Compendium Burgerlijk Procesrecht
Hoofdstuk 1 Inleiding
1.3 Eigenlijke en oneigenlijke rechtspraak
- Eigenlijke rechtspraak: taak van de burgerlijke rechter om vermogensrechtelijke
geschillen te beslissen en/of afdwingbare veroordelingen uit te spreken, ook wel
contentieuze rechtspraak.
- Oneigenlijke rechtspraak: bemoeienis van de rechter op het terrein van het
personen- en familierecht.
1.4 Soorten procedures
1.4.1 Dagvaardings- en verzoekschriftprocedure
- In eerste aanleg rechtbank bevoegde gerecht (absolute competentie).
o Civiele sector = verplichte procesvertegenwoordiging.
o Kanton mogen partijen in persoon procederen
- Welke rechtbank of welke kantonrechter (relatieve competentie).
- Dagvaarding: reageren met conclusie van antwoord. Na mondelinge behandeling
repliek en dupliek. Uitspraak bij vonnis. Door de woorden vorderen of vordering.
- Verzoekschrift, verweerschrift, beschikking. Door de woorden verzoek en
verzoeken.
1.5 De rechtsvordering
- Rechtsvordering: de in rechte gestelde eis.
1.8 Belangvereiste en misbruik van procesrecht
- Art. 6 EVRM: iedereen toegang tot de civiele rechter.
- Art. 3:303 BW: zonder voldoende belang komt niemand een rechtsvordering toe.
- Art. 3:13 BW: Misbruik van procesrecht door een procedure te beginnen.
o Levert een schadevergoeding verplichtende onrechtmatige daad op.
1.11 Netherlands Commercial Court (NCC)
- Internationale handelskamer.
Hoofdstuk 2 Artikel 6 EVRM en algemene voorschriften voor procedures
2.1.1 Art. 6 EVRM – Recht op een eerlijk proces
- Bij het vaststellen van zijn burgerlijke rechten en verplichtingen of bij het bepalen
van de gegrondheid van een tegen hem ingestelde vervolging heeft een ieder
recht op een eerlijke en openbare behandeling van zijn zaak, binnen een redelijke
termijn, door een onafhankelijk en onpartijdig gerecht dat bij de wet is ingesteld.
De uitspraak moet in het openbaar worden gewezen maar de toegang tot de
rechtszaal kan aan de pers en het publiek worden ontzegd, gedurende de gehele
terechtzitting of een deel daarvan, in het belang van de goede zeden, van de
openbare orde of nationale veiligheid in een democratische samenleving, wanneer
de belangen van minderjarigen of de bescherming van het privé leven van
procespartijen dit eisen of, in die mate als door de rechter onder bijzondere
omstandigheden strikt noodzakelijk wordt geoordeeld, wanneer de openbaarheid
de belangen van een behoorlijke rechtspleging zou schaden.
- 2 Een ieder tegen wie een vervolging is ingesteld, wordt voor onschuldig
gehouden totdat zijn schuld in rechte is komen vast te staan.
- 3Een ieder tegen wie een vervolging is ingesteld, heeft in het bijzonder de
volgende rechten:
- a.onverwijld, in een taal die hij verstaat en in bijzonderheden, op de hoogte te
worden gesteld van de aard en de reden van de tegen hem ingebrachte
beschuldiging;
1
, - b.te beschikken over de tijd en faciliteiten die nodig zijn voor de voorbereiding
van zijn verdediging;
- c.zich zelf te verdedigen of daarbij de bijstand te hebben van een raadsman naar
eigen keuze of, indien hij niet over voldoende middelen beschikt om een
raadsman te bekostigen, kosteloos door een toegevoegd advocaat te kunnen
worden bijgestaan, indien de belangen van een behoorlijke rechtspleging dit
eisen;
- d.de getuigen à charge te ondervragen of te doen ondervragen en het oproepen
en de ondervraging van getuigen à décharge te doen geschieden onder dezelfde
voorwaarden als het geval is met de getuigen à charge;
- e.zich kosteloos te doen bijstaan door een tolk, indien hij de taal die ter
terechtzitting wordt gebezigd niet verstaat of niet spreekt.
- Art. 6 EVRM: heeft alleen horizontale werking inroepen tegen overheid, niet de
wederpartij. De staat moet de procedure zo inrichten dat het aan deze eis voldoet.
2.1.2 Algemene voorschriften procedures (art. 19-35 Rv)
- Hoor en wederhoor, art. 19 Rv.
