LES 2: Romeinse Architectuur
0. Recapitulatie Griekenland
Zuilenorde als:
- Constuctief element
- Esthetisch component
- Stilistisch component
- Vrijstaande zuil
Griekenland Rome
Constuctief: zuil, architraaf Constuctief: gewelf
Proportie Nieuwe technieken en constructies
Perfectie Veelvoud aan stijlen
Vrije benadering Gedwongen, frontale benadering
Harmonie Architectuur domineert landschap
Realisme Veel fantasie, horror vacui
1. Inleiding
Hoe de Romeinse architecuur bestuderen?
1.1. Winckelman, Piranesi en de eerste “archeologen”
Winckelman -> volger Griekse architectuur
- Griekse puurheid vs Romeinse “decadentie”
- Veroordeeld de antiquarische houding en overname elementen van andere culturen
Piranesi -> volger Romeinse architectuur
- Ziet de sterkte van assimilatie en integratie
- Functionalisme en Techniek -> infrastructuur, grootsteden
- Romeinse Barok -> propaganda en rijkdom
1.2. Basiskenmerken volgens Vitruvius
De Architectura, ca. 25/15 BCE – Vitruvius
Succesvol in Renaissance Humanisme -> Vitruvianisme als ontwerptheorie en –praktijk!
Geen originele illustraties bewaard
10 boeken/ hoofdstukken
Tweevoudig belang
o Enige bewaarde architectuurtraktaat uit Romeinse periode
o Bepalend voor evolutie Westerse architectuur van Renaissance tot de 19 de eeuw
, Elementen:
- Compleet beeld van de architectuur (schaal, typologie, …) + architectuur als wetenschap
- Architectuur w voorgesteld als een belangrijke schakel in de constructie van het imperium
- Basis van de architectuur: Venustas (schoonheid), Firmitas (stevigheid), Utilitas (nut, functie)
- Theoretiseert de zuilenorde (3 Griekse ordes + 3 Romeinse ordes) + voorstellingswijze van
architectuur in grondplan, aanzicht en perspectief
- Vitruvius-man / proportieleer
o Navel is natuurlijk middelpunt v/d mens
o Gespreide armen en benen = cirkel
o Rechte armen en benen, schedel = vierkant
- Dorische orde = iets zwaarder => w gebruikt voor mannelijke godheden
Ionische orde = vrouwen
Korintische orde = jonge meisjes
- Architectuur als instrument voor de organisatie van het Romeinse Rijk
1.3. Architectuur als maatschappelijk fenomeen
De vier elementen waarmee we de romeinse architectuur bespreken:
Romeinse architectuur -> expansie en organisatie van het rijk
Assimilatie VENUSTAS
Constructieve vernieuwing: het gewelf, FIRMITAS
het beton, de baksteen UTILITAS
Functionalisme: nieuwe technieken en COMMODITAS = Architectuur wordt
nieuwe typologieën strategisch ingezet (propaganda)
Functionele barokke splendeur
2. Assimilatie, technisch vernuft, functionalisme en
barok
2.1. Assimilatie
Assimilatie = het vermogen om waardevolle elementen of invoeren uit andere culturen over te
nemen en te integreren in de eigen architectuur cultuur met als doel te verrijken en te vernieuwen
en te verbeteren
Expansie van het Romeinse Imperium door integratie/assimilatie
Etrusken:
- Volk dat op het schiereiland Italië gevestigd was
- Romeinen verwerpen dit volk en integreren hun architectuur in hun grondgebied
- Hun werken werden afgebroken om eigen bouwwerken te plaatsen (te massieve constructies
lieten ze staan bv. De stadsmuur)
0. Recapitulatie Griekenland
Zuilenorde als:
- Constuctief element
- Esthetisch component
- Stilistisch component
- Vrijstaande zuil
Griekenland Rome
Constuctief: zuil, architraaf Constuctief: gewelf
Proportie Nieuwe technieken en constructies
Perfectie Veelvoud aan stijlen
Vrije benadering Gedwongen, frontale benadering
Harmonie Architectuur domineert landschap
Realisme Veel fantasie, horror vacui
1. Inleiding
Hoe de Romeinse architecuur bestuderen?
1.1. Winckelman, Piranesi en de eerste “archeologen”
Winckelman -> volger Griekse architectuur
- Griekse puurheid vs Romeinse “decadentie”
- Veroordeeld de antiquarische houding en overname elementen van andere culturen
Piranesi -> volger Romeinse architectuur
- Ziet de sterkte van assimilatie en integratie
- Functionalisme en Techniek -> infrastructuur, grootsteden
- Romeinse Barok -> propaganda en rijkdom
1.2. Basiskenmerken volgens Vitruvius
De Architectura, ca. 25/15 BCE – Vitruvius
Succesvol in Renaissance Humanisme -> Vitruvianisme als ontwerptheorie en –praktijk!
Geen originele illustraties bewaard
10 boeken/ hoofdstukken
Tweevoudig belang
o Enige bewaarde architectuurtraktaat uit Romeinse periode
o Bepalend voor evolutie Westerse architectuur van Renaissance tot de 19 de eeuw
, Elementen:
- Compleet beeld van de architectuur (schaal, typologie, …) + architectuur als wetenschap
- Architectuur w voorgesteld als een belangrijke schakel in de constructie van het imperium
- Basis van de architectuur: Venustas (schoonheid), Firmitas (stevigheid), Utilitas (nut, functie)
- Theoretiseert de zuilenorde (3 Griekse ordes + 3 Romeinse ordes) + voorstellingswijze van
architectuur in grondplan, aanzicht en perspectief
- Vitruvius-man / proportieleer
o Navel is natuurlijk middelpunt v/d mens
o Gespreide armen en benen = cirkel
o Rechte armen en benen, schedel = vierkant
- Dorische orde = iets zwaarder => w gebruikt voor mannelijke godheden
Ionische orde = vrouwen
Korintische orde = jonge meisjes
- Architectuur als instrument voor de organisatie van het Romeinse Rijk
1.3. Architectuur als maatschappelijk fenomeen
De vier elementen waarmee we de romeinse architectuur bespreken:
Romeinse architectuur -> expansie en organisatie van het rijk
Assimilatie VENUSTAS
Constructieve vernieuwing: het gewelf, FIRMITAS
het beton, de baksteen UTILITAS
Functionalisme: nieuwe technieken en COMMODITAS = Architectuur wordt
nieuwe typologieën strategisch ingezet (propaganda)
Functionele barokke splendeur
2. Assimilatie, technisch vernuft, functionalisme en
barok
2.1. Assimilatie
Assimilatie = het vermogen om waardevolle elementen of invoeren uit andere culturen over te
nemen en te integreren in de eigen architectuur cultuur met als doel te verrijken en te vernieuwen
en te verbeteren
Expansie van het Romeinse Imperium door integratie/assimilatie
Etrusken:
- Volk dat op het schiereiland Italië gevestigd was
- Romeinen verwerpen dit volk en integreren hun architectuur in hun grondgebied
- Hun werken werden afgebroken om eigen bouwwerken te plaatsen (te massieve constructies
lieten ze staan bv. De stadsmuur)
