Samenvatting Methodologie 2: kwantitatief deel en kwalitatief deel (jaar )

Methodologie: kwalitatief deel (8stp)

Inleiding
Enkele onderzoeksvragen
 Hoeveel corruptie is er in België?
 Wat is de invloed van zero-tolerance beleid op criminaliteit?
o Zero-tolerence beleid: politie houdt bepaalde pleinen in de gate houdt en zal bij kleine
overtreding een CV opmaken. Welke impact heeft dit op criminaliteit? Indien de criminaliteit
in deze stad daalt, komt dit dan door de zero-tolerence beleid?
o Wat gebeurt er als je zero tolerence beleid invoert? -> hoeveel PV’s zijn opgesteld voor zero-
tolerence beleid? Na zero tolerence beleid meer PV’s opgesteld maar criminaliteit is daarom
niet gestegen. Politiestatistieken zijn hier geen goede indicator voor de cijfers van
criminaliteit omdat de ingreep, zero-tolerence, hierop een verkeerde impact heeft.
 De organisatiecultuur van politiediensten na de politiehervorming: één cultuur of verscheidenheid?
 In welke mate kunnen drugsgebruikers hun eigen gebruik controleren?
o In welke mate kunnen drugsgebruikers hun eigen gebruik controleren? -> hoe moet je dit op
een goede manier onderzoeken, omdat er geen lijst met van alle gebruikers -> gebruik maken
van een sneeuwbalsteekproef: drugsgebruiker vragen of hij er nog kent en via diepte-
interviews meer informatie proberen te verkrijgen
 Hoe deze vragen beantwoorden?

Waarom methodologie?
 Is de kerncompetentie van een wetenschapper
o Onderscheidt de (criminologische) wetenschapper van de journalist of de geïnformeerde
burger
 Is essentieel tijdens de studies
o Om vakliteratuur te begrijpen
 Naast onderzoek te consumeren en begrijpen is het ook belangrijk om zelf een
onderzoek te kunnen voeren
o Om vakliteratuur kritisch te kunnen analyseren
o Om zelf onderzoek te kunnen doen (stageverslag, masterproef)
 Is essentieel in het latere beroepsleven
o Idem

Voorbeeld afhankelijke/ onafhankelijke variabelen
 Hoe varieert de houding tav jeugdcriminaliteit van maatschappelijke werkers en juristen
 houding tav jeugdcriminaliteit is de afhankelijke variabelen
 opleiding: jurist/ maatschappelijk werk is de onafhankelijke variabele




1

,Hoofdstuk 1: Inleiding en geschiedenis kwalitatief
onderzoek
Inleiding
 Verschillende definities omdat er veel verschillende perspectieven zijn op kwalitatief onderzoek
o Er geen definitie van wat kwalitatief onderzoek, geen lijst met duidelijke kenmerken ervan
 Verzameling benaderingen met onderlinge familiegelijkenissen (Witgenstein), eerder dan een perfect
afgelijnde categorie
o Kenmerken zijn vaak aanwezig in kwalitatief onderzoek, maar niet noodzakelijk allemaal in alle
kwalitatieve onderzoeken terug te vinden moete zijn (=familiegelijkenissen)
o Niet elk onderzoek heeft dezelfde kenmerken, maar er zijn altijd bepaalde kenmerken die
terugkomen
o Familiegelijkenissen komen meer voor bij kwalitatief onderzoek dan bij kwantitatief onderzoek
 Kenmerken kunnen zijn: diepgang te bereiken, analyseren van beelden & taal en geen cijfers, focus op een
proces, zoals betekenisgeving, natuurlijke dagelijkse omgeving dan eerder op een variabelen
o Niet alle kwalitatieve onderzoeken delen deze kenmerken; worden weggehaald, of aangevuld
o Deze kenmerken zijn slechts indicatief