- Openbaarheid van de behandeling en van de uitspraak, art. 27 en 28 Rv.
- Motivering van uitspraken, art. 30 Rv.
- Redelijke termijn, art. 20 Rv.
- Rechter is verplicht tot beslissing, art. 26 Rv, op basis van wat partijen hebben
aangevoerd en gevraagd, art. 23 en 24 Rv.
2.2 De toegang tot de rechter
- Recht op toegang tot de burgerlijke rechter is uit art. 6 EVRM afgeleid. Zo min
mogelijk belemmeringen om de procedure te beginnen of te doorlopen. Ook
geschonden als een uitspraak na lange tijd nog niet ten uitvoer kan worden
gelegd.
- Vaste kosten, afhankelijk van factoren zoals onvermogendheid of natuurlijk
persoon. Ongelijke partij wordt veroordeeld voor de proceskosten.
- Art. 18 lid 2 Gw: rechtsbijstand aan minder draagkrachtigen.
2.3 De eerlijke behandeling
- Gelijkheid in procespositie, equality of arms.
- Motiveringsplicht.
2.3.1 Hoor en wederhoor
- Art. 19 Rv & verdedigingsbeginsel.
- Specifieke toepassingen:
o Rechter mag geen document kennisnemen waarvan het onzeker is of de
wederpartij er kennis van heeft kunnen nemen.
o Geen gegevens, die niet van algemene bekendheid zijn, aan de beslissing
ten grondslag leggen.
o Bindend advies kan worden vernietigd wanneer de wijze van
totstandkoming van de beslissing naar maatstaven van redelijkheid en
billijkheid onaanvaardbaar is.
o De staat is niet aansprakelijk wegens onzorgvuldig handelen van de
rechter, wel bij veronachtzamen van fundamentele beginselen.
2.3.2 Equality of arms
- Gelijkheid van processuele middelen; als partijen niet de gelegenheid krijgen zich
over bepaalde stukken of feiten uit te laten.
2
,2.3.3 Motiveringsplicht
- Art. 121 Gw, art. 5 RO, voor beschikkingen, art. 30 Rv, vonnissen art. 230 Rv,
beschikkingen in art. 287 Rv.
- Sluitstuk om over al hetgeen wat partijen hebben gevorderd of verzocht te
beslissen, art. 23 Rv, onderzoeken wat partijen ten gronde hebben gelegd, art. 24
Rv.
2.4 De openbaarheid van de behandeling
- Uit art. 6 EVRM, publieke controle. Ook terug te vinden in art. 121 Gw. Ook in art.
4 RO, art. 27 en 29 Rv.
- Uitspraak openbaar door openbare terechtzitting, art. 5 RO.
- Geheim van de raadkamer, art. 7 lid 3 RO.
2.5 Redelijke termijn
- Uit 6 EVRM moet overheden rechtssysteem zo inrichten dat beslissing binnen een
redelijke termijn kan worden gegeven en geëxecuteerd. Om hieraan te voldoen
moet de staat benodigde middelen ter beschikking stellen.
- De rechter is verantwoordelijk voor het verloop van afzonderlijke procedures.
- Alleen in bestuurszaken een aanspraak voor de overheid wegens verstrijken
redelijke termijn. Art. 13 EVRM, overschrijding kan aanspraak geven op
schadevergoeding wegens onrechtmatige rechtspraak.
- Als er gevraagd is om vonnis, binnen redelijke termijn. In de praktijk wordt zes
weken vaak niet gehaald.
2.6 De onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter. Wraking en verschoning
- Onafhankelijkheid wordt gewaarborgd doordat de inrichting volgens de wet
worden geregeld, art. 116 GW.
- Leden van de rechterlijke macht kunnen alleen worden aangesteld, afgezet of
ontslagen door bij wet aangewezen en door de rechterlijke macht behorend
gerecht, art. 117 Rv (tot hun 70e).
- Partij die vertrouwen mist kan overgaan tot wraking. Als de rechter meent dat een
grond voor wraking zou kunnen opkomen kan hij zich verschonen, art. 36 en 40
Rv.
- Daadwerkelijke onpartijdigheid is enigszins meetbaar, door eventuele
nevenfuncties te melden. Vooringenomenheid kan als hij al eerder bemoeienis had
met de zaak, bijv. in een kort geding.
- Voor wenselijkheid vaak behandelt door dezelfde rechters.
