Alle werkgroepuitwerkingen van Bestuursrecht 2020-2021
Collegeweek 1:
Aard van het bestuursrecht, Europees en nationaal bestuursrecht en de partijen in het
bestuursrecht
Literatuur:
R.J.N. Schlössels en S.E. Zijlstra, Bestuursrecht in de Sociale Rechtsstaat, deel 1 (2017):
• Hoofdstuk 1: nr. 1 - 12, nrs. 32 - 34,
• Hoofdstuk 2: nrs. 45 -51, nrs. 66 – 73,
• Hoofdstuk 3: nrs. 75 -80 en nrs. 82 – 83,
• Hoofdstuk 4: nr. 125 en nrs. 143 – 149.
Leerdoelen:
Na het bestuderen van de stof, het volgen van het hoorcollege en het volgen van de werkgroep
in week 1,
- kunt u drie functies van het bestuursrecht noemen en kunt u beargumenteren op welke manier
er tussen deze functies spanning kan bestaan;
- kunt u uitleggen op welke manier het EU-recht het Nederlandse bestuursrecht in algemene zin
beïnvloedt en kunt u daarvan een voorbeeld geven;
- kunt u uitleggen wat wordt verstaan onder procedurele en institutionele autonomie;
- kunt u de criteria noemen om te worden aangemerkt als ‘b-orgaan’ in de zin van de Awb (art.
1:1 lid 1 onder b Awb) en kunt u deze criteria toepassen;
- kunt u de criteria op grond waarvan een organisatie kan worden aangemerkt als
belanghebbende in de zin van artikel 1:2 lid 3 Awb noemen en toepassen
- kunt u uitleggen hoe deze criteria zich verhouden tot de algemene criteria van
belanghebbendheid van artikel 1:2 lid 1 Awb;
- kunt u (nieuwe) rechtspraak met betrekking tot het bestuursorgaanbegrip en het
belanghebbendebegrip analyseren en beoordelen in het licht van de bestaande rechtspraak.
Werkgroepvragen:
Vraag 1 - De drie functies van het bestuursrecht
Een centrale gedachte in het boek Bestuursrecht in de sociale rechtsstaat is de spanning tussen
de drie verschillende functies van het bestuursrecht.
a. Laat zien hoe in artikel 4:7 van de Awb de drie functies van het bestuursrecht tot uitdrukking
komen.
1
, De drie functies van het bestuursrecht zijn:
1. Instrumentele: bevoegdheden aan de overheid geven om een bepaald doel te bereiken = hoor
en wederhoor
2. Legitimerende: bestuuroptreden krijgt een juridische grondslag = de bestuursorgaan kan de
aanvraag tot het geven va een beschikking geheel of gedeeltelijk afwijzen
3. Waarborgfunctie: “stelt het de aanvrager in
b. De overheid maakt steeds meer gebruik van het internet om te corresponderen met de burger.
Via mijn.overheid.nl ontvangen burgers post van de overheid over uiteenlopende zaken zoals
belastingaanslagen, uitkeringen en het verlengen van rijbewijzen. Tevens is het via
mijn.overheid.nl mogelijk voor de burger om te controleren hoe men geregistreerd staat bij de
gemeente en kan men de status van bijvoorbeeld een omgevingsvergunning volgen.
De Regeling voorzieningen GDI heeft betrekking op mijn.overheid.nl (raadpleegbaar via:
http://wetten.overheid.nl/BWBR0037124/)
Illustreer aan de hand van dit voorbeeld hoe de drie functies van het bestuursrecht in een
optimale verhouding tot elkaar moeten worden gebracht.
Instrumentele functie: (vanuit het oogpunt van het bestuursorgaan) sneller en efficiënter
2
, Legitimerende functie: (vanuit het oogpunt van het bestuursorgaan)
Waarborgfunctie: (vanuit het oogpunt van de burger) houdt burgers goed op de hoogte
Vraag 2 - Dienstenrichtlijn en Dienstenwet
a. Zoek in uw wettenbundel of op www.wetten.nl de Dienstenwet op. Deze wet is een
omzetting van de Europese Dienstenrichtlijn (richtlijn 2006/123/EG). Leg uit wat de
Dienstenwet regelt.
De Dienstenwet regelt de volgende onderwerpen (bron
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/dienstenrichtlijn/dienstenrichtlijn-vastgelegd-
in-dienstenwet):
Het regelt het vrije verkeer van diensten en vestiging voor ondernemers.
• Welke diensten en dienstverleners wel en welke niet onder de Dienstenwet vallen.
