CONSUMEREN
DIERLIJKE PRODUCTEN
Studenten:
Docent:
Vak: Consumentenonderzoek
Schooljaar: 2021-2022
Groep 4
,Inhoudsopgave
Voorwoord................................................................................................................................................................2
Inleiding....................................................................................................................................................................3
Literatuuronderzoek.................................................................................................................................................5
Methode...................................................................................................................................................................8
Conclusie.................................................................................................................................................................12
Literatuurlijst..........................................................................................................................................................14
Bijlagen...................................................................................................................................................................17
Bijlage 1:............................................................................................................................................................17
Bijlage 2:............................................................................................................................................................18
Bijlage 3:............................................................................................................................................................19
Bijlage 4:............................................................................................................................................................20
Bijlage 5:............................................................................................................................................................21
Bijlage 6:............................................................................................................................................................22
Bijlage 7:............................................................................................................................................................23
Bijlage 8:............................................................................................................................................................24
Bijlage 9:............................................................................................................................................................25
Bijlage 10:..........................................................................................................................................................26
Bijlage 11:..........................................................................................................................................................27
Bijlage 12:..........................................................................................................................................................28
Bijlage 13:..........................................................................................................................................................29
Bijlage 14:..........................................................................................................................................................30
1
,Voorwoord
Als studenten toegepaste psychologie is ons de opdracht gegeven om een consumentenonderzoek
uit te voeren voor het vak consumentenonderzoek. Als onderwerp is gekozen voor het consumeren
van dierlijke producten. De opdrachtgever is het Voedingscentrum. Onze onderzoeksvraag is: ‘’Hoe
kun je mensen motiveren om minder dierlijke producten te consumeren?’’ Daarnaast zijn er 2
onderzoeksvragen gegeven waar wij antwoord op moeten gaan geven, namelijk: ‘’In hoeverre zijn
mensen gemotiveerd om minder vlees of dierlijke producten te eten?’’ en ‘’In welke mate hangt
opleidingsniveau hiermee samen?’’ In dit onderzoek is hier meer informatie over te vinden en wordt
dit ondersteund door literatuur en een opgestelde enquête. Deze enquête is verder uitgewerkt in
SPSS en de resultaten worden verder beschreven.
2
, Inleiding
Het Voedingscentrum geeft al sinds 1941 voorlichting over gezond eten (minder vlees eten, z.d.). Ze
bieden informatie over een veilige, gezonde en duurzame voedselkeuze aan consumenten en
professionals. Ze promoten onder andere de Schijf van Vijf maar proberen vooral meer bewustzijn
van voeding te creëren. Het Voedingscentrum doet dit vanuit opdracht van de overheid. Naast
onlinecampagnes zijn ze ook bezig met voorlichting in het onderwijs, zo hebben ze bijvoorbeeld
lesmateriaal voor basisscholen opgezet maar ook leerlijnen met lesmaterialen voor 4- tot 18-jarigen.
Ze beperken zich dus niet tot volwassen maar proberen iedereen aan te sporen om een gezonde
voedingsstijl aan te nemen. Het Voedingscentrum zelf heeft ook een webpagina over minder vlees
eten. Ze bieden hier vegetarische gerechten aan (noemen noten, peulvruchten en eieren als goede
vleesvervangers) en ze geven tips over hoe je makkelijker minder vlees kunt eten. Ook proberen ze
het bewustzijn bij het vlees eten te vergroten. Zo informeren ze lezers over dat vlees het risico op
verschillende ziekten kan verhogen, vooral rood- en bewerkt vlees zouden de kans op hart- en
vaatziekten vergroten. Maar minder vlees eten zorgt ook voor winst op het milieu. Hiernaast heeft
het Voedingscentrum ook nog hun eigen podcast met een speciale aflevering met twee experts over
waarom minder vlees eten belangrijk is, en hoe je een stuk vlees dan goed kan vervangen. Het advies
van het Voedingscentrum is dan ook: beperk je vleesgebruik en eet niet meer dan 500 gram vlees per
week, waarvan maximaal 300 gram rood vlees. Kortom is er dus te concluderen dat het
Voedingscentrum op allerlei manieren meer kennis en bewustzijn proberen te verspreiden over het
verminderen van vlees eten en eventuele alternatieven hiervan.
Doordat het onderzoek niet specifiek een bepaalde doelgroep afbakent is de hele Nederlandse
bevolking de doelgroep.
