Samenvatting van Aardrijskunde, Zuid-Amerika (VWO)

AK Samenvatting
Inhoud
Zuid-Amerika........................................................................................................................... 2
H1 – Zuid-Amerika: continent van extremen........................................................................2
§1 Ligging........................................................................................................................ 2
§2 Ongekende natuur......................................................................................................3
§3 Een geologisch ‘paradijs’.............................................................................................6
§4 Rijkdom in de bodem...................................................................................................8
§5 Steden in Zuid-Amerika...............................................................................................9
H2 – Bevolking in beweging...............................................................................................10
§1 Migranten in een nieuw continent..............................................................................10
§2 Armoede en welvaart................................................................................................11
§3 Wie trekt er aan de touwtjes?....................................................................................13
§4 Cultuur en etniciteit...................................................................................................14
H3 – Zuid-Amerika: wereldspeler?.....................................................................................16
§1 Relaties binnen Zuid-Amerika...................................................................................16
§2 Zuid-Amerika in de wereld.........................................................................................16

,Zuid-Amerika
H1 – Zuid-Amerika: continent van extremen
Hoofdvraag: Wat zijn de relaties tussen de ligging, de natuurlijke kenmerken en het
ingerichte landschap van Zuid-Amerika?

§1 Ligging
Deelvraag 1: Wat zijn de topografische kenmerken van Zuid-Amerika?
Zuid-Amerika bestaat uit dertien zelfstandige staten (en een aantal eilandgroepen):
- Brazilië in het oosten
- Venezuela, Guyana, Suriname en Frans Guyana in het noorden
- Bolivia, Peru, Ecuador, Colombia en Venezuela in het westen
- Argentinië, Uruguay, Chili en Paraguay in het zuiden.

Daarnaast liggen in de Grote Oceaan en de Atlantische Oceaan ook enkele eilandengroepen
die bij Zuid-Amerika horen.

Let op! Zuid-Amerika is niet hetzelfde als
Latijns-Amerika. Latijns-Amerika is de regio
waar Spaans en Portugees wordt gesproken.
Midden-Amerika hoort dus wel bij Latijns-
Amerika, maar niet bij Zuid-Amerika. De grens
tussen Zuid- en Midden-Amerika ligt tussen
Colombia en Panama.

Deelvraag 2: Welke natuurlijke regio’s zijn er
in Zuid-Amerika en wat zijn hun kenmerken?
Zuid-Amerika is qua hoogtezones - een
uitgestrekt gebied dat eenzelfde maximale
hoogteligging heeft - in een aantal gebieden in
te delen (Zie afbeelding).
 Het Andesgebergte (aan de
westzijde): Dit ligt boven de 4000
meter en er bevinden zich veel
werkzame vulkanen.
 Tropisch laagland (aan oostzijde
van het Andesgebergte met drie
grote rivieren): Dit is een gebied
met tropisch regenwoud dat tot 200
meter hoog ligt.
 Hoogland van Guyana (noorden) en Brazilië (oosten): Een vlak of zachtgolvend
gebied op meer dan 500 meter hoogte.
 Daarnaast heb je ook de Altiplano, een hoogland met een gemiddelde hoogte van
4000 meter.
 Het plateau van Patagonië in het zuidoosten. Dit is een hoogvlakte tussen 500 en
1500 meter.
 De Atacamatrog (oceaan) ten westen van het continent. De trog loopt evenwijdig
aan het Andesgebergte.


2

, Deelvraag 3: Welke beelden leven er bij mensen over Zuid-Amerika?
Veel West-Europeanen hebben een stereotiepe beeld over Zuid-Amerika. Dat beeld is niet
gebaseerd op diepgaande kennis van het continent, maar op basis van bekende
cultuurelementen en nieuwsberichten.

Bijvoorbeeld: In Zuid-Amerika woont iedereen in krottenwijken óf in luxe villawijken.

Het beeld dat iemand van de werkelijkheid heeft, de perceptie, bepaalt de besluitvorming
van die persoon. Vanuit de perceptie vorm je een kaart in je hoofd van een bepaald gebied,
een mental map.

Bijvoorbeeld: Zuid-Amerika is onveilig en dus niet geschikt om op vakantie te gaan.

Door kennis op te doen over het continent, creëer je een geografisch beeld met de
volgende kenmerken: ligging, landschappelijke kenmerken, bevolkingskenmerken en interne
en externe relaties.

§2 Ongekende natuur
Deelvraag 4: Hoe kun je het voorkomen van de
verschillende klimaten en El Nino in Zuid-Amerika
verklaren?
In Zuid-Amerika wordt het klimaat bepaald door
een aantal factoren, waaronder:
 Breedteligging
 Zeestromen
 Drukgebieden
 Windpatronen
 Ligging van gebergten

Noorden:
Een groot deel van Zuid-Amerika ligt in de
tropische luchtstreek, waar het door de grote
invalshoek van de zon altijd warm is.  De lucht
stijgt op, waardoor er een lagedrukgebied
ontstaat. De opstijgende lucht koelt af,
condenseert en vormt wolken met neerslag.

De intertropische convergentiezone (ITCZ) schuift
met de seizoensbeweging van de zon mee. In
Zuid-Amerika komen daarom tropische klimaten
met één of twee natte en droge perioden per jaar voor.

Oosten:
Een andere factor is de invloed van passaten en oceanen. De Grote Oceaan en Atlantische
Oceaan liggen bij de keerkringen met een hogedrukgebied.  Het gevolg is dat de lucht van
het hogedrukgebied naar een lagedrukgebied waait.
 Op noordelijke halfrond noordoostpassaat naar ITCZ
 Op zuidelijk halfrond zuidoostpassaat naar ITCZ




3