Macro-economie 2de bachelor UA: volledige samenvatting

Macro-economie
Hoofdstuk 1: Een reis rond de wereld
 In een crisis heeft de CB het belangrijkste instrument in handen: de rentevoet
o Rente verlagen = economie opkrikken: investeringen worden aangemoedigd
o Zowel in de coronacrisis als in de financiële crisis werd de rente verlaagd  grote
verschil: in de financiële crisis had men meer marge (men kwam van een hogere
rente)
o Rente niet onder 0 laten gaan: liquiditeitsval: alle mensen zouden hun geld afhalen
dan!

1.1) De pandemie van 2020
 Ergste gezondheidscrisis sinds Spaanse griep in 1918
 Grootste economische crisis sinds Grote Depressie
 Heel ander type crisis dan andere economische recessies: geen economische oorzaak!
 Werkloosheidsgraad schoot de hoogte in
 Vlak voor lockdown stijging in consumptie, dan sterke daling
 Daling in de olieprijzen: allemaal massaal thuisblijven = minder vraag

1.2) De crisis van 2008-2009
 Enorme daling in aandelenprijzen en -indexen
 Opkomende economieën kennen snelste herstel
 Negatieve groei (BBP)  uitzonderlijk!



1.3) De Verenigde Staten
 Hoogste levensstandaard (bbp per capita)
 Productiviteit neemt af: toppunt technologische vooruitgang is bereikt, nu iets trager
evolueren

1.4) De Europese Unie en de Eurozone
 28 landen
 Gemeenschappelijke markt
 2 voorname uitdagingen voor de Eurozone:
o Werkloosheid reduceren
o Hoe efficiënt functioneren
 Vb. Griekenland kon niet devalueren in crisis
 Sterke economie, maar hinkt achterop op de Verenigde Staten
 Momenteel hoge inflatie
 Heel grote verschillen tussen landen in werkloosheid

 De Brexit
o Omwille van immigratie  gebieden met weinig immigratie stemden meer voor
Brexit?

,1.5) China
 BBP per capita is veel kleiner dan in de VS maar vertekend door koopkracht (PPP)
 Reeds tientallen jaren sterke groei in output
 Stabiele werkloosheidsgraad




Hoofdstuk 2: Een rondleiding doorheen het boek
3 superbelangrijke economische maatstaven:

 Output
 Inflatie
 Werkloosheid

2.1) Totale output
 Sinds eind WOII meetschalen ontwikkeld
 GDP: Gross Domestic Product
 Nodige cijfers zijn te vinden in Nationale Rekeningen
 Intermediair goed = goed dat verder opgaat in de productie van een ander goed

3 Berekeningswijzen: (zelfde resultaten)

1) Waarde van alle finale goederen en diensten (≠ intermediaire goederen)
2) Som van alle toegevoegde waarden
(toegevoegde waarde = waarde productie – waarde intermediaire goederen)
3) Som van alle inkomens
(arbeidsinkomens en kapitaal-/winstinkomens)



Nominaal versus reëel BBP

Nominaal = goederen aan hun huidige prijzen

= dollar BBP / BBP in huidige dollars

= $Yt

Reëel = goederen aan constante prijzen (prijseffect uitgeschakeld  pure wijziging in outputniveau)

= BBP in goederentermen / BBP in constante dollars / BBP aangepast voor inflatie / BBP in
kettingindices / BBP in 2012 dollar

= Yt

*Kettingindices = gewichten van goederen in de index wijzigen doorheen de tijd. Hun relatieve
prijzen weerspiegelen hun aandeel in de totale output.

*Nominaal BBP stijgt sterker

* BBP verwijst naar het reële BBP

,Snijpunt = basisjaar



FOCUS: Reële BBP, technologische vooruitgang en de prijs van computers
 Hedonische prijzen: goederen als bundel karakteristieken
 De kwaliteit van laptops is nu veel beter dan 20 jaar terug: ongeveer 20% gestegen
 De prijs is ongeveer 7% afgenomen
 Totale effect: ‘kwaliteitsaangepaste prijs’ = 20% + 7% = 27%



2.2) De werkloosheidsgraad
 Werkgelegenheid = aantal mensen die een job hebben = N
 Werkloosheid = de mensen die geen job hebben, en actief op zoek zijn naar een job = U
 Beroepsbevolking = Werkgelegenheid + werkloosheid = L
 L=N+U



 Werkloosheidsgraad = u = U/L
* Werkloosheid is moeilijker vast te stellen dan werkgelegenheid (vereiste van actief zoekend
zijn)
 Achterhalen via grootschalige enquêtes
 VS: U.S. Current Population Survey: CPS
o Werkzoekende = gezocht naar werk in de afgelopen 4 weken
 Participatiegraad: ook ontmoedigde werkers: L / totale bevolking op arbeidsleeftijd
 Lage werkloosheidsgraad betekent niet perse hoge participatiegraad! Indien er lage
werkloosheid is, maar veel ontmoedigde werkers, dan is er ook een lage
participatiegraad!



 Werkloosheid: macro-economisch: input ter beschikking die we niet benutten.
o 0% is ook weer niet wenselijk: geen marge bij groei
o Welvaart werklozen gaat er sterk op achteruit
o Fluctueert mee met de economie
o EU heeft een structureel hogere werkloosheidsgraad dan de VS (en dan China)
 Meer flexibele arbeidsmarkt in de VS
 EU sterke bescherming werknemers
 Moeilijk mensen afdanken
 Veel rechten voor werklozen

, o Enorme kost voor de economie
o Significant en langdurig effect op geluksgevoel: zelfs periode voor en na
werkloosheid



2.3) De inflatiegraad
= Aanhoudende stijging van het algemeen prijspeil.

 Deflatie = daling van het algemeen prijspeil = negatieve inflatie



 BBP-deflator = Pt = 



 Indexnummer: geen economische interpretatie
 Percentage van verandering heeft daarentegen wel een economische interpretatie!
= (nieuw – oud)/oud =
*Groei in het nominale BBP = groei in het reële BBP + inflatiegraad



 Verschil tussen goederen geproduceerd en geconsumeerd in een economie: import & export
 CPI = Consumer Price Index = meetschaal levensduurte (BLS: Bureau of Labour Statistics)
o Korf van 211 items: consumptiebundel



Vrij gelijkaardig verloop, uitgezonderd
rond jaren ’70:

 Geïmporteerde
geconsumeerde goederen (=
import) werden duurder
 Deze zitten in de CPI, maar
niet in de BBP-deflator
(enkel goederen
geproduceerd in
binnenland)




 Indien geïmporteerde goederen goedkoper worden zal de CPI lager liggen ten opzichte
van de BBP-deflator.
 In het BBP zit ook de overheidsconsumptie en export.

 Pure inflatie = alle lonen, goederen en diensten stijgen proportioneel
= koopkracht is constant = reëel loon blijft hetzelfde
*Komt in werkelijkheid niet voor.
 Momenteel zeer hoge inflatie op energieprijzen