Toetsvoorbereiding TLP 4 Toets 4 Urologie (ziekteleer,
heelkunde & OZT)
1. Ziekteleer Urologie (4.9)
Nieren
De nieren liggen naast de lendewervels.
De nieren worden gevoed door de a. renalis uit de aorta.
Afvoer vindt plaats via de v. renalis naar de vena cava inferior.
Bij niertransplantatie zijn 3 structuren van belang:
- A. renalis.
- V. renalis.
- Ureter.
Een donornier wordt vaak aangesloten op de a. iliaca communis, lager in het
lichaam. Voor de nier maakt dit niets uit.
Functies van de nieren: handhaven bloedconcentraties:
- Uitscheiding:
o Ureum: eiwitafval.
o Creatinine: spierafval.
- Regulatie:
o Na+ Ca++ K+ H+
o Cl- HCO3- (bicarbonaat) PO3---(fosfaat)
In bloed constante hoeveelheden elektrolyten.
o Circulerend volume.
- Productie:
o EPO: stimuleert de aanmaak van erytrocyten.
o Actief vitamine D (de activerende stof): nodig voor calciumopname
vanuit de darmen.
o Renine: werkt bloeddruk verhogend via RAAS-systeem.
Samen gaat er >1liter bloed per minuut door de nieren heen:
- Om het bloed te zuiveren.
- Zuurstofvoorziening voor de nieren.
Nieren bestaan uit nefronen: allemaal buisjes die het bloed zuiveren (±1mljn per
nier).
- De druk is daar alsof het een slagader is (nodig: voldoende arteriële druk),
maar de doorgankelijkheid is alsof het een capillair is (nodig:
functionerende glomerulaire membranen).
- Een nefron bestaat uit:
o Glomeruli: filtert kleine moleculen uit het bloed (180L per dag): Na
Ca K H H2O PO4 HCO3 ureum creat glucose.
o Kapseltjes van Bowman: hier komen de uitgefilterde stoffen
terecht. (Vanuit hier gaat de stoffen naar de proximale tubulus, lis
van Henle, distale tubulus en verzamelbuisje.)
o Tubuli: resorberen 99% terug:
Proximale tubuli: terugresorptie Na Cl H2O glucose.
Distale tubuli: uitscheiding K (in ruil voor Na, dat wordt
terug geresorbeerd o.i.v. aldosteron). Omzetting kooldioxide
en water in waterstofionen en bicarbonaat: H+ (zuur) wordt
, geloosd, bicarbonaat (base) komt in het bloed: CO2 + H2O
H+ (geloosd) + HCO3- (terug geresorbeerd).
o Lis van Henle + verzamelbuisjes: terugresorptie extra H2O (ADH-
gestuurd vanuit de hypofyse).
Na bewerking door de tubuli, lis van Henle en verzamelbuisjes
ontstaat urine, wat wordt uitgescheiden via de calices/kelken naar
de nierbekkens / pyela, ureters en de blaas.
- Tubuli hebben zuurstof nodig: daardoor ontstaat bij shock acute
tubulusnecrose en daardoor dus nierfalen.
o Noem 3 hoofdoorzaken van acuut en 3 van chronisch nierfalen.
Acuut nierfalen kan ontstaan door:
- Verminderde doorbloeding: pre-renaal probleem, door:
o Filtratiedruk ↓ door shock: pre-renaal probleem, probleem begint
niet in de nieren.
o Dehydratatie: pre-renaal probleem.
- Nierbeschadiging: renaal probleem, door:
o Intoxicaties: renaal probleem.
o Hemolyse: stukjes afgebroken erytrocyten blokkeren de nefronen,
renaal probleem.
o Crush: spierafbraak, renaal probleem.
o Ischemie: zuurstofgebrek.
- Stuwing van urine/afsluiting urinewegen: post-renaal probleem, door:
heelkunde & OZT)
1. Ziekteleer Urologie (4.9)
Nieren
De nieren liggen naast de lendewervels.
De nieren worden gevoed door de a. renalis uit de aorta.
Afvoer vindt plaats via de v. renalis naar de vena cava inferior.
Bij niertransplantatie zijn 3 structuren van belang:
- A. renalis.
- V. renalis.
- Ureter.
Een donornier wordt vaak aangesloten op de a. iliaca communis, lager in het
lichaam. Voor de nier maakt dit niets uit.
Functies van de nieren: handhaven bloedconcentraties:
- Uitscheiding:
o Ureum: eiwitafval.
o Creatinine: spierafval.
- Regulatie:
o Na+ Ca++ K+ H+
o Cl- HCO3- (bicarbonaat) PO3---(fosfaat)
In bloed constante hoeveelheden elektrolyten.
o Circulerend volume.
- Productie:
o EPO: stimuleert de aanmaak van erytrocyten.
o Actief vitamine D (de activerende stof): nodig voor calciumopname
vanuit de darmen.
o Renine: werkt bloeddruk verhogend via RAAS-systeem.
Samen gaat er >1liter bloed per minuut door de nieren heen:
- Om het bloed te zuiveren.
- Zuurstofvoorziening voor de nieren.
Nieren bestaan uit nefronen: allemaal buisjes die het bloed zuiveren (±1mljn per
nier).
- De druk is daar alsof het een slagader is (nodig: voldoende arteriële druk),
maar de doorgankelijkheid is alsof het een capillair is (nodig:
functionerende glomerulaire membranen).
- Een nefron bestaat uit:
o Glomeruli: filtert kleine moleculen uit het bloed (180L per dag): Na
Ca K H H2O PO4 HCO3 ureum creat glucose.
o Kapseltjes van Bowman: hier komen de uitgefilterde stoffen
terecht. (Vanuit hier gaat de stoffen naar de proximale tubulus, lis
van Henle, distale tubulus en verzamelbuisje.)
o Tubuli: resorberen 99% terug:
Proximale tubuli: terugresorptie Na Cl H2O glucose.
Distale tubuli: uitscheiding K (in ruil voor Na, dat wordt
terug geresorbeerd o.i.v. aldosteron). Omzetting kooldioxide
en water in waterstofionen en bicarbonaat: H+ (zuur) wordt
, geloosd, bicarbonaat (base) komt in het bloed: CO2 + H2O
H+ (geloosd) + HCO3- (terug geresorbeerd).
o Lis van Henle + verzamelbuisjes: terugresorptie extra H2O (ADH-
gestuurd vanuit de hypofyse).
Na bewerking door de tubuli, lis van Henle en verzamelbuisjes
ontstaat urine, wat wordt uitgescheiden via de calices/kelken naar
de nierbekkens / pyela, ureters en de blaas.
- Tubuli hebben zuurstof nodig: daardoor ontstaat bij shock acute
tubulusnecrose en daardoor dus nierfalen.
o Noem 3 hoofdoorzaken van acuut en 3 van chronisch nierfalen.
Acuut nierfalen kan ontstaan door:
- Verminderde doorbloeding: pre-renaal probleem, door:
o Filtratiedruk ↓ door shock: pre-renaal probleem, probleem begint
niet in de nieren.
o Dehydratatie: pre-renaal probleem.
- Nierbeschadiging: renaal probleem, door:
o Intoxicaties: renaal probleem.
o Hemolyse: stukjes afgebroken erytrocyten blokkeren de nefronen,
renaal probleem.
o Crush: spierafbraak, renaal probleem.
o Ischemie: zuurstofgebrek.
- Stuwing van urine/afsluiting urinewegen: post-renaal probleem, door:
