Medische en verpleegkundige
kennis
Periode 3
Week 1
Normale veroudering
o Fysieke veroudering
- Cardiovasculair systeem: arteriële stijfheid en verminderde angiogenese
verhoogd risico op coronair lijden, klepaandoeningen, geleidingsstoornissen,
hartfalen, hypertensie
- Respiratoire systeem: verminderde elasticiteit en volume van de longen en afname
spierkracht en spierfunctie van de ademhalingsspieren
- Maag-darmstelsel: verminderde peristaltiek, verminderde speekselproductie en
veranderingen in smaak
- Bewegingsapparaat: afname spiermassa, verandering lichaamssamenstelling en
afname botdichtheid
- Zintuigen: degeneratie cellen, waardoor een achteruitgang in visus, gehoor en tastzin
ontstaat
o Cognitieve veroudering
- Executieve functies: lichte achteruitgang in plannen en organiseren
- Geheugen: achteruitgang in korte-termijn geheugen en vermogen tot leren
- Psychomotore functies: vertraging in het reactievermogen, verminderde snelheid
van informatieverwerking en achteruitgang motorische vaardigheden
Zintuigelijke problemen
o Gehoor
- Ouderdomsslechthorendheid (presbyacusis)
- Haartjes die trillingen omzetten in actiepotentiaal gaan kapot
- begint bij korte haartjes (problemen met hoge tonen)
o Visus
- Ouderdomsverziendheid (presbyopie)
- accommodatievermogen neemt af, waardoor scherp stellen om voorwerpen
dichtbij te zien minder goed lukt
- behandeling: leesbril nodig
- Cataract (staar)
- wordt ooglens troebel, hierdoor kan het licht in het netvlies niet meer goed
bereiken en gaan we waziger zien
- Glaucoom (groene staar)
- verzamelnaam voor aantal aandoeningen van oog die leiden tot beschadiging van
uitlopers van vooral perifere gezichtsveld optreedt.
- directe oorzaak ligt in verhoogde oogboldruk
- Mucaledegeneratie
- gezichtsvermogen in centrale, scherpe zien achteruit gaat
- oorzaak is afsterven van kegeltjes in macula (gele vlek)
,Oudere zorgvrager
o Oog- en ooraandoeningen onderbelicht
o In 2019 waren en 676.200 mensen met diagnose slechthorendheid bekend bij huisarts
o Onderzoeken tonen relatie tussen gehoorproblemen en dementie
Kwetsbare ouderen
o Veel definities bekend
o Kwetsbaarheid: een proces van het opeenstapelen van lichamelijke, psychische en/of sociale
tekorten in het functioneren dat de kans vergroot op negatieve gezondheidsuitkomsten’.
o Kwetsbaarheid is geassocieerd met: fysiek functieverlies, veroudering en multi-morbiditeit.
o Kwetsbare oudere: Verstoring in verschillende, onderling gerelateerde systemen wat
resulteert in een afname van de reservecapaciteit van de oudere, waardoor bij acute
gebeurtenissen sprake is van een vertraagd herstel en een vergrote kans op het ontstaan van
andere problemen, zoals delier, vallen, ondervoeding en overbelasting mantelzorger.
o Identificeren kwetsbare ouderen: verschillende screeningsmethodieken voor, geen harde
criteria.
- Voorbeeld screening in ziekenhuizen: alle patiënten van 70 jaar en ouder worden
gescreend op risico op delier, risico op vallen, risico op ondervoeding en fysieke
beperkingen (VMSzorg)
Geriatrische reuzen vergroten kwetsbaarheid van oudere zorgvrager
1. Cognitieve problemen
2. Problemen met intake (vocht en voeding)
3. Immobiliteit en vallen
4. Polyfarmacie
5. Incontinentie
6. Zintuigelijke veroudering
7. Functieverlies in ADL en IADL
Positieve gezondheid
o = benadering van gezondheid die uitgaat van veerkracht en eigen regie
Week 2
Palliatieve zorg = een benadering die de kwaliteit van het leven verbetert van patiënten en hun
naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening, door het voorkómen en
verlichten van lijden, door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en
behandeling van pijn en andere problemen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard
- pallium = mantel
Micro- en macroniveau van palliatieve zorg
o Micro (klein) gaat over de directe patiëntenzorg
o Macro (groot) gaat voer organisatie van palliatieve zorg in Nederland, bijv: netwerk van
zorgorganisaties en landelijke verenigingen
Historie
, o Dame Cicely Saunders, Britse verpleegkundige en arts
o Aandacht voor psychosociale en spirituele aspecten
o 1967: eerste hospice in Londen
o 1988: eerste hospice in Nederland
Ontwikkeling
o Vroeg: accent op curatieve behandeling (gericht op behandeling/beter worden)
o Jaren ’80: er kan veel gedaan worden voor ongeneeslijk zieken
o 1966: ontwikkelingsprogramma voor palliatieve zorg
o Op dit moment zijn er 176 hospices in Nederland
Wat is palliatieve zorg?
