Er op af!
7-2-2022 Dak- en thuisloosheid
,Inhoud
Dak- en thuisloosheid.............................................................................................................................2
Beleid..................................................................................................................................................2
Onderzoeksvraag................................................................................................................................2
Hoe worden mensen dak- of thuisloos?.............................................................................................2
Maatschappelijke ontwikkelingen......................................................................................................2
Lokale context........................................................................................................................................3
Praktijkervaring..................................................................................................................................3
Gemeenschapsfactoren......................................................................................................................4
Stakeholders.......................................................................................................................................4
Vergelijking tussen twee gemeenten.....................................................................................................4
Gemeente Zwolle...............................................................................................................................4
Aanpak............................................................................................................................................4
Preventieve aanpak........................................................................................................................5
Effect/resultaat...............................................................................................................................5
Gemeente Enschede...........................................................................................................................5
Aanpak............................................................................................................................................5
Effect/resultaat...............................................................................................................................6
Verklaring...........................................................................................................................................6
Aanbevelingen........................................................................................................................................7
Bijlage 1: Leeftijd....................................................................................................................................8
Bijlage 2: Opleidingsniveau.....................................................................................................................9
Bijlage 3: Infographic............................................................................................................................10
Bronvermelding....................................................................................................................................11
Beoordelingsformulier............................................................................................................................0
1
, Dak- en thuisloosheid
Van de 17 miljoen geregistreerde inwoners van Nederland, waren 32 duizend daklozen geregistreerd
vorig jaar (CBS, 2021b). In de 32 duizend wordt nog niet eens de ongeregistreerde daklozen en
bankslapers meegeteld. Voor een welvarend land zoals Nederland, vraag ik me af hoe dit kan. Want
in Nederland hebben we verschillende voorzieningen waarop mensen een aanspraak kunnen doen.
Ze kunnen bijvoorbeeld een uitkering aanvragen, beroep op voedselbanken of maatschappelijke
opvang doen. Naar aanleiding van deze vraag, heb ik gekozen voor het thema dak- en thuisloosheid.
Beleid
In 2015 was er een nieuwe wet ingevoerd: Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De
verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van deze wet ligt bij iedere gemeente, echter werken
verschillende gemeenten ook samen om deze ondersteuning te kunnen bieden aan hun inwoners. Ze
werken in 46 regio’s, en deze regio’s heten centrumgemeenten. Binnen de Wmo valt onder andere
de maatschappelijke opvang. Maatschappelijke opvang is bedoeld voor mensen die dak- of thuisloos
raken en die zich niet op hun eigen kracht (of met behulp van hun netwerk) kunnen handhaven in de
samenleving (Ministerie van Algemene Zaken, 2020). De ondersteuning die een organisatie voor
maatschappelijke opvang biedt is vooral gericht op zelfredzaamheid.
Onderzoeksvraag
Voor dit onderzoek, ga ik twee centrumgemeenten in provincie Overijssel met elkaar vergelijken. Dat
zijn gemeente Zwolle en gemeente Enschede. In dit onderzoek, ga ik met name kijken naar de
verschillen tussen de aanpak van de twee gemeenten.
Mijn onderzoeksvraag luidt als volg:
1. Hoe worden mensen dak- of thuisloos?
2. Wat zijn de verschillen tussen de aanpak van gemeente Zwolle met gemeente Enschede
rondom het thema dak- en thuisloosheid?
2a) Wat zijn de effecten/resultaten van hun aanpak?
Hoe worden mensen dak- of thuisloos?
Volgens het onderzoek van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (2020) kunnen we aan de
hand van vier routes schetsen hoe mensen dak- of thuisloos kunnen worden:
1. Life event: mensen kunnen dak- of thuisloos worden na een ingrijpende gebeurtenis.
Bijvoorbeeld door scheiding, baanverlies of verminderde inkomen.
2. Uitstroom instelling: mensen die bijvoorbeeld na het verblijf bij een zorginstelling,
woonvoorziening of detentie kunnen dak- of thuisloos worden.
3. Huisuitzetting: mensen die bijvoorbeeld overlast veroorzaken of wanbetaler zijn, kunnen
worden uit huis gezet.
4. Remigratie: mensen die remigreren kunnen ook dak- of thuisloos worden. Het kan door de
woningkrapte komen, maar ook door onvoorziene opgebouwde schulden tijdens hun
afwezigheid.