- Op een verzoek tot wraking wordt zo spoedig mogelijk gedaan door een
meervoudige kamer waar hij zelf geen onderdeel van uitmaakt. Tegen een
wrakingsverzoek staat geen rechtsmiddel open, art. 39 lid 5 Rv.
2.7 Onmiddellijkheidsbeginsel recht op oral hearing
- Recht op mondelinge toelichting ten overstaan van de behandelende rechters.
- Rechter moet gelegenheid hiervoor geven als dit nog niet is geweest.
2.8 Volledigheids- en waarheidsplicht
- Art. 21 Rv: partijen zijn verplicht voor de beslissing belang zijnde feiten volledig
en naar waarheid aan te voeren, art. 21 RV.
2.9 De zeggenschap in de civiele procedure
2.9.1 Partijautonomie en lijdelijkheid
1. Het initiatief tot het voeren van een civiele procedure – en evt. in hogere instantie
– gaat steeds vanuit partijen, nooit vanuit de rechter.
3
, 2. De aard en omvang van het geding worden bepaald door partijen.
3. Het zijn de partijen die de feiten stellen en zo nodig bewijzen. Feiten die de ene
partij heeft gesteld en de andere heeft erkend/niet bestreden mag de rechter als
vaststaand aannemen; hij mag alleen bewijs opdragen met betrekking tot
betwiste feiten, art. 149 Rv.
4. Indien een van de partijen aanbiedt bewijs door getuigen te leveren van een
betwist feit, dan dient de rechter die bewijslevering toe te laten indien dit tot de
beslissing van de zaak kan leiden, art. 166 Rv.
5. Het staat partijen te allen tijde vrij aan het geding een einde te maken.
6. Is een dag voor de uitspraak bepaald, dan stelt de rechter deze op verlangen van
partijen uit, art. 229 Rv.
7. Indien een vermogensrechtelijk geschil door de rechter definitief is beslist, zijn
partijen vrij om overeen te komen dat hun rechtsverhouding anders is dan door
de rechter vastgesteld.
- De lijdelijkheid van een rechter is het beginsel dat hij in het burgerlijk procesrecht
een afwachtende houding dient aan te nemen ten aanzien van de door de partijen
voor hem gebrachte zaken en zich onthoudt van een al te actieve inmenging in de
(incasso)procedure.
2.9.2 Ambtshalve aanvulling van de rechtsgronden
- De rechter vult ambtshalve rechtsgronden aan, art. 25 Rv.
- Bijv. de vordering van eiser toewijzen op grond van een andere rechtsregel dan
die eiser ten grondslag legde, indien hij mocht aannemen dat eiser ook met
behulp van die rechtsregel zijn vordering zou willen zien. Als dit voor het geding
beslissend is, is de rechter hiertoe verplicht. Bijv. onrechtmatige daad vs.
wanprestatie.
- Alleen op een andere rechtsregel beroepen (na eerste aanleg), als dit beroep voor
de hand ligt.
- Feiten zijn vaak geteld voor de eis, hiertussen is de rechter ingeklemd.
- Verplichte aanvulling als he gaat om de naleving van wettelijke termijnen.
- Extra aandacht voor consumentenbescherming, art. 6:233 BW. Ambtshalve
onderzoek voor een oneerlijk beding.
- Rechter mag niet de feitelijke grondslag/feiten niet aanvullen. Wel feiten van
algemene bekendheid en algemene ervaringsregels aan zijn grondslag leggen, art.
149 lid 2 Rv.
o Ook terug te vinden in art. 24 Rv.
o Art. 149 lid 1 Rv: de rechter onderzoekt en beslist de zaak op de grondslag
van hetgeen partijen aan hun vordering, verzoek en verweer ten gronde
gelegd hebben.
- Rechter is vrij om op eigen wijze overeenkomsten uit te leggen.
2.9.4 Andere gevallen van eigen zeggenschap rechter
1. Eigen onderzoek rechter.
- Rechter kan partijen bevelen hun stellingen toe te lichten of stukken over te
leggen, sommige vormen van bewijslevering ambtshalve gelasten en hij heeft de
leiding van het getuigenverhoor.
o Informatie vragen, art. 22 Rv.
o In tussenvonnis partijen opdragen bepaalde stellingen schriftelijk toe te
lichten of bescheiden over te leggen.
o Partijen kunnen gevraagde informatie weigeren of beperkte kennisneming
als daar gewichtige redenen voor zijn, art. 22-22b Rv. Beperkte
kennisname art. 22a Rv; bij schade aan lichamelijke of geestelijke
4
Hoofdstuk 1 Inleiding
1.3 Eigenlijke en oneigenlijke rechtspraak
- Eigenlijke rechtspraak: taak van de burgerlijke rechter om vermogensrechtelijke
geschillen te beslissen en/of afdwingbare veroordelingen uit te spreken, ook wel
contentieuze rechtspraak.