o Genezing niet meer mogelijk
o Overgang van curatieve en palliatieve zorg
o Palliatieve fase: weken tot jaren
o Preventie: met name tertiaire preventie
o Terminale zorg: palliatieve zorg, gericht op laatste levensdagen en -uren
4 fases van palliatieve zorg
1. Ziektegerichte palliatie
- ziekte wordt behandeld zonder dat genezing mogelijk is
2. Symptoomgerichte palliatie
- focus ligt op verlichten en onder controle houden van symptomen
- bedoeling is dat kwaliteit van leven van cliënt zo goed mogelijk is
- de ziekte schrijdt voort
- cliënt zal verzwakken en minder mobiel worden
- symptomen die onder controle waren verergeren en kunnen nieuwe klachten ontstaan
- beslissingen rondom levenseinde genomen
3. Palliatie is stervensfase
- verschuift aandacht van kwaliteit van leven naar kwaliteit van sterven
- duurt meestal slechts een paar dagen, de dagen voor overlijden
4. Nazorg
- nazorg voor naasten na overlijden van cliënt
- naasten hebben tijd en ruimte nodig om overlijden van hun dierbare te verwerken
- soms behoefte aan ondersteuning, zoals gesprekken
Verloopt van palliatieve fase
kennis
Periode 3
Week 1
Normale veroudering
o Fysieke veroudering
- Cardiovasculair systeem: arteriële stijfheid en verminderde angiogenese
verhoogd risico op coronair lijden, klepaandoeningen, geleidingsstoornissen,
hartfalen, hypertensie
- Respiratoire systeem: verminderde elasticiteit en volume van de longen en afname
spierkracht en spierfunctie van de ademhalingsspieren
- Maag-darmstelsel: verminderde peristaltiek, verminderde speekselproductie en
veranderingen in smaak
- Bewegingsapparaat: afname spiermassa, verandering lichaamssamenstelling en
afname botdichtheid
- Zintuigen: degeneratie cellen, waardoor een achteruitgang in visus, gehoor en tastzin
ontstaat
o Cognitieve veroudering
- Executieve functies: lichte achteruitgang in plannen en organiseren
- Geheugen: achteruitgang in korte-termijn geheugen en vermogen tot leren
- Psychomotore functies: vertraging in het reactievermogen, verminderde snelheid
van informatieverwerking en achteruitgang motorische vaardigheden
Zintuigelijke problemen
o Gehoor
- Ouderdomsslechthorendheid (presbyacusis)
- Haartjes die trillingen omzetten in actiepotentiaal gaan kapot
- begint bij korte haartjes (problemen met hoge tonen)
o Visus
- Ouderdomsverziendheid (presbyopie)
- accommodatievermogen neemt af, waardoor scherp stellen om voorwerpen
dichtbij te zien minder goed lukt
- behandeling: leesbril nodig
- Cataract (staar)
- wordt ooglens troebel, hierdoor kan het licht in het netvlies niet meer goed
bereiken en gaan we waziger zien
- Glaucoom (groene staar)
- verzamelnaam voor aantal aandoeningen van oog die leiden tot beschadiging van
uitlopers van vooral perifere gezichtsveld optreedt.
