale conditie om mee te vergelijken
- Random toewijzing
- Controle over externe invloeden (bijvoorbeeld het weer)
,Quasi-experimenteel onderzoek:
- Onafhankelijke variabele wordt gemeten in plaats van gemanipuleerd
- Bijv. verschil tussen mannen en vrouwen
Beoordelen van onderzoek:
- Validiteit
- Betrouwbaarheid
- Betekenen de resultaten echt want we denken dat ze betekenen
- 3 soorten validiteit
o Constructvaliditeit: echt gemeten wat je wilde meten?
o Interne validiteit: is de opzet van het onderzoek oké?
o Externe validiteit: is wat er gemeten is ook iets dat in de werkelijkheid voor komt?
Construct validiteit:
- Onafhankelijke variabele:
o Contaminatie/besmetting in de manipulatie iets anders gemanipuleerd dan je
eigenlijk wilde
- Afhankelijke variabele:
o Sociaal wenselijke antwoorden geven denken dat je dat wilt horen
o Experimenter demand/ reactiviteit van metingen anders gedragen als je weet dat
je onderzocht wordt
o Inzicht in eigen drijfveren en gedrag mensen weten soms niet goed wat ze doen
Interne validiteit:
- Zijn er alternatieve verklaringen?
- Vergelijken van tevredenheid bij de AH to go tegenover de AH XL, met verschillende
assortimenten
o Mensen komen met een ander doel deze winkels binnen
o Prijs is anders (AH to go = duurder)
o Trekt een ander publiek aan
- Dus: aselecte toewijzing (bestaande bezoekers ondervraagd) en controle
Externe validiteit:
- Generaliseren naar:
o Deelnemers
o Stimulusomgeving geldt iets ook voor andere producten of alleen voor deze?
o Meetinstrumenten hangen resultaten echt af van de manier van de meting?
Onderzoek beoordelen:
- Let erop hoe onderzoek is uitgevoerd:
o Zijn de metingen juist?
o Zijn er alternatieve verklaringen?
o Zijn de resultaten te generaliseren?
Repliceerbaarheid:
- Wat moet je repliceren
o Het idee
o De specifieke uitwerking
- Wanneer heb je “hetzelfde resultaat” gevonden?
, Ethiek:
- Geïnformeerde toestemming
- Misleiding
- Anonimiteit
- Deelnemers niet benadelen (psychisch en fysiek)
- Recht om terug te trekken
- Debriefing
College 1: Onderzoeksmethoden
Het belang van keuzevrijheid:
- Mensen willen keuzes kunnen maken
- Reactance theorie van Brehm
o Als je iets niet mag/kan, wil je het nog veel liever
- Keuze is beter dan geen keuze
o Betere kans om iets te vinden dat bevalt
o Keuze variatie over tijd
o Autonomie
- Maar, een overvloed aan keuzes is niet altijd positief
Sociaalpsychologisch onderzoek:
Theorie: Meer keuze is slecht
Hypothese: Slecht waarvoor?
In alle situaties?
Voor iedereen?
Toets: Hoe te toetsen?
Onderzoeksmethoden:
- Beschrijvende methoden
o Zelfrapportages (vragenlijstjes)
o Verband tussen antwoorden van vragenlijstjes (correlatie)
o Als twee variabelen gecorreleerd zijn, wil dat dan zeggen dat er een causaal verband
(oorzaak en gevolg) is?
Winkels bezoeken met een groot assortiment kan zorgen voor
ontevredenheid met aankoop
Maar ontevredenheid over aankopen kan ook zorgen dat mensen winkels
gaan bezoeken met een groter assortiment
o Spurieuze correlatie: een ander element dat voor een bepaalde correlatie zorgt
- Experimenten
- Meta-analyse
o Onderzoek doen over een al bestaand onderzoek
o Je kijkt over meerdere studies heen, om daar vervolgens een algemene conclusie uit
te trekken
,Verbanden en causale relaties:
- Oorzaak-gevolg relaties vaststellen is belangrijk:
o Om te kunnen verklaren en begrijpen
o Om te kunnen voorspellen en beheersen
- Experimenteel onderzoek
o Is een uitspraak waar?
o Onder welke omstandigheden?
o Waarom?
Hypotheses:
Complexer design:
- Meerdere onafhankelijke variabelen
Meten van de afhankelijke variabelen
- Open vragen
- Oordelen en beoordelingsschalen (1-10)
- Procesmetingen (herinnering/herkenning, tijd)
- Observatie
Zelf-rapportage:
- Gebrekkig inzicht
- Maar wel gemakkelijke redenen geven, maar vaak niet veel inzicht erin
- Beïnvloedbaar door:
o Vraagstelling
o Volgorde van vragen
o Antwoordmogelijkheden
Procedure:
- In het lab
- In het veld
- Via internet
Kenmerken van een goed experiment:
- Onafhankelijke variabelen manipuleren
- Afhankelijke variabele meten
- Controle-conditie neutrale conditie om mee te vergelijken
- Random toewijzing
- Controle over externe invloeden (bijvoorbeeld het weer)
,Quasi-experimenteel onderzoek:
- Onafhankelijke variabele wordt gemeten in plaats van gemanipuleerd
- Bijv. verschil tussen mannen en vrouwen
Beoordelen van onderzoek:
- Validiteit
- Betrouwbaarheid
- Betekenen de resultaten echt want we denken dat ze betekenen
- 3 soorten validiteit
o Constructvaliditeit: echt gemeten wat je wilde meten?
o Interne validiteit: is de opzet van het onderzoek oké?
o Externe validiteit: is wat er gemeten is ook iets dat in de werkelijkheid voor komt?
Construct validiteit:
- Onafhankelijke variabele:
o Contaminatie/besmetting in de manipulatie iets anders gemanipuleerd dan je
eigenlijk wilde
- Afhankelijke variabele:
o Sociaal wenselijke antwoorden geven denken dat je dat wilt horen
o Experimenter demand/ reactiviteit van metingen anders gedragen als je weet dat
je onderzocht wordt
o Inzicht in eigen drijfveren en gedrag mensen weten soms niet goed wat ze doen
Interne validiteit:
- Zijn er alternatieve verklaringen?
- Vergelijken van tevredenheid bij de AH to go tegenover de AH XL, met verschillende
assortimenten
o Mensen komen met een ander doel deze winkels binnen
o Prijs is anders (AH to go = duurder)
o Trekt een ander publiek aan
- Dus: aselecte toewijzing (bestaande bezoekers ondervraagd) en controle
Externe validiteit:
- Generaliseren naar:
o Deelnemers
o Stimulusomgeving geldt iets ook voor andere producten of alleen voor deze?
o Meetinstrumenten hangen resultaten echt af van de manier van de meting?
Onderzoek beoordelen:
- Let erop hoe onderzoek is uitgevoerd:
o Zijn de metingen juist?
o Zijn er alternatieve verklaringen?
o Zijn de resultaten te generaliseren?
Repliceerbaarheid:
- Wat moet je repliceren
o Het idee
o De specifieke uitwerking
- Wanneer heb je “hetzelfde resultaat” gevonden?
, Ethiek:
- Geïnformeerde toestemming
- Misleiding
- Anonimiteit
- Deelnemers niet benadelen (psychisch en fysiek)
- Recht om terug te trekken
- Debriefing