Het consumeren van vlees is iets wat al sinds de oertijd werd gedaan. Sinds de oorlog is vlees eten
steeds populairder geworden. Na de oorlog steeg de welvaart, waardoor men in staat was meer
vlees aan te schaffen. In 1953 werd de Schijf van Vijf geïntroduceerd. Hierop stond het advies te
variëren tussen kaas en vlees, vis, ei of peulvruchten. De promotie rondom een vegetarisch menu
werd erg tegengehouden. Men was bang dat zij te weinig eiwitten binnen zouden krijgen wanneer er
geen vlees werd gegeten. Pas in de jaren 70 stelt een groep wetenschappers dat het eten van vlees
mogelijk tot problemen in de toekomst zou kunnen leiden. Sindsdien is het vegetarisme steeds meer
een rol gaan spelen. In 1980 was de boodschap op de Schijf van Vijf: eet vooral veel plantaardig
(Voedingscentrum, z.d.).
In Nederland is de consumptie van vlees een veelbesproken onderwerp. In Nederland is er wel
sprake van een kleine daling van de vleesconsumptie. Als er naar de huidige situatie in Nederland
wordt gekeken, aten we in 2020 75,9 kilo vlees per hoofd van de bevolking in Nederland. Het jaar
daarvoor, in 2019, was dat nog zo’n 2 kilo meer, namelijk 77,8 kilo (Dagevos et al., 2021). Ondanks
deze daling, wil dat nog niet zeggen dat het grootste gedeelte van Nederland dierlijke producten in
de supermarkt laat liggen.
Het eten van vlees kan vele gevolgen hebben op je gezondheid. Wanneer je te veel bewerkt vlees en
rood vlees eet dan heb je een hoger risico op het krijgen van een beroerte, diabetes type 2,
darmkanker en longkanker. Ook is het eten van dierlijk voedsel slecht voor het milieu. Het
produceren van dierlijk voedsel is verantwoordelijk voor 20% tot 35% van alle uitstoot van
broeikasgassen. Deze broeikasgassen dragen bij aan de opwarming van de aarde (Voedingscentrum,
z.d.). Niet alleen veroorzaakt het de uitstoot van een hoog percentage broeikasgassen, daarnaast is
het ook de oorzaak van het verdwijnen van grote stukken bossen. Twee derde van alle
landbouwgrond ter wereld wordt gebruikt als weiland voor grazende dieren of de teelt van veevoer.
Hiervoor is al veel natuur gesneuveld. Zo zijn in Zuid-Amerika miljoenen hectaren regenwoud gekapt
voor het verbouwen van soja of om runderen te laten grazen. Nederland importeert deze soja om
het vee te voeden (De Vries,
3
DIERLIJKE PRODUCTEN
Studenten:
Docent:
Vak: Consumentenonderzoek
Schooljaar: 2021-2022
Groep 4
,Inhoudsopgave
Voorwoord................................................................................................................................................................2
Inleiding....................................................................................................................................................................3
Literatuuronderzoek.................................................................................................................................................5
Methode...................................................................................................................................................................8
Conclusie.................................................................................................................................................................12
Literatuurlijst..........................................................................................................................................................14
Bijlagen...................................................................................................................................................................17
Bijlage 1:............................................................................................................................................................17
Bijlage 2:............................................................................................................................................................18
Bijlage 3:............................................................................................................................................................19
Bijlage 4:............................................................................................................................................................20
Bijlage 5:............................................................................................................................................................21
Bijlage 6:............................................................................................................................................................22
Bijlage 7:............................................................................................................................................................23
Bijlage 8:............................................................................................................................................................24
Bijlage 9:............................................................................................................................................................25
Bijlage 10:..........................................................................................................................................................26
Bijlage 11:..........................................................................................................................................................27
Bijlage 12:..........................................................................................................................................................28
Bijlage 13:..........................................................................................................................................................29
Bijlage 14:..........................................................................................................................................................30
1
,Voorwoord
Als studenten toegepaste psychologie is ons de opdracht gegeven om een consumentenonderzoek
uit te voeren voor het vak consumentenonderzoek. Als onderwerp is gekozen voor het consumeren
van dierlijke producten. De opdrachtgever is het Voedingscentrum. Onze onderzoeksvraag is: ‘’Hoe
kun je mensen motiveren om minder dierlijke producten te consumeren?’’ Daarnaast zijn er 2
onderzoeksvragen gegeven waar wij antwoord op moeten gaan geven, namelijk: ‘’In hoeverre zijn
mensen gemotiveerd om minder vlees of dierlijke producten te eten?’’ en ‘’In welke mate hangt
opleidingsniveau hiermee samen?’’ In dit onderzoek is hier meer informatie over te vinden en wordt
dit ondersteund door literatuur en een opgestelde enquête. Deze enquête is verder uitgewerkt in
SPSS en de resultaten worden verder beschreven.