- directe oorzaak ligt in verhoogde oogboldruk
- Mucaledegeneratie
- gezichtsvermogen in centrale, scherpe zien achteruit gaat
- oorzaak is afsterven van kegeltjes in macula (gele vlek)
,Oudere zorgvrager
o Oog- en ooraandoeningen onderbelicht
o In 2019 waren en 676.200 mensen met diagnose slechthorendheid bekend bij huisarts
o Onderzoeken tonen relatie tussen gehoorproblemen en dementie
Kwetsbare ouderen
o Veel definities bekend
o Kwetsbaarheid: een proces van het opeenstapelen van lichamelijke, psychische en/of sociale
tekorten in het functioneren dat de kans vergroot op negatieve gezondheidsuitkomsten’.
o Kwetsbaarheid is geassocieerd met: fysiek functieverlies, veroudering en multi-morbiditeit.
o Kwetsbare oudere: Verstoring in verschillende, onderling gerelateerde systemen wat
resulteert in een afname van de reservecapaciteit van de oudere, waardoor bij acute
gebeurtenissen sprake is van een vertraagd herstel en een vergrote kans op het ontstaan van
andere problemen, zoals delier, vallen, ondervoeding en overbelasting mantelzorger.
o Identificeren kwetsbare ouderen: verschillende screeningsmethodieken voor, geen harde
criteria.
- Voorbeeld screening in ziekenhuizen: alle patiënten van 70 jaar en ouder worden
gescreend op risico op delier, risico op vallen, risico op ondervoeding en fysieke
beperkingen (VMSzorg)
Geriatrische reuzen vergroten kwetsbaarheid van oudere zorgvrager
1. Cognitieve problemen
2. Problemen met intake (vocht en voeding)
3. Immobiliteit en vallen
4. Polyfarmacie
5. Incontinentie
6. Zintuigelijke veroudering
7. Functieverlies in ADL en IADL
Positieve gezondheid
o = benadering van gezondheid die uitgaat van veerkracht en eigen regie
Week 2
Palliatieve zorg = een benadering die de kwaliteit van het leven verbetert van patiënten en hun
naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening, door het voorkómen en
verlichten van lijden, door middel van vroegtijdige signalering en zorgvuldige beoordeling en
behandeling van pijn en andere problemen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard
- pallium = mantel
Micro- en macroniveau van palliatieve zorg
o Micro (klein) gaat over de directe patiëntenzorg
o Macro (groot) gaat voer organisatie van palliatieve zorg in Nederland, bijv: netwerk van
zorgorganisaties en landelijke verenigingen
Historie
, o Dame Cicely Saunders, Britse verpleegkundige en arts
o Aandacht voor psychosociale en spirituele aspecten
o 1967: eerste hospice in Londen
o 1988: eerste hospice in Nederland
Ontwikkeling
o Vroeg: accent op curatieve behandeling (gericht op behandeling/beter worden)
o Jaren ’80: er kan veel gedaan worden voor ongeneeslijk zieken
o 1966: ontwikkelingsprogramma voor palliatieve zorg
o Op dit moment zijn er 176 hospices in Nederland
Wat is palliatieve zorg?
o Genezing niet meer mogelijk
o Overgang van curatieve en palliatieve zorg
o Palliatieve fase: weken tot jaren
o Preventie: met name tertiaire preventie
o Terminale zorg: palliatieve zorg, gericht op laatste levensdagen en -uren
4 fases van palliatieve zorg
1. Ziektegerichte palliatie
- ziekte wordt behandeld zonder dat genezing mogelijk is
2. Symptoomgerichte palliatie
- focus ligt op verlichten en onder controle houden van symptomen
- bedoeling is dat kwaliteit van leven van cliënt zo goed mogelijk is
- de ziekte schrijdt voort
- cliënt zal verzwakken en minder mobiel worden
- symptomen die onder controle waren verergeren en kunnen nieuwe klachten ontstaan
- beslissingen rondom levenseinde genomen
3. Palliatie is stervensfase
- verschuift aandacht van kwaliteit van leven naar kwaliteit van sterven
- duurt meestal slechts een paar dagen, de dagen voor overlijden
4. Nazorg
- nazorg voor naasten na overlijden van cliënt
- naasten hebben tijd en ruimte nodig om overlijden van hun dierbare te verwerken
- soms behoefte aan ondersteuning, zoals gesprekken
Verloopt van palliatieve fase
