Hoofdstuk 1
Iedereen heeft behoeften, dit zijn wensen. Sommige behoeften zijn onbegrensd, zoals de behoefte
aan voedsel. Voedsel is in dit is het middel om je behoefte te vervullen. Middelen zijn niet onbeperkt
beschikbaar, dit maakt ze schaars. Ook zijn middelen alternatief aanwendbaar, zo kun je in een
rugzak zowel boeken als sportkleding doen. De manier waarop je je rugtas gebruikt, is de
aanwendingsrichting.
Op welke manier worden beperkt aanwezige, alternatief aanwendbare middelen ingezet? – Dit
verschilt p.p., want naast behoeften die ieder mens heeft, hebben mensen ook eigen voorkeuren.
Zoals bijv. mountainbike vs. Racefiets.
Wat is de beste aanwendingsrichting van een middel? – Daar kom je als volgt achter: bepaal alle
aanwendingsrichtingen, bereken voor elk de kosten en baten, en kies degene waarvan de
opbrengsten het meest uitstijgen boven de kosten. Deze aanwendingsrichting heeft de hoogste
nettobaten: opbrengsten – kosten.
Baten van plezier is wat jij overhebt voor bijv. een ochtend uitslapen. Ook zijn er kosten van ongerief:
wat jij bijv. ervoor over zou hebben om niet te hoeven werken.
Het totaal aan middelen dat iemand heeft is een budget. Daarbij zijn er twee soorten middelen:
- Tastbare middelen
- Tijd
Productcombinaties zijn combinaties van middelen waaraan het budget kan worden uitgegeven. Met
behulp van de budgetlijn kun je zien welke productcombinaties met een bepaald budget gekocht
kunnen worden. Op de budgetlijn geldt: B(udget)=p(rijs)1q1+p2q2
De budgetlijn kan ook verschuiven wanneer het budget of prijzen veranderen.
- Als het budget verandert, verandert zowel q1=B/p als q2=B/p. Er geldt: door een
stijging/daling van het budget verschuift de budgetlijn evenwijdig van/naar de oorsprong
af/toe.
, - Als de prijzen veranderen, verandert de helling van de budgetlijn. (p. 14)
Hoofdstuk 2
Een ruil komt tot stand wanneer beide partijen er baat bij hebben, dit noemt men ook wederzijds
voordeel. Bij een ruil van 2 middelen is iedere partij zowel aanbieder als vrager.
Een economie zonder ruil noemt met ook wel een autarkie. Dit komt bijna niet voor omdat er altijd
wel iets is om te ruilen waarbij er sprake is van wederzijds voordeel. Landen in autarkie zijn
zelfvoorzienend, maar hierdoor vaak minder welvarend.
Om te kunnen ruilen moet de ruilverhouding bekend zijn. De ruilverhouding is de waarde van het ene
middel uitgedrukt in het aantal eenheden van het andere middel.
Er moet aan 2 voorwaarden voldaan zijn om tot een ruil te komen
1. De aanbieder van het product is de wetmatige eigenaar
2. De transactiekosten moeten lager zijn dan het wederzijdse voordeel v.d. ruil
Eigendomsrechten bepalen wie de wettige eigenaar is van een middel. Vaak is dit niet meer dan een
kassabon, maar in andere gevallen is de beschrijving veel uitgebreider, bijv. bij een stuk grond of een
huis. Ook worden de eigenaren dan met naam en toenaam genoemd en worden de documenten
centraal bewaard zodat iedereen kan nagaan wie de wetmatige eigenaar is.
Eigendomsrechten kunnen ook bestaan voor ideeën of creatieve uitingen, in dat geval wordt het
vastgelegd in een patent/octrooi. Bijv. LEGO, het patent van LEGO vormt een bescherming tegen het
kosteloos kopiëren van hun vinding. Schaduwzijde: Monopolie. LEGO kan hoge prijs vragen omdat ze
geen concurrenten hebben.
Creatieve uitingen zoals muziek en literatuur worden beschermd door vast te leggen wie de eigenaar
is van de intellectuele eigendomsrechten, het auteursrecht. Met de komst van eenvoudige
kopieermethodes is het moeilijk geworden om illegaal kopiëren effectief tegen gegaan. Daardoor
wordt er vaak een heffing gelegd op de dragers van kopiën, die terecht komt bij de makers v.d.
creatieve uitingen. Zo worden zij gecompenseerd.
