Samenvatting Wijsbegeerte (Semester I 2019)
1 Inleiding in de wetenschapsfilosofie
1.1
* Filosofie = houden van (filo) wijsheid (sofie) => wijsbegeerte
= een activiteit: het is een geheel van methodes; systematische twijfel over
verschillende onderwerpen (denken over denken)
= 1ste orde: aan wetenschap doen, 2de orde: karakter orde (denken over denken)
= meta-denken vb. wat is de aard en structuur van de wereld.
Deze kenmerken zijn ook voor de wetenschap geldig
* Deze vragen corresponderen met de traditionele takken van de filosofie:
1) Metafysica: dit omvat kosmologie en ontologie (of zijnsleer). waar
2) Epistemologie (of kennisleer) heid
3) Ethiek (of de leer van waarden) goedheid
Antwoorden hebben betrekking op elkaar bij deze verschillende takken
1.2 De verhouding tussen filosofie en natuurwetenschap
2 filosofen: Glymour en Broad
1.2.1 Glymour over filosofie en wetenschap
Voor Glymour waren de functies van de filosofie:
- Katalysator voor de protowetenschappen
Filosofie zelf is geen wetenschap, maar kan wel aanleiding geven tot belangrijke vernieuwingen in de
wetenschappen. Ze creëerde letterlijk nieuwe wetenschappen.
Vb. Wat is een Bewijs? -> Computerwetenschappen, Wat is de menselijke geest? -> Cognitieve
wetenschappen, etc.…
- Meta-wetenschap
Waar gaat de wetenschap over? Wetenschappelijke methodiek?
- Complexer maken van discussies
Meer in vraag stellen, tonen dat het ook anders had kunnen zijn etc.
, 1.2.2 Broad over verstand, natuurwetenschappen en filosofie
2 takken: kritische en speculatieve filosofie
Met verstand => begrippen aanleggen aan de natuurwetenschap
KRITISCHE WETENSCHAP:
- 1ste taak: de analyse en definitie van begrippen; essentie gaat over dingen en processen en
hun eigenschappen en dus niet over de vorm waarin die uitgedrukt wordt( bv. Wiskunde
(logica, ethiek) (kan er alleen mee helpen om het duidelijker te maken))
- 2de taak: het expliciet maken en bekritiseren van fundamentele overtuigen; helder
formuleren en vervolgens toetsen door bloot te stellen aan tegenwerpingen; dan pas
kunnen we haar geloven.
Samenwerking tussen filosofen en natuurwetenschappers in het voordeel van beide
vakgebieden volgens Broad.
SPECULATIEVE WETENSCHAP:
- Doel: resultaten van de verschillende wetenschappen samen te nemen (misschien ook
religieuze/ethische ervaringen) en over het geheel na te denken.
Hoop om algemene conclusies te trekken over de aard van het universum en onze plaats
en vooruitzichten daarin.
- Specialisatie ingaan en dogmatisme afwijzen
- Oog te houden voor het geheel (verschillende domeinen krijgen wetenschappers een
eenzijdig beeld van de werkelijkheid).
1.2.3 leesvragen (examenvragen):
- Is filosofie een protowetenschap?
Activiteiten van kennis die wetenschap voor af gaan (met wetenschappelijke kenmerken
maar zelf geen wetenschap)
- Wat zijn de twee takken van de filosofie volgen Broad? Taken?
Zie hierboven ah sahabi.
- Hoe zou Broad antwoorden op 1) filosofie maakt geen vooruitgang 2) filosofie is zwakker
omdat ze geen gebruikt maakt van experimenten 3) Filosofie is een louter spel
1 Inleiding in de wetenschapsfilosofie
1.1
* Filosofie = houden van (filo) wijsheid (sofie) => wijsbegeerte
= een activiteit: het is een geheel van methodes; systematische twijfel over
verschillende onderwerpen (denken over denken)
= 1ste orde: aan wetenschap doen, 2de orde: karakter orde (denken over denken)
= meta-denken vb. wat is de aard en structuur van de wereld.
Deze kenmerken zijn ook voor de wetenschap geldig
* Deze vragen corresponderen met de traditionele takken van de filosofie:
1) Metafysica: dit omvat kosmologie en ontologie (of zijnsleer). waar
2) Epistemologie (of kennisleer) heid
3) Ethiek (of de leer van waarden) goedheid
Antwoorden hebben betrekking op elkaar bij deze verschillende takken
1.2 De verhouding tussen filosofie en natuurwetenschap
2 filosofen: Glymour en Broad
1.2.1 Glymour over filosofie en wetenschap
Voor Glymour waren de functies van de filosofie:
- Katalysator voor de protowetenschappen
Filosofie zelf is geen wetenschap, maar kan wel aanleiding geven tot belangrijke vernieuwingen in de
wetenschappen. Ze creëerde letterlijk nieuwe wetenschappen.
Vb. Wat is een Bewijs? -> Computerwetenschappen, Wat is de menselijke geest? -> Cognitieve
wetenschappen, etc.…
- Meta-wetenschap
Waar gaat de wetenschap over? Wetenschappelijke methodiek?
- Complexer maken van discussies
Meer in vraag stellen, tonen dat het ook anders had kunnen zijn etc.
, 1.2.2 Broad over verstand, natuurwetenschappen en filosofie
2 takken: kritische en speculatieve filosofie
Met verstand => begrippen aanleggen aan de natuurwetenschap
KRITISCHE WETENSCHAP:
- 1ste taak: de analyse en definitie van begrippen; essentie gaat over dingen en processen en
hun eigenschappen en dus niet over de vorm waarin die uitgedrukt wordt( bv. Wiskunde
(logica, ethiek) (kan er alleen mee helpen om het duidelijker te maken))
- 2de taak: het expliciet maken en bekritiseren van fundamentele overtuigen; helder
formuleren en vervolgens toetsen door bloot te stellen aan tegenwerpingen; dan pas
kunnen we haar geloven.
Samenwerking tussen filosofen en natuurwetenschappers in het voordeel van beide
vakgebieden volgens Broad.
SPECULATIEVE WETENSCHAP:
- Doel: resultaten van de verschillende wetenschappen samen te nemen (misschien ook
religieuze/ethische ervaringen) en over het geheel na te denken.
Hoop om algemene conclusies te trekken over de aard van het universum en onze plaats
en vooruitzichten daarin.
- Specialisatie ingaan en dogmatisme afwijzen
- Oog te houden voor het geheel (verschillende domeinen krijgen wetenschappers een
eenzijdig beeld van de werkelijkheid).
1.2.3 leesvragen (examenvragen):
- Is filosofie een protowetenschap?
Activiteiten van kennis die wetenschap voor af gaan (met wetenschappelijke kenmerken
maar zelf geen wetenschap)
- Wat zijn de twee takken van de filosofie volgen Broad? Taken?
Zie hierboven ah sahabi.
- Hoe zou Broad antwoorden op 1) filosofie maakt geen vooruitgang 2) filosofie is zwakker
omdat ze geen gebruikt maakt van experimenten 3) Filosofie is een louter spel