• Voorwaarden aan de manier waarop de overheid vergunningen afgeeft. Zo moeten
overheden een bevestiging sturen als een ondernemer een vergunning aanvraagt.
• Het recht voor ondernemers om zaken met de overheid elektronisch af te handelen.
Bijvoorbeeld een elektronische aanvraag van een vergunning. Dat scheelt tijd.
• Samenwerking tussen alle Europese toezichthouders. In Nederland zijn dat bijvoorbeeld
gemeenten en provincies.
• Wederzijdse erkenning van certificaten en verklaringen. Zo is de Nederlandse verklaring
Sociale Hygiëne in de horeca ook geldig in een ander EU-land.
• Het recht op informatie van zowel ondernemers als hun afnemers. Bijvoorbeeld
informatie over de regels waaraan ondernemers moeten voldoen om een dienst te
mogen aanbieden.
3
, b. Laat aan de hand van art. 28 Dienstenwet zien hoe de Dienstenwet invloed uitoefent op het
(algemene) bestuursrecht.
Art. 28 Dienstenwet is een bepaling die afwijkt van een regel in het algemene bestuursrecht.
Het brengt dus beperkingen aan het algemene bestuursrecht met zich mee: in afwijking van
een artikel in het algemene bestuursrecht is een paragraaf van de wet toch wel van
toepassing op een aanvraag om een vergunning.
c. Artikel 9 van de Dienstenrichtlijn heeft betrekking op de vrijheid van bedrijven om zich in een
lidstaat te vestigen. Het artikel bepaalt dat de lidstaten slechts onder strikte voorwaarden van
buitenlandse ondernemingen mogen eisen dat zij voor het verrichten van een bepaalde dienst
een vergunning nodig hebben.
Het artikel bepaalt het volgende:
Artikel 9
Vergunningstelsels
1. De lidstaten stellen de toegang tot en de uitoefening van een dienstenactiviteit niet
afhankelijk van een vergunningstelsel, tenzij aan de volgende voorwaarden is voldaan:
a) het vergunningstelsel heeft geen discriminerende werking jegens de betrokken
dienstverrichter;
b) de behoefte aan een vergunningstelsel is gerechtvaardigd om een dwingende reden van
algemeen belang;
c) het nagestreefde doel kan niet door een minder beperkende maatregel worden bereikt, met
name omdat een controle achteraf te laat zou komen om werkelijk doeltreffend te zijn.
4
Collegeweek 1:
Aard van het bestuursrecht, Europees en nationaal bestuursrecht en de partijen in het
bestuursrecht
Literatuur:
R.J.N. Schlössels en S.E. Zijlstra, Bestuursrecht in de Sociale Rechtsstaat, deel 1 (2017):
• Hoofdstuk 1: nr. 1 - 12, nrs. 32 - 34,
• Hoofdstuk 2: nrs. 45 -51, nrs. 66 – 73,
• Hoofdstuk 3: nrs. 75 -80 en nrs. 82 – 83,
• Hoofdstuk 4: nr. 125 en nrs. 143 – 149.
Leerdoelen:
Na het bestuderen van de stof, het volgen van het hoorcollege en het volgen van de werkgroep
in week 1,
- kunt u drie functies van het bestuursrecht noemen en kunt u beargumenteren op welke manier
er tussen deze functies spanning kan bestaan;
- kunt u uitleggen op welke manier het EU-recht het Nederlandse bestuursrecht in algemene zin
beïnvloedt en kunt u daarvan een voorbeeld geven;
- kunt u uitleggen wat wordt verstaan onder procedurele en institutionele autonomie;
- kunt u de criteria noemen om te worden aangemerkt als ‘b-orgaan’ in de zin van de Awb (art.
1:1 lid 1 onder b Awb) en kunt u deze criteria toepassen;
- kunt u de criteria op grond waarvan een organisatie kan worden aangemerkt als
belanghebbende in de zin van artikel 1:2 lid 3 Awb noemen en toepassen
- kunt u uitleggen hoe deze criteria zich verhouden tot de algemene criteria van
belanghebbendheid van artikel 1:2 lid 1 Awb;
- kunt u (nieuwe) rechtspraak met betrekking tot het bestuursorgaanbegrip en het
belanghebbendebegrip analyseren en beoordelen in het licht van de bestaande rechtspraak.
Werkgroepvragen:
Vraag 1 - De drie functies van het bestuursrecht
Een centrale gedachte in het boek Bestuursrecht in de sociale rechtsstaat is de spanning tussen
de drie verschillende functies van het bestuursrecht.
a. Laat zien hoe in artikel 4:7 van de Awb de drie functies van het bestuursrecht tot uitdrukking
komen.