- Oneigenlijke rechtspraak: bemoeienis van de rechter op het terrein van het
personen- en familierecht.
1.4 Soorten procedures
1.4.1 Dagvaardings- en verzoekschriftprocedure
- In eerste aanleg rechtbank bevoegde gerecht (absolute competentie).
o Civiele sector = verplichte procesvertegenwoordiging.
o Kanton mogen partijen in persoon procederen
- Welke rechtbank of welke kantonrechter (relatieve competentie).
- Dagvaarding: reageren met conclusie van antwoord. Na mondelinge behandeling
repliek en dupliek. Uitspraak bij vonnis. Door de woorden vorderen of vordering.
- Verzoekschrift, verweerschrift, beschikking. Door de woorden verzoek en
verzoeken.
1.5 De rechtsvordering
- Rechtsvordering: de in rechte gestelde eis.
1.8 Belangvereiste en misbruik van procesrecht
- Art. 6 EVRM: iedereen toegang tot de civiele rechter.
- Art. 3:303 BW: zonder voldoende belang komt niemand een rechtsvordering toe.
- Art. 3:13 BW: Misbruik van procesrecht door een procedure te beginnen.
o Levert een schadevergoeding verplichtende onrechtmatige daad op.
1.11 Netherlands Commercial Court (NCC)
- Internationale handelskamer.
Hoofdstuk 2 Artikel 6 EVRM en algemene voorschriften voor procedures
2.1.1 Art. 6 EVRM – Recht op een eerlijk proces
- Bij het vaststellen van zijn burgerlijke rechten en verplichtingen of bij het bepalen
van de gegrondheid van een tegen hem ingestelde vervolging heeft een ieder
recht op een eerlijke en openbare behandeling van zijn zaak, binnen een redelijke
termijn, door een onafhankelijk en onpartijdig gerecht dat bij de wet is ingesteld.
De uitspraak moet in het openbaar worden gewezen maar de toegang tot de
rechtszaal kan aan de pers en het publiek worden ontzegd, gedurende de gehele
terechtzitting of een deel daarvan, in het belang van de goede zeden, van de
openbare orde of nationale veiligheid in een democratische samenleving, wanneer
de belangen van minderjarigen of de bescherming van het privé leven van
procespartijen dit eisen of, in die mate als door de rechter onder bijzondere
omstandigheden strikt noodzakelijk wordt geoordeeld, wanneer de openbaarheid
de belangen van een behoorlijke rechtspleging zou schaden.
- 2 Een ieder tegen wie een vervolging is ingesteld, wordt voor onschuldig
gehouden totdat zijn schuld in rechte is komen vast te staan.
- 3Een ieder tegen wie een vervolging is ingesteld, heeft in het bijzonder de
volgende rechten:
- a.onverwijld, in een taal die hij verstaat en in bijzonderheden, op de hoogte te
worden gesteld van de aard en de reden van de tegen hem ingebrachte
beschuldiging;
1
, - b.te beschikken over de tijd en faciliteiten die nodig zijn voor de voorbereiding
van zijn verdediging;
- c.zich zelf te verdedigen of daarbij de bijstand te hebben van een raadsman naar
eigen keuze of, indien hij niet over voldoende middelen beschikt om een
raadsman te bekostigen, kosteloos door een toegevoegd advocaat te kunnen
worden bijgestaan, indien de belangen van een behoorlijke rechtspleging dit
eisen;
- d.de getuigen à charge te ondervragen of te doen ondervragen en het oproepen
en de ondervraging van getuigen à décharge te doen geschieden onder dezelfde
voorwaarden als het geval is met de getuigen à charge;
- e.zich kosteloos te doen bijstaan door een tolk, indien hij de taal die ter
terechtzitting wordt gebezigd niet verstaat of niet spreekt.
- Art. 6 EVRM: heeft alleen horizontale werking inroepen tegen overheid, niet de
wederpartij. De staat moet de procedure zo inrichten dat het aan deze eis voldoet.
2.1.2 Algemene voorschriften procedures (art. 19-35 Rv)
- Hoor en wederhoor, art. 19 Rv.