Iedereen heeft behoeften, dit zijn wensen. Sommige behoeften zijn onbegrensd, zoals de behoefte
aan voedsel. Voedsel is in dit is het middel om je behoefte te vervullen. Middelen zijn niet onbeperkt
beschikbaar, dit maakt ze schaars. Ook zijn middelen alternatief aanwendbaar, zo kun je in een
rugzak zowel boeken als sportkleding doen. De manier waarop je je rugtas gebruikt, is de
aanwendingsrichting.
Op welke manier worden beperkt aanwezige, alternatief aanwendbare middelen ingezet? – Dit
verschilt p.p., want naast behoeften die ieder mens heeft, hebben mensen ook eigen voorkeuren.
Zoals bijv. mountainbike vs. Racefiets.
Wat is de beste aanwendingsrichting van een middel? – Daar kom je als volgt achter: bepaal alle
aanwendingsrichtingen, bereken voor elk de kosten en baten, en kies degene waarvan de
opbrengsten het meest uitstijgen boven de kosten. Deze aanwendingsrichting heeft de hoogste
nettobaten: opbrengsten – kosten.
Baten van plezier is wat jij overhebt voor bijv. een ochtend uitslapen. Ook zijn er kosten van ongerief:
wat jij bijv. ervoor over zou hebben om niet te hoeven werken.
Het totaal aan middelen dat iemand heeft is een budget. Daarbij zijn er twee soorten middelen:
- Tastbare middelen
- Tijd
Productcombinaties zijn combinaties van middelen waaraan het budget kan worden uitgegeven. Met
behulp van de budgetlijn kun je zien welke productcombinaties met een bepaald budget gekocht
kunnen worden. Op de budgetlijn geldt: B(udget)=p(rijs)1q1+p2q2
De budgetlijn kan ook verschuiven wanneer het budget of prijzen veranderen.
- Als het budget verandert, verandert zowel q1=B/p als q2=B/p. Er geldt: door een
stijging/daling van het budget verschuift de budgetlijn evenwijdig van/naar de oorsprong
af/toe.
, - Als de prijzen veranderen, verandert de helling van de budgetlijn. (p. 14)
Hoofdstuk 2
Een ruil komt tot stand wanneer beide partijen er baat bij hebben, dit noemt men ook wederzijds
voordeel. Bij een ruil van 2 middelen is iedere partij zowel aanbieder als vrager.
Een economie zonder ruil noemt met ook wel een autarkie. Dit komt bijna niet voor omdat er altijd
wel iets is om te ruilen waarbij er sprake is van wederzijds voordeel. Landen in autarkie zijn
zelfvoorzienend, maar hierdoor vaak minder welvarend.
Om te kunnen ruilen moet de ruilverhouding bekend zijn. De ruilverhouding is de waarde van het ene
middel uitgedrukt in het aantal eenheden van het andere middel.
Er moet aan 2 voorwaarden voldaan zijn om tot een ruil te komen
1. De aanbieder van het product is de wetmatige eigenaar
2. De transactiekosten moeten lager zijn dan het wederzijdse voordeel v.d. ruil
Eigendomsrechten bepalen wie de wettige eigenaar is van een middel. Vaak is dit niet meer dan een
kassabon, maar in andere gevallen is de beschrijving veel uitgebreider, bijv. bij een stuk grond of een
huis. Ook worden de eigenaren dan met naam en toenaam genoemd en worden de documenten
centraal bewaard zodat iedereen kan nagaan wie de wetmatige eigenaar is.
Eigendomsrechten kunnen ook bestaan voor ideeën of creatieve uitingen, in dat geval wordt het
vastgelegd in een patent/octrooi. Bijv. LEGO, het patent van LEGO vormt een bescherming tegen het
kosteloos kopiëren van hun vinding. Schaduwzijde: Monopolie. LEGO kan hoge prijs vragen omdat ze
geen concurrenten hebben.
Creatieve uitingen zoals muziek en literatuur worden beschermd door vast te leggen wie de eigenaar
is van de intellectuele eigendomsrechten, het auteursrecht. Met de komst van eenvoudige
kopieermethodes is het moeilijk geworden om illegaal kopiëren effectief tegen gegaan. Daardoor
wordt er vaak een heffing gelegd op de dragers van kopiën, die terecht komt bij de makers v.d.
creatieve uitingen. Zo worden zij gecompenseerd.