1
, De drie functies van het bestuursrecht zijn:
1. Instrumentele: bevoegdheden aan de overheid geven om een bepaald doel te bereiken = hoor
en wederhoor
2. Legitimerende: bestuuroptreden krijgt een juridische grondslag = de bestuursorgaan kan de
aanvraag tot het geven va een beschikking geheel of gedeeltelijk afwijzen
3. Waarborgfunctie: “stelt het de aanvrager in
b. De overheid maakt steeds meer gebruik van het internet om te corresponderen met de burger.
Via mijn.overheid.nl ontvangen burgers post van de overheid over uiteenlopende zaken zoals
belastingaanslagen, uitkeringen en het verlengen van rijbewijzen. Tevens is het via
mijn.overheid.nl mogelijk voor de burger om te controleren hoe men geregistreerd staat bij de
gemeente en kan men de status van bijvoorbeeld een omgevingsvergunning volgen.
De Regeling voorzieningen GDI heeft betrekking op mijn.overheid.nl (raadpleegbaar via:
http://wetten.overheid.nl/BWBR0037124/)
Illustreer aan de hand van dit voorbeeld hoe de drie functies van het bestuursrecht in een
optimale verhouding tot elkaar moeten worden gebracht.
Instrumentele functie: (vanuit het oogpunt van het bestuursorgaan) sneller en efficiënter
2
, Legitimerende functie: (vanuit het oogpunt van het bestuursorgaan)
Waarborgfunctie: (vanuit het oogpunt van de burger) houdt burgers goed op de hoogte
Vraag 2 - Dienstenrichtlijn en Dienstenwet
a. Zoek in uw wettenbundel of op www.wetten.nl de Dienstenwet op. Deze wet is een
omzetting van de Europese Dienstenrichtlijn (richtlijn 2006/123/EG). Leg uit wat de
Dienstenwet regelt.
De Dienstenwet regelt de volgende onderwerpen (bron
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/dienstenrichtlijn/dienstenrichtlijn-vastgelegd-
in-dienstenwet):
Het regelt het vrije verkeer van diensten en vestiging voor ondernemers.
• Welke diensten en dienstverleners wel en welke niet onder de Dienstenwet vallen.
• Voorwaarden aan de manier waarop de overheid vergunningen afgeeft. Zo moeten
overheden een bevestiging sturen als een ondernemer een vergunning aanvraagt.
• Het recht voor ondernemers om zaken met de overheid elektronisch af te handelen.
Bijvoorbeeld een elektronische aanvraag van een vergunning. Dat scheelt tijd.
• Samenwerking tussen alle Europese toezichthouders. In Nederland zijn dat bijvoorbeeld
gemeenten en provincies.
• Wederzijdse erkenning van certificaten en verklaringen. Zo is de Nederlandse verklaring
Sociale Hygiëne in de horeca ook geldig in een ander EU-land.
• Het recht op informatie van zowel ondernemers als hun afnemers. Bijvoorbeeld
informatie over de regels waaraan ondernemers moeten voldoen om een dienst te
mogen aanbieden.
3
, b. Laat aan de hand van art. 28 Dienstenwet zien hoe de Dienstenwet invloed uitoefent op het
(algemene) bestuursrecht.
Art. 28 Dienstenwet is een bepaling die afwijkt van een regel in het algemene bestuursrecht.
Het brengt dus beperkingen aan het algemene bestuursrecht met zich mee: in afwijking van
een artikel in het algemene bestuursrecht is een paragraaf van de wet toch wel van
toepassing op een aanvraag om een vergunning.
c. Artikel 9 van de Dienstenrichtlijn heeft betrekking op de vrijheid van bedrijven om zich in een
lidstaat te vestigen. Het artikel bepaalt dat de lidstaten slechts onder strikte voorwaarden van
buitenlandse ondernemingen mogen eisen dat zij voor het verrichten van een bepaalde dienst
een vergunning nodig hebben.
Het artikel bepaalt het volgende:
Artikel 9
Vergunningstelsels
1. De lidstaten stellen de toegang tot en de uitoefening van een dienstenactiviteit niet
afhankelijk van een vergunningstelsel, tenzij aan de volgende voorwaarden is voldaan:
a) het vergunningstelsel heeft geen discriminerende werking jegens de betrokken
dienstverrichter;
b) de behoefte aan een vergunningstelsel is gerechtvaardigd om een dwingende reden van
algemeen belang;
c) het nagestreefde doel kan niet door een minder beperkende maatregel worden bereikt, met
name omdat een controle achteraf te laat zou komen om werkelijk doeltreffend te zijn.
4