- Openbaarheid van de behandeling en van de uitspraak, art. 27 en 28 Rv.
- Motivering van uitspraken, art. 30 Rv.
- Redelijke termijn, art. 20 Rv.
- Rechter is verplicht tot beslissing, art. 26 Rv, op basis van wat partijen hebben
aangevoerd en gevraagd, art. 23 en 24 Rv.
2.2 De toegang tot de rechter
- Recht op toegang tot de burgerlijke rechter is uit art. 6 EVRM afgeleid. Zo min
mogelijk belemmeringen om de procedure te beginnen of te doorlopen. Ook
geschonden als een uitspraak na lange tijd nog niet ten uitvoer kan worden
gelegd.
- Vaste kosten, afhankelijk van factoren zoals onvermogendheid of natuurlijk
persoon. Ongelijke partij wordt veroordeeld voor de proceskosten.
- Art. 18 lid 2 Gw: rechtsbijstand aan minder draagkrachtigen.
2.3 De eerlijke behandeling
- Gelijkheid in procespositie, equality of arms.
- Motiveringsplicht.
2.3.1 Hoor en wederhoor
- Art. 19 Rv & verdedigingsbeginsel.
- Specifieke toepassingen:
o Rechter mag geen document kennisnemen waarvan het onzeker is of de
wederpartij er kennis van heeft kunnen nemen.
o Geen gegevens, die niet van algemene bekendheid zijn, aan de beslissing
ten grondslag leggen.
o Bindend advies kan worden vernietigd wanneer de wijze van
totstandkoming van de beslissing naar maatstaven van redelijkheid en
billijkheid onaanvaardbaar is.
o De staat is niet aansprakelijk wegens onzorgvuldig handelen van de
rechter, wel bij veronachtzamen van fundamentele beginselen.
2.3.2 Equality of arms
- Gelijkheid van processuele middelen; als partijen niet de gelegenheid krijgen zich
over bepaalde stukken of feiten uit te laten.
2
,2.3.3 Motiveringsplicht
- Art. 121 Gw, art. 5 RO, voor beschikkingen, art. 30 Rv, vonnissen art. 230 Rv,
beschikkingen in art. 287 Rv.
- Sluitstuk om over al hetgeen wat partijen hebben gevorderd of verzocht te
beslissen, art. 23 Rv, onderzoeken wat partijen ten gronde hebben gelegd, art. 24
Rv.
2.4 De openbaarheid van de behandeling
- Uit art. 6 EVRM, publieke controle. Ook terug te vinden in art. 121 Gw. Ook in art.
4 RO, art. 27 en 29 Rv.
- Uitspraak openbaar door openbare terechtzitting, art. 5 RO.
- Geheim van de raadkamer, art. 7 lid 3 RO.
2.5 Redelijke termijn
- Uit 6 EVRM moet overheden rechtssysteem zo inrichten dat beslissing binnen een
redelijke termijn kan worden gegeven en geëxecuteerd. Om hieraan te voldoen
moet de staat benodigde middelen ter beschikking stellen.
- De rechter is verantwoordelijk voor het verloop van afzonderlijke procedures.
- Alleen in bestuurszaken een aanspraak voor de overheid wegens verstrijken
redelijke termijn. Art. 13 EVRM, overschrijding kan aanspraak geven op
schadevergoeding wegens onrechtmatige rechtspraak.
- Als er gevraagd is om vonnis, binnen redelijke termijn. In de praktijk wordt zes
weken vaak niet gehaald.
2.6 De onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter. Wraking en verschoning
- Onafhankelijkheid wordt gewaarborgd doordat de inrichting volgens de wet
worden geregeld, art. 116 GW.
- Leden van de rechterlijke macht kunnen alleen worden aangesteld, afgezet of
ontslagen door bij wet aangewezen en door de rechterlijke macht behorend
gerecht, art. 117 Rv (tot hun 70e).
- Partij die vertrouwen mist kan overgaan tot wraking. Als de rechter meent dat een
grond voor wraking zou kunnen opkomen kan hij zich verschonen, art. 36 en 40
Rv.
- Daadwerkelijke onpartijdigheid is enigszins meetbaar, door eventuele
nevenfuncties te melden. Vooringenomenheid kan als hij al eerder bemoeienis had
met de zaak, bijv. in een kort geding.
- Voor wenselijkheid vaak behandelt door dezelfde rechters.