Kenmerken van kwalitatief onderzoek
1. Onderzoeksdoelen en onderzoeksvragen
 Complexe thema’s en/of sociale processen (vb. van betekenisgeving)
o bv onderzoek naar stress bij politieambtenaren: hoe groot is dit probleem en wat is de oorzaak?
 Kwantitatief onderzoek:
 via een survey waarbij mensen gestandaardiseerde items krijgen:
bijvoorbeeld ‘afgelopen maand wakker gelegen van mijn werk’ 
aanduiden op puntenschaal // vragen naar slachtoffer geworden van fysiek
geweld
 aan alle mensen wordt dezelfde vraag gesteld waardoor je een breed beeld
krijgt  prevalentie mogelijk naar verschillende zones
 wat wordt er gemeten? Variabelen: alles moet gereduceerd worden tot
variabelen
 kwalitatief onderzoek:
 observaties: bijvoorbeeld een bepaalde maand meelopen met de politie,
met focus op stress dat ervaren kan worden tijdens een interventie
 je kan niet uitmaken wat de prevalentie is van stress in de politiezone 
wel mogelijk om te begrijpen welke factoren stress veroorzaken & hoe
agenten hiermee omgaan
 wat wordt er gemeten: proces -> hoe verloopt dit doorheen de tijd?
Problemen/ situaties moeten niet gereduceerd worden tot variabelen, maar
kan in zijn geheel bekeken worden
o bv Gsm’s die het functioneren van politieambtenaren verandert
o bv er komt bepaalde informatie over een overal op de radio -> hoe
geeft de politie betekenis aan deze informatie
 Dagelijkse werkelijkheid van subjecten (onderzochte) staat centraal
o Bv enquête rond stress: mensen vullen zaken in (kwantitatief), meerijden in combi (kwalitatief ->
sluit beter aan bij het dagelijkse leven)
o Interview bevindt zich tussenin
 Eerder inductief dan deductief perspectief
o Inductief: van het specifieke naar algemene (eerder kwalitatief)
 Onderzoeker wil begrijpen hoe sociale processen verlopen
o Deductief van algemene naar specifieke (eerder kwantitatief)
 Onderzoeker heeft vooraf literatuurstudies en voorgaande resultaten bestudeerd
alvorens hij naar subject gaat



2

, dit blijven familiegelijkenissen

Oefening: zijn dit kwalitatieve of kwantitatieve onderzoeksvragen?
 Wat is de incidentie van winkeldiefstal in winkelstraat X?
o Kwantitatieve onderzoeksvraag
 Hoe sterk is het verband tussen geslacht en jeugddelinquentie bij Vlaamse jongeren?
o Kwantitatieve onderzoeksvragen
 In welke mate heeft dadertherapie een impact op de spijtgevoelens van wie die therapie volgt?
o Kwalitatieve/ kwantitatieve onderzoeksvraag
 Hoe beïnvloedt dadertherapie de spijtgevoelens van wie de therapie volgt?
o Kwalitatieve onderzoeksvraag
 Hoe beleven leden van jeugdbendes in Vlaanderen de interne hiërarchie en regels?
o Kwalitatieve onderzoeksvraag

2. Onderzoeksdesign
 Design is flexibel
o Iteratieve onderzoekscyclus doorheen het onderzoek
o Je hebt een bepaald idee, maar in de praktijk weet je dat het anders zal lopen -> meerdere keren
door onderzoekscyclus gaan
o Kwalitatief onderzoek komt overeen met rechercheonderzoek: hoe het onderzoek verloopt weet
je niet, maar je gaat opzoek naar camerabeelden etc totdat je nieuwe informatie vindt en je
opnieuw begint
 Design is gericht op studie in natuurlijke omgeving (dagelijkse werkelijkheid)
o Dicht bij de ervaring van de respondenten dmv participerende observatie
 Rekening houden met feit mensen autonoom zijn, maar niet altijd zo reageren ->
menselijke natuur is onvoorspelbaar
o Veel aandacht voor de specifieke context
  gestandaardiseerde vragenlijsten waarbij doorgaans verondersteld wordt dat de
context constant is
o De onderzoeker maakt zelf deel uit van de context
 Vb meerijden in een politiecombi om zo dicht mogelijk bij hun ervaring te komen
 Design is gericht op “holistisch” begrijpen van de context
o Onderzoek focust niet enkel op vooraf bepaalde elementen, maar gaat context in het geheel
bekijken en zaken in een context plaatsen, GEEN gebruik maken van variabelen!
o Open onderzoeksdesign om zo inzicht te krijgen in betekenissystemen
o  kwantitatief onderzoek maakt gebruikt van variabelen die met elkaar in verband worden
gebruikt, vragenlijsten zijn gelijk voor iedereen gelijk en de context die bevraagd wordt, wordt als
constant verondersteld
 Maar: Ook in kwalitatief onderzoek met een inductief perspectief (specifiek -> algemeen) dat dicht bij de
leefwereld van de onderzoekssubjecten ligt, blijft het de bedoeling om tot algemenere uitspraken (theorie)
te komen
o Bv: onderzoek gedaan naar stress en de resultaten proberen te veralgemenen naar theorie
 Kwalitatieve onderzoekers hanteren vaker combinatie van onderzoekstechnieken om onderzoeksvragen te
beantwoorden.