2
, Inleiding
Het Voedingscentrum geeft al sinds 1941 voorlichting over gezond eten (minder vlees eten, z.d.). Ze
bieden informatie over een veilige, gezonde en duurzame voedselkeuze aan consumenten en
professionals. Ze promoten onder andere de Schijf van Vijf maar proberen vooral meer bewustzijn
van voeding te creëren. Het Voedingscentrum doet dit vanuit opdracht van de overheid. Naast
onlinecampagnes zijn ze ook bezig met voorlichting in het onderwijs, zo hebben ze bijvoorbeeld
lesmateriaal voor basisscholen opgezet maar ook leerlijnen met lesmaterialen voor 4- tot 18-jarigen.
Ze beperken zich dus niet tot volwassen maar proberen iedereen aan te sporen om een gezonde
voedingsstijl aan te nemen. Het Voedingscentrum zelf heeft ook een webpagina over minder vlees
eten. Ze bieden hier vegetarische gerechten aan (noemen noten, peulvruchten en eieren als goede
vleesvervangers) en ze geven tips over hoe je makkelijker minder vlees kunt eten. Ook proberen ze
het bewustzijn bij het vlees eten te vergroten. Zo informeren ze lezers over dat vlees het risico op
verschillende ziekten kan verhogen, vooral rood- en bewerkt vlees zouden de kans op hart- en
vaatziekten vergroten. Maar minder vlees eten zorgt ook voor winst op het milieu. Hiernaast heeft
het Voedingscentrum ook nog hun eigen podcast met een speciale aflevering met twee experts over
waarom minder vlees eten belangrijk is, en hoe je een stuk vlees dan goed kan vervangen. Het advies
van het Voedingscentrum is dan ook: beperk je vleesgebruik en eet niet meer dan 500 gram vlees per
week, waarvan maximaal 300 gram rood vlees. Kortom is er dus te concluderen dat het
Voedingscentrum op allerlei manieren meer kennis en bewustzijn proberen te verspreiden over het
verminderen van vlees eten en eventuele alternatieven hiervan.
Doordat het onderzoek niet specifiek een bepaalde doelgroep afbakent is de hele Nederlandse
bevolking de doelgroep.
Het consumeren van vlees is iets wat al sinds de oertijd werd gedaan. Sinds de oorlog is vlees eten
steeds populairder geworden. Na de oorlog steeg de welvaart, waardoor men in staat was meer
vlees aan te schaffen. In 1953 werd de Schijf van Vijf geïntroduceerd. Hierop stond het advies te
variëren tussen kaas en vlees, vis, ei of peulvruchten. De promotie rondom een vegetarisch menu
werd erg tegengehouden. Men was bang dat zij te weinig eiwitten binnen zouden krijgen wanneer er
geen vlees werd gegeten. Pas in de jaren 70 stelt een groep wetenschappers dat het eten van vlees
mogelijk tot problemen in de toekomst zou kunnen leiden. Sindsdien is het vegetarisme steeds meer
een rol gaan spelen. In 1980 was de boodschap op de Schijf van Vijf: eet vooral veel plantaardig
(Voedingscentrum, z.d.).
In Nederland is de consumptie van vlees een veelbesproken onderwerp. In Nederland is er wel
sprake van een kleine daling van de vleesconsumptie. Als er naar de huidige situatie in Nederland
wordt gekeken, aten we in 2020 75,9 kilo vlees per hoofd van de bevolking in Nederland. Het jaar
daarvoor, in 2019, was dat nog zo’n 2 kilo meer, namelijk 77,8 kilo (Dagevos et al., 2021). Ondanks
deze daling, wil dat nog niet zeggen dat het grootste gedeelte van Nederland dierlijke producten in
de supermarkt laat liggen.
Het eten van vlees kan vele gevolgen hebben op je gezondheid. Wanneer je te veel bewerkt vlees en
rood vlees eet dan heb je een hoger risico op het krijgen van een beroerte, diabetes type 2,
darmkanker en longkanker. Ook is het eten van dierlijk voedsel slecht voor het milieu. Het
produceren van dierlijk voedsel is verantwoordelijk voor 20% tot 35% van alle uitstoot van
broeikasgassen. Deze broeikasgassen dragen bij aan de opwarming van de aarde (Voedingscentrum,
z.d.). Niet alleen veroorzaakt het de uitstoot van een hoog percentage broeikasgassen, daarnaast is
het ook de oorzaak van het verdwijnen van grote stukken bossen. Twee derde van alle
landbouwgrond ter wereld wordt gebruikt als weiland voor grazende dieren of de teelt van veevoer.
Hiervoor is al veel natuur gesneuveld. Zo zijn in Zuid-Amerika miljoenen hectaren regenwoud gekapt
voor het verbouwen van soja of om runderen te laten grazen. Nederland importeert deze soja om
het vee te voeden (De Vries,
3