- Op een verzoek tot wraking wordt zo spoedig mogelijk gedaan door een
meervoudige kamer waar hij zelf geen onderdeel van uitmaakt. Tegen een
wrakingsverzoek staat geen rechtsmiddel open, art. 39 lid 5 Rv.
2.7 Onmiddellijkheidsbeginsel recht op oral hearing
- Recht op mondelinge toelichting ten overstaan van de behandelende rechters.
- Rechter moet gelegenheid hiervoor geven als dit nog niet is geweest.
2.8 Volledigheids- en waarheidsplicht
- Art. 21 Rv: partijen zijn verplicht voor de beslissing belang zijnde feiten volledig
en naar waarheid aan te voeren, art. 21 RV.
2.9 De zeggenschap in de civiele procedure
2.9.1 Partijautonomie en lijdelijkheid
1. Het initiatief tot het voeren van een civiele procedure – en evt. in hogere instantie
– gaat steeds vanuit partijen, nooit vanuit de rechter.
3
, 2. De aard en omvang van het geding worden bepaald door partijen.
3. Het zijn de partijen die de feiten stellen en zo nodig bewijzen. Feiten die de ene
partij heeft gesteld en de andere heeft erkend/niet bestreden mag de rechter als
vaststaand aannemen; hij mag alleen bewijs opdragen met betrekking tot
betwiste feiten, art. 149 Rv.
4. Indien een van de partijen aanbiedt bewijs door getuigen te leveren van een
betwist feit, dan dient de rechter die bewijslevering toe te laten indien dit tot de
beslissing van de zaak kan leiden, art. 166 Rv.
5. Het staat partijen te allen tijde vrij aan het geding een einde te maken.
6. Is een dag voor de uitspraak bepaald, dan stelt de rechter deze op verlangen van
partijen uit, art. 229 Rv.
7. Indien een vermogensrechtelijk geschil door de rechter definitief is beslist, zijn
partijen vrij om overeen te komen dat hun rechtsverhouding anders is dan door
de rechter vastgesteld.
- De lijdelijkheid van een rechter is het beginsel dat hij in het burgerlijk procesrecht
een afwachtende houding dient aan te nemen ten aanzien van de door de partijen
voor hem gebrachte zaken en zich onthoudt van een al te actieve inmenging in de
(incasso)procedure.
2.9.2 Ambtshalve aanvulling van de rechtsgronden
- De rechter vult ambtshalve rechtsgronden aan, art. 25 Rv.
- Bijv. de vordering van eiser toewijzen op grond van een andere rechtsregel dan
die eiser ten grondslag legde, indien hij mocht aannemen dat eiser ook met
behulp van die rechtsregel zijn vordering zou willen zien. Als dit voor het geding
beslissend is, is de rechter hiertoe verplicht. Bijv. onrechtmatige daad vs.
wanprestatie.
- Alleen op een andere rechtsregel beroepen (na eerste aanleg), als dit beroep voor
de hand ligt.
- Feiten zijn vaak geteld voor de eis, hiertussen is de rechter ingeklemd.
- Verplichte aanvulling als he gaat om de naleving van wettelijke termijnen.
- Extra aandacht voor consumentenbescherming, art. 6:233 BW. Ambtshalve
onderzoek voor een oneerlijk beding.
- Rechter mag niet de feitelijke grondslag/feiten niet aanvullen. Wel feiten van
algemene bekendheid en algemene ervaringsregels aan zijn grondslag leggen, art.
149 lid 2 Rv.
o Ook terug te vinden in art. 24 Rv.
o Art. 149 lid 1 Rv: de rechter onderzoekt en beslist de zaak op de grondslag
van hetgeen partijen aan hun vordering, verzoek en verweer ten gronde
gelegd hebben.
- Rechter is vrij om op eigen wijze overeenkomsten uit te leggen.
2.9.4 Andere gevallen van eigen zeggenschap rechter
1. Eigen onderzoek rechter.
- Rechter kan partijen bevelen hun stellingen toe te lichten of stukken over te
leggen, sommige vormen van bewijslevering ambtshalve gelasten en hij heeft de
leiding van het getuigenverhoor.
o Informatie vragen, art. 22 Rv.
o In tussenvonnis partijen opdragen bepaalde stellingen schriftelijk toe te
lichten of bescheiden over te leggen.
o Partijen kunnen gevraagde informatie weigeren of beperkte kennisneming
als daar gewichtige redenen voor zijn, art. 22-22b Rv. Beperkte
kennisname art. 22a Rv; bij schade aan lichamelijke of geestelijke
4