3. Dataverzamelingsmethoden
 Uitgebreid gamma aan methoden
 Vaak meerdere methoden in 1 onderzoek
o Vb. interviews, documentenanalyse en enkele observaties
o Meestal wel 1 methode dominant in een onderzoek
 Het gebruik van methoden is flexibel (cyclus is iteratief)
o  kwantitatief: geen flexibiliteit mogelijk; beperkt tot 1 experiment/ vragenlijst
 Vaak intens en/of langdurig contact met het veld
o Belangrijk voor een holistisch beeld en inductief perspectief van persoon te verkrijgen -> kan niet
op enkele dagen tijd
o  kwantitatief onderzoek: gestandaardiseerde vragenlijst met cijfers

3

, 4. Data-analyse
 Kwalitatief onderzoek wordt vaak gedefinieerd als niet statistisch/ zonder kwalificering
 Eerder o.b.v. teksten (en soms beelden -> worden gecodeerd) dan o.b.v. cijfers bij kwantitatief onderzoek
o Ontbreken van cijfers/ statistiek betekent niet automatisch kwalitatief onderzoek
 Kan ook gewoon slecht onderzoek zijn
o Soms worden wel cijfers gebruikt bij kwalitatief onderzoek
 om de context te schetsen
 als de onderzoekssubjecten zelf cijfers gebruiken in hun proces van betekenisgeving
 Vb: kwalitatief onderzoek naar stress van politie: gebruik maken van voorafgaand
kwantitatief onderzoek als inspiratiebron of subjecten gebruiken zelf cijfers: hoe
gebruiken ze deze?
o Statistisch materiaal in kwalitatieve onderzoeken kan verhelderen waarmee onderzoeker bezig is/
counteren van bepaald probleem schetsen
 Doel van analyse = betekenis achterhalen + inzicht krijgen in sociale processen
o Vb: welke betekenis geven agenten aan bepaalde situatie?
 Processen staan centraal (biografisch onderzoeken)
o Veldnota’s make tijdens observatie
o Vb: Hoe wordt iemand een moordenaar, drugshandelaar -> hoe verloopt dat proces?
 De analyse is flexibel om inzicht te krijgen in sociale processen & betekenisgeving te achterhalen, weinig
gestandaardiseerde procedures/ routines
o Onderzoeker heeft zelf de ruimte om analyses uit te voeren zoals hij wenst
 In de diepte begrijpen (diepgang), eerder dan representatief beschrijven
o  kwantitatief: breedte creëren
 Kwalitatieve onderzoekers lezen, coderen en interpreteren hun data -> maken concepten & construeren
ob daarvan theorieën

5. Rapportage
 Accent ligt op toegankelijk & leesbaar weergeven van de resultaten
 De onderzochten worden vaak betrokken bij de (lezing van de) resultaten
o Zo kan nagegaan worden of analyses die onderzoeker uitvoerde, overeenkomen met wat
respondenten zelf aanvoelden
o  kwantitatief onderzoek meldt geen resultaten aan respondenten -> gebeurt via pers
 De rapportering handelt ook over de context
o Het materiaal moet “spreken”: uitgebreide beschrijving van materiaal dat verzameld is
 Vb. door citaten van interviews of gedetailleerde beschrijvingen van gebeurtenissen/
situaties van observaties
o Rapportering is vaak langer van kwalitatief onderzoek vanwege details, contexttekst
  kwantitatief: korter door statistieken
 Er wordt expliciet rekening gehouden met de invloed van de onderzoeker




4