Hoofdstuk 1: globalisering VWO 5 Trap 1
Paragraaf 1: krimpende wereld
Globalisering of mondialisering is het proces waarbij de verwevenheid tussen
gebieden en samenlevingen toeneemt. Het heeft invloed op de inrichting en functie
van gebieden en het ruimtelijk gedrag van mensen.
o Economisch = vorming van een wereldmarkt, producten komen overal
vandaan;
o Sociaal = vorming van een wereldgemeenschap, waarin de migratie toeneemt
en mensen in via sociale media met elkaar in contact staan;
o Politiek = vorming van een wereldstaat, waarbij internationale organisaties
meer invloed krijgen;
o Cultureel = vorming van een wereldcultuur, met verwestersing en het ontstaan
van mengculturen.
Door globalisering wordt de wereld een global village genoemd, we spreken van
tijdruimtecompressie. Tijd en ruimte worden als het ware in elkaar gedrukt.
1. De ligging verandert = de relatieve ligging (ten opzichte van andere gebieden)
verandert, vooral de bereikbaarheid van een gebied.
In korte tijd kan een stad hierdoor in verval raken of opbloeien.
Dit heeft te maken met:
- de positie van een gebied ten opzichte van belangrijke economische centra
- de ligging ten opzichte van een belangrijke vervoersas of mainport;
2. Afstand krimpt = door cyberspace verspreidt informatie zich heel snel over de
wereld, ook de relatieve afstand (afstand uitgedrukt in tijd, geld en moeite) daalt.
Maar de remmende factoren hiervoor zijn vervoerskosten en absolute afstand, dus
geldt de regel van afstandsverval (als afstand toeneemt, neemt interactie af) nog
steeds;
3. Grenzen vervagen = minder staatsgrenzen met een strenge grenscontrole,
multinationals vestigen zich over de hele wereld en door media worden ideeën over
cultuur, normen en waarden uitgewisseld.
, Hoofdstuk 1: globalisering VWO 5 Trap 1
Paragraaf 2: transport
Een van de belangrijkste motoren achter de globalisering is transporttechnologie,
op gebied van vervoer, mensen, goederen en informatie.
Het goederentransport heeft drie ontwikkelingen meegemaakt:
1) Reis en vervoerstijden zijn gedaald;
2) Transport is goedkoper geworden door groei capaciteit schepen en vliegtuigen ->
overcapaciteit en daling tarieven;
3) De infrastructuur is verbeterd.
De interactietheorie beweerd dat er aan drie basisvoorwaarden voldaan moet
worden voordat er uitwisseling van goederen tussen gebieden plaatsvindt.
1) Complementariteit = het ene gebied moet iets kunnen leveren waarin het andere
gebied vraag naar is;
2) Transporteerbaarheid = goederen moeten tegen een redelijke prijs en tijd vervoert
kunnen worden van gebied naar gebied;
3) Geen tussenliggende mogelijkheden = wanneer er tussen twee gebieden een
nieuwe mogelijkheid ontstaat, verandert de vervoersstroom.
Een vervoersstroom of transportnetwerk kan veranderen wanneer:
- Infrastructuur verbeterd wordt -> bereikbaarheid neemt toe;
- Politieke barrieres verdwijnen;
- Innovaties op transportgebied.
Paragraaf 3: De eeuw van informatie
De ontwikkeling van communicatie- en informatietechnologie heeft invloed op de
datastroom die over de hele wereld gaat, zonder dit zouden grote delen van de
moderne samenleving niet kunnen functioneren. Onder communicatie- en
informatietechnologie vallen alle technieken die het mogelijk maken informatie van
het ene punt naar het andere punt te verspreiden.
Factoren die invloed hebben op de richting en intensiteit van internationale
communicatie:
o Economische factoren = Informatie-uitwisseling vind vooral plaats tussen
centrumlanden, zij beschikken over de beste technieken en netwerken.
Handels- en informatiestromen lopen globaal parallel aan elkaar;
o Geografische factoren = de regel van afstandsverval blijft gelden. Als de
afstand toeneemt, daalt de intensiteit van het contact. Wanneer in een land
grote groepen migranten wonen, is er juist meer communicatie met het
moederland;
o Culturele factoren = tussen landen die sterk verschillen in taal en cultuur is de
informatie-uitwisseling minder intens.