Maatschappelijke ontwikkelingen
Naast de vier routes, zijn er ook verschillende maatschappelijke ontwikkelingen die het dak- en
thuisloosheid kunnen beïnvloeden. Denk hierbij aan de coronacrisis, klimaatverandering,
woningnood of digitalisering. Hoe kunnen deze ontwikkelingen het thema dak- en thuisloosheid
(onder andere) beïnvloeden? Dit omschrijf ik kort hieronder:
2
7-2-2022 Dak- en thuisloosheid
,Inhoud
Dak- en thuisloosheid.............................................................................................................................2
Beleid..................................................................................................................................................2
Onderzoeksvraag................................................................................................................................2
Hoe worden mensen dak- of thuisloos?.............................................................................................2
Maatschappelijke ontwikkelingen......................................................................................................2
Lokale context........................................................................................................................................3
Praktijkervaring..................................................................................................................................3
Gemeenschapsfactoren......................................................................................................................4
Stakeholders.......................................................................................................................................4
Vergelijking tussen twee gemeenten.....................................................................................................4
Gemeente Zwolle...............................................................................................................................4
Aanpak............................................................................................................................................4
Preventieve aanpak........................................................................................................................5
Effect/resultaat...............................................................................................................................5
Gemeente Enschede...........................................................................................................................5
Aanpak............................................................................................................................................5
Effect/resultaat...............................................................................................................................6
Verklaring...........................................................................................................................................6
Aanbevelingen........................................................................................................................................7
Bijlage 1: Leeftijd....................................................................................................................................8
Bijlage 2: Opleidingsniveau.....................................................................................................................9
Bijlage 3: Infographic............................................................................................................................10
Bronvermelding....................................................................................................................................11
Beoordelingsformulier............................................................................................................................0
1
, Dak- en thuisloosheid
Van de 17 miljoen geregistreerde inwoners van Nederland, waren 32 duizend daklozen geregistreerd
vorig jaar (CBS, 2021b). In de 32 duizend wordt nog niet eens de ongeregistreerde daklozen en
bankslapers meegeteld. Voor een welvarend land zoals Nederland, vraag ik me af hoe dit kan. Want
in Nederland hebben we verschillende voorzieningen waarop mensen een aanspraak kunnen doen.
Ze kunnen bijvoorbeeld een uitkering aanvragen, beroep op voedselbanken of maatschappelijke
opvang doen. Naar aanleiding van deze vraag, heb ik gekozen voor het thema dak- en thuisloosheid.
Beleid
In 2015 was er een nieuwe wet ingevoerd: Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De
verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van deze wet ligt bij iedere gemeente, echter werken
verschillende gemeenten ook samen om deze ondersteuning te kunnen bieden aan hun inwoners. Ze
werken in 46 regio’s, en deze regio’s heten centrumgemeenten. Binnen de Wmo valt onder andere
de maatschappelijke opvang. Maatschappelijke opvang is bedoeld voor mensen die dak- of thuisloos
raken en die zich niet op hun eigen kracht (of met behulp van hun netwerk) kunnen handhaven in de
samenleving (Ministerie van Algemene Zaken, 2020). De ondersteuning die een organisatie voor
maatschappelijke opvang biedt is vooral gericht op zelfredzaamheid.
Onderzoeksvraag
Voor dit onderzoek, ga ik twee centrumgemeenten in provincie Overijssel met elkaar vergelijken. Dat
zijn gemeente Zwolle en gemeente Enschede. In dit onderzoek, ga ik met name kijken naar de
verschillen tussen de aanpak van de twee gemeenten.
Mijn onderzoeksvraag luidt als volg:
1. Hoe worden mensen dak- of thuisloos?
2. Wat zijn de verschillen tussen de aanpak van gemeente Zwolle met gemeente Enschede
rondom het thema dak- en thuisloosheid?
2a) Wat zijn de effecten/resultaten van hun aanpak?
Hoe worden mensen dak- of thuisloos?
Volgens het onderzoek van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (2020) kunnen we aan de
hand van vier routes schetsen hoe mensen dak- of thuisloos kunnen worden:
1. Life event: mensen kunnen dak- of thuisloos worden na een ingrijpende gebeurtenis.
Bijvoorbeeld door scheiding, baanverlies of verminderde inkomen.
2. Uitstroom instelling: mensen die bijvoorbeeld na het verblijf bij een zorginstelling,
woonvoorziening of detentie kunnen dak- of thuisloos worden.
3. Huisuitzetting: mensen die bijvoorbeeld overlast veroorzaken of wanbetaler zijn, kunnen
worden uit huis gezet.
4. Remigratie: mensen die remigreren kunnen ook dak- of thuisloos worden. Het kan door de
woningkrapte komen, maar ook door onvoorziene opgebouwde schulden tijdens hun
afwezigheid.
Maatschappelijke ontwikkelingen
Naast de vier routes, zijn er ook verschillende maatschappelijke ontwikkelingen die het dak- en
thuisloosheid kunnen beïnvloeden. Denk hierbij aan de coronacrisis, klimaatverandering,
woningnood of digitalisering. Hoe kunnen deze ontwikkelingen het thema dak- en thuisloosheid
(onder andere) beïnvloeden? Dit omschrijf ik kort hieronder:
2
