Samenvatting Arm en rijk ღ
4 Een veranderende wereld
§ 4.1 Economische mondialisering
Globalisering
► Economieën raken steeds meer met elkaar verweven door de toenemende
internationalisering van goederen en diensten. Dit noem je globalisering. Globalisering heeft
effect op:
- de economische groei
- de werkgelegenheid
- de productie
- de arbeidsproductiviteit
- de lonen
- de innovatie.
Kenmerkend voor het proces van economische globalisering zijn:
- groeiende internationale handel.
- directe buitenlandse investeringen (dbi’s).
- toegenomen betekenis van multinationals.
Directe buitenlandse investeringen vinden plaats wanneer een bedrijf direct investeert in de
productie in een ander land, bijvoorbeeld door daar een bedrijf te starten of door een lokaal
bedrijf over te nemen. Vaak wordt dit gedaan door multinationals. Globalisering is mogelijk
dankzij ontwikkelingen in transport en techniek.
●Dankzij de vooruitgang in de transporttechnologie werden de vervoermiddelen de
afgelopen eeuw steeds sneller en groter.
● Vooruitgang in de communicatietechnologie maakt een uiterst efficiënte logistiek
mogelijk. Logistiek is de manier waarop het vervoer, de opslag en de distributie van
goederen wordt georganiseerd.
■ Als gevolg van de schaalvergroting in de transportwereld dalen de vervoerkosten per
eenheid product. Doordat tegelijkertijd de snelheid toeneemt waarmee wordt gereden, zijn
ook de relatieve afstanden afgenomen. Dat noem je tijd-ruimtecompressie, het in elkaar
persen van tijdsduur en afstand.
, Voor- en nadelen
► Globalisering heeft op alle schaalniveaus grote positieve, maar ook negatieve gevolgen.
● Positieve gevolgen:
- er is meer keuze aan producten en ze zijn goedkoper. Dat komt ook door het afschaffen van
invoerrechten en dus meer vrijhandel in gebieden als de EU en de ASEAN.
- de economie is wereldwijd sterk gegroeid.
- meer werkgelegenheid in gebieden die productiewerk hebben overgenomen.
● Negatieve gevolgen:
- de werkgelegenheid is afgenomen in gebieden waar het productiewerk weg is gehaald.
- werknemers en nationale overheden hebben door de macht van multinationals minder
invloed.
- meer transport van goederen gaat ten koste van het milieu.
- de kloof tussen arme en rijke landen is toegenomen.
- de kloof binnen landen tussen rijke en arme mensen is toegenomen.
Een wereldwijde verschuiving
► Doordat er steeds meer handel met Azië plaatsvindt, is er sprake van een global shift: een
verschuiving van het economisch zwaartepunt in de wereld.
Er is een driehoek ontstaan tussen de drie belangrijkste handelsgebieden (Europa, Verenigde
Staten en Azië), de triade.
● Sinds de Tweede Wereldoorlog is de wereldeconomie snel gegroeid. De productie van
goederen verdriedubbelde. Nooit eerder bereikten zo veel mensen in zo veel landen zo’n
hoge welvaart. De globalisering had flinke kapitaalstromen tot gevolg: als betaling voor
goederen en diensten, maar ook in de vorm van investeringen. Dat zijn de directe
buitenlandse investeringen (dbi’s).
● Met de ontwikkeling van periferielanden zoals India en China tot semi-periferielanden
wordt in deze landen ook steeds vaker hooggekwalificeerd werk gedaan. Dit wordt de
nieuwe internationale arbeidsverdeling genoemd.
■ Of de voorspelde groei van de zogenaamde Zuid-Zuidhandel doorzet, hangt af van veel
interne en externe factoren. Denk aan corruptie, investeringen van geld in onderwijs en
infrastructuur en de staat van de wereldeconomie.
4 Een veranderende wereld
§ 4.1 Economische mondialisering
Globalisering
► Economieën raken steeds meer met elkaar verweven door de toenemende
internationalisering van goederen en diensten. Dit noem je globalisering. Globalisering heeft
effect op:
- de economische groei
- de werkgelegenheid
- de productie
- de arbeidsproductiviteit
- de lonen
- de innovatie.
Kenmerkend voor het proces van economische globalisering zijn:
- groeiende internationale handel.
- directe buitenlandse investeringen (dbi’s).
- toegenomen betekenis van multinationals.
Directe buitenlandse investeringen vinden plaats wanneer een bedrijf direct investeert in de
productie in een ander land, bijvoorbeeld door daar een bedrijf te starten of door een lokaal
bedrijf over te nemen. Vaak wordt dit gedaan door multinationals. Globalisering is mogelijk
dankzij ontwikkelingen in transport en techniek.
●Dankzij de vooruitgang in de transporttechnologie werden de vervoermiddelen de
afgelopen eeuw steeds sneller en groter.
● Vooruitgang in de communicatietechnologie maakt een uiterst efficiënte logistiek
mogelijk. Logistiek is de manier waarop het vervoer, de opslag en de distributie van
goederen wordt georganiseerd.
■ Als gevolg van de schaalvergroting in de transportwereld dalen de vervoerkosten per
eenheid product. Doordat tegelijkertijd de snelheid toeneemt waarmee wordt gereden, zijn
ook de relatieve afstanden afgenomen. Dat noem je tijd-ruimtecompressie, het in elkaar
persen van tijdsduur en afstand.
, Voor- en nadelen
► Globalisering heeft op alle schaalniveaus grote positieve, maar ook negatieve gevolgen.
● Positieve gevolgen:
- er is meer keuze aan producten en ze zijn goedkoper. Dat komt ook door het afschaffen van
invoerrechten en dus meer vrijhandel in gebieden als de EU en de ASEAN.
- de economie is wereldwijd sterk gegroeid.
- meer werkgelegenheid in gebieden die productiewerk hebben overgenomen.
● Negatieve gevolgen:
- de werkgelegenheid is afgenomen in gebieden waar het productiewerk weg is gehaald.
- werknemers en nationale overheden hebben door de macht van multinationals minder
invloed.
- meer transport van goederen gaat ten koste van het milieu.
- de kloof tussen arme en rijke landen is toegenomen.
- de kloof binnen landen tussen rijke en arme mensen is toegenomen.
Een wereldwijde verschuiving
► Doordat er steeds meer handel met Azië plaatsvindt, is er sprake van een global shift: een
verschuiving van het economisch zwaartepunt in de wereld.
Er is een driehoek ontstaan tussen de drie belangrijkste handelsgebieden (Europa, Verenigde
Staten en Azië), de triade.
● Sinds de Tweede Wereldoorlog is de wereldeconomie snel gegroeid. De productie van
goederen verdriedubbelde. Nooit eerder bereikten zo veel mensen in zo veel landen zo’n
hoge welvaart. De globalisering had flinke kapitaalstromen tot gevolg: als betaling voor
goederen en diensten, maar ook in de vorm van investeringen. Dat zijn de directe
buitenlandse investeringen (dbi’s).
● Met de ontwikkeling van periferielanden zoals India en China tot semi-periferielanden
wordt in deze landen ook steeds vaker hooggekwalificeerd werk gedaan. Dit wordt de
nieuwe internationale arbeidsverdeling genoemd.
■ Of de voorspelde groei van de zogenaamde Zuid-Zuidhandel doorzet, hangt af van veel
interne en externe factoren. Denk aan corruptie, investeringen van geld in onderwijs en
infrastructuur en de staat van de wereldeconomie.