Paragraaf 1: krimpende wereld
Globalisering of mondialisering is het proces waarbij de verwevenheid tussen
gebieden en samenlevingen toeneemt. Het heeft invloed op de inrichting en functie
van gebieden en het ruimtelijk gedrag van mensen.
o Economisch = vorming van een wereldmarkt, producten komen overal
vandaan;
o Sociaal = vorming van een wereldgemeenschap, waarin de migratie toeneemt
en mensen in via sociale media met elkaar in contact staan;
o Politiek = vorming van een wereldstaat, waarbij internationale organisaties
meer invloed krijgen;
o Cultureel = vorming van een wereldcultuur, met verwestersing en het ontstaan
van mengculturen.
Door globalisering wordt de wereld een global village genoemd, we spreken van
tijdruimtecompressie. Tijd en ruimte worden als het ware in elkaar gedrukt.
1. De ligging verandert = de relatieve ligging (ten opzichte van andere gebieden)
verandert, vooral de bereikbaarheid van een gebied.
In korte tijd kan een stad hierdoor in verval raken of opbloeien.
Dit heeft te maken met:
- de positie van een gebied ten opzichte van belangrijke economische centra
- de ligging ten opzichte van een belangrijke vervoersas of mainport;
2. Afstand krimpt = door cyberspace verspreidt informatie zich heel snel over de
wereld, ook de relatieve afstand (afstand uitgedrukt in tijd, geld en moeite) daalt.
Maar de remmende factoren hiervoor zijn vervoerskosten en absolute afstand, dus
geldt de regel van afstandsverval (als afstand toeneemt, neemt interactie af) nog
steeds;
3. Grenzen vervagen = minder staatsgrenzen met een strenge grenscontrole,
multinationals vestigen zich over de hele wereld en door media worden ideeën over
cultuur, normen en waarden uitgewisseld.
, Hoofdstuk 1: globalisering VWO 5 Trap 1
Paragraaf 2: transport
Een van de belangrijkste motoren achter de globalisering is transporttechnologie,
op gebied van vervoer, mensen, goederen en informatie.
Het goederentransport heeft drie ontwikkelingen meegemaakt:
1) Reis en vervoerstijden zijn gedaald;
2) Transport is goedkoper geworden door groei capaciteit schepen en vliegtuigen ->
overcapaciteit en daling tarieven;
3) De infrastructuur is verbeterd.
De interactietheorie beweerd dat er aan drie basisvoorwaarden voldaan moet
worden voordat er uitwisseling van goederen tussen gebieden plaatsvindt.
1) Complementariteit = het ene gebied moet iets kunnen leveren waarin het andere
gebied vraag naar is;
2) Transporteerbaarheid = goederen moeten tegen een redelijke prijs en tijd vervoert
kunnen worden van gebied naar gebied;
3) Geen tussenliggende mogelijkheden = wanneer er tussen twee gebieden een
nieuwe mogelijkheid ontstaat, verandert de vervoersstroom.
Een vervoersstroom of transportnetwerk kan veranderen wanneer:
- Infrastructuur verbeterd wordt -> bereikbaarheid neemt toe;
- Politieke barrieres verdwijnen;
- Innovaties op transportgebied.
Paragraaf 3: De eeuw van informatie
De ontwikkeling van communicatie- en informatietechnologie heeft invloed op de
datastroom die over de hele wereld gaat, zonder dit zouden grote delen van de
moderne samenleving niet kunnen functioneren. Onder communicatie- en
informatietechnologie vallen alle technieken die het mogelijk maken informatie van
het ene punt naar het andere punt te verspreiden.
Factoren die invloed hebben op de richting en intensiteit van internationale
communicatie:
o Economische factoren = Informatie-uitwisseling vind vooral plaats tussen
centrumlanden, zij beschikken over de beste technieken en netwerken.
Handels- en informatiestromen lopen globaal parallel aan elkaar;
o Geografische factoren = de regel van afstandsverval blijft gelden. Als de
afstand toeneemt, daalt de intensiteit van het contact. Wanneer in een land
grote groepen migranten wonen, is er juist meer communicatie met het
moederland;
o Culturele factoren = tussen landen die sterk verschillen in taal en cultuur is de
informatie-uitwisseling minder intens.
