Biologie voor jou: Thema 1:
Stofwisseling in de
cel
1 – chemie in cellen
Metabolisme is de verzamelnaam voor alle chemische omzettingen in een organisme, de stofwisseling. Dit is nodig
om de cel van energie te voorzien en hem in stand te houden. Dit gebeurt met anorganische of organische stoffen.
Anorganische stoffen zijn stoffen die eenvoudig opgebouwd zijn, ze bevatten weinig chemische energie. Organische
stoffen zijn grotere moleculen, en bevatten (bijna) altijd de atomen C, H en O.
Assimilatie is de opbouw van organische stoffen. Hiervoor heb je energie
nodig. Dissimilatie is de afbraak van grotere organische moleculen in kleinere
moleculen. Van organische stoffen kunnen ook weer nieuwe grotere
organische moleculen gemaakt worden, zoals koolhydraten, vetten, eiwitten en
DNA. de energie die hiervoor nodig is wordt gehaald uit dissimilatie of
bijvoorbeeld bij koolstofassimilatie door fotosynthese.
ATP (adenisinetrifosfaat) transporteren chemische energie voor
assimilatie. De energie zit opgeslagen tussen de fosfaatgroepen. Bij het
afsplitsen van de laatste fosfaatgroep komt energie vrij. Deze energie
wordt overgedragen aan de reacties en processen, hierdoor ontstaat
ook ADP. ATP wordt gevormd in de mitochondriën en bladgroenkorrels.
Hier wordt licht of energie uit glucose, die voor de cel onbruikbaar zijn,
omgezet in chemische energie en wordt er een fosfaatgroep aan ADP
geplakt waardoor de energie weer is opgeslagen.
2 – Enzymen
In een enzym vind een chemische reactie plaats met het
substraat. Deze past precies in het actieve centrum van de
enzym. Een enzym is een eiwit met een katalyserende functie
dus hij wordt niet verbruikt. De stoffen die bij de reactie
ontstaan zijn de reactieproducten. Als de reactie heeft
plaatsgevonden laten de reactieproducten het actieve centrum los
en kan er een niew substraat erin. Een enzym kan dus heel veel
reacties laten plaatsvinden dus ze zijn met kleine hoeveelheden.
De naam van een enzym is een samenstelling van het naam van een substraat en het
achtervoegsel -ase.
De enzymactiviteit is de mate waarin de reactie wordt versneld. Deze hangt af van:
De temperatuur: onder de minimumtemperatuur is er geen enzymactiviteit want dan is de beweging van de
moleculen te traag. Bij stijging van de temperatuur neemt de enzymactiviteit toe alleen als deze te hoog
wordt gaan de substraten zo snel bewegen dat ze de ruimtelijke structuur van het enzym kunnen
veranderen waardoor ze niet meer in het actieve centrum passen. Dit is een niet-omkeerbare reactie.
pH-waarde: bij een te hoge of te lage zuurgraad verandert het actieve centrum. Ook deze reactie is
onomkeerbaar.
Stofwisseling in de
cel
1 – chemie in cellen
Metabolisme is de verzamelnaam voor alle chemische omzettingen in een organisme, de stofwisseling. Dit is nodig
om de cel van energie te voorzien en hem in stand te houden. Dit gebeurt met anorganische of organische stoffen.
Anorganische stoffen zijn stoffen die eenvoudig opgebouwd zijn, ze bevatten weinig chemische energie. Organische
stoffen zijn grotere moleculen, en bevatten (bijna) altijd de atomen C, H en O.
Assimilatie is de opbouw van organische stoffen. Hiervoor heb je energie
nodig. Dissimilatie is de afbraak van grotere organische moleculen in kleinere
moleculen. Van organische stoffen kunnen ook weer nieuwe grotere
organische moleculen gemaakt worden, zoals koolhydraten, vetten, eiwitten en
DNA. de energie die hiervoor nodig is wordt gehaald uit dissimilatie of
bijvoorbeeld bij koolstofassimilatie door fotosynthese.
ATP (adenisinetrifosfaat) transporteren chemische energie voor
assimilatie. De energie zit opgeslagen tussen de fosfaatgroepen. Bij het
afsplitsen van de laatste fosfaatgroep komt energie vrij. Deze energie
wordt overgedragen aan de reacties en processen, hierdoor ontstaat
ook ADP. ATP wordt gevormd in de mitochondriën en bladgroenkorrels.
Hier wordt licht of energie uit glucose, die voor de cel onbruikbaar zijn,
omgezet in chemische energie en wordt er een fosfaatgroep aan ADP
geplakt waardoor de energie weer is opgeslagen.
2 – Enzymen
In een enzym vind een chemische reactie plaats met het
substraat. Deze past precies in het actieve centrum van de
enzym. Een enzym is een eiwit met een katalyserende functie
dus hij wordt niet verbruikt. De stoffen die bij de reactie
ontstaan zijn de reactieproducten. Als de reactie heeft
plaatsgevonden laten de reactieproducten het actieve centrum los
en kan er een niew substraat erin. Een enzym kan dus heel veel
reacties laten plaatsvinden dus ze zijn met kleine hoeveelheden.
De naam van een enzym is een samenstelling van het naam van een substraat en het
achtervoegsel -ase.
De enzymactiviteit is de mate waarin de reactie wordt versneld. Deze hangt af van:
De temperatuur: onder de minimumtemperatuur is er geen enzymactiviteit want dan is de beweging van de
moleculen te traag. Bij stijging van de temperatuur neemt de enzymactiviteit toe alleen als deze te hoog
wordt gaan de substraten zo snel bewegen dat ze de ruimtelijke structuur van het enzym kunnen
veranderen waardoor ze niet meer in het actieve centrum passen. Dit is een niet-omkeerbare reactie.
pH-waarde: bij een te hoge of te lage zuurgraad verandert het actieve centrum. Ook deze reactie is
onomkeerbaar.
