Seminarie 2: een sociaal psychologische benadering
Factoren die het gedrag bepalen
Sociale factoren kunnen:
Rechtstreeks beïnvloeden
Onrechtstreeks beïnvloeden
Bedoeld beïnvloeden
Onbedoeld beïnvloeden
We gaan ervan uit dat alle gedrag sociaal bepaald is of toch voor een stuk.
Zonder te vervallen in een sociaal determinisme ook al onderschatten
mensen vaak die sociale bepaaldheid.
1.1 De loutere aanwezigheid van anderen
Belangrijk:
Sociale facilitatie in aanwezigheid van anderen beter presteren
Voorbeeld:
fietsers fietsen sneller met anderen dan wanneer ze alleen fietsen
sociale inhibitie in aanwezigheid van anderen minder goed presteren
voorbeeld:
Mannen plassen korter wanneer ze met andere mannen staan dan
wanneer ze alleen plassen
, 1.1.1 Conformisme
= het zich aanpassen aan het gedrag van anderen
Het is nodig en nuttig
Het gebeurt moeiteloos
Het is niet zonder risico’s
Denk hierbij aan het experiment met de lift dat ze met hun rug naar de
opening stonden en de mensen die erbij kwamen kopiëren het gedrag.
1.2 Een groep anderen: het experiment van ASCH
Belangrijk:
De opbouw van het experiment van Asch
De factoren die de invloed van een groep bepalen
ASCH stelt zijn experiment voor als een experiment dat onderzoek wil
doen naar de mate waarin mensen adequaat de grootte van lijnstukken
kunnen inschatten. Het was zogenaamd een onderzoek naar de visuele
perceptie.
ASCH vroeg aan de proefpersoon aan te
geven welk lijnstuk (A, B of C) in grootte
overeen kwam met de standaardlijn.
In de controleconditie moesten 37 proefpersonen 12 keer die
vergelijking maken zonder dat hierbij andere personen aanwezig waren.
In totaal maakten de proefpersonen 3 fouten op 444 beurten. Met andere
woorden:
In 99.3% van de situaties antwoorden de proefpersonen correct
35 vd 37 proefpersonen maakten geen enkele fout
In de experimentele conditie moesten 123 proefpersonen 18 keer die
vergelijking maken in aanwezigheid van anderen.
Die anderen waren pseudoproefpersonen. Dit waren mensen met wie
ASCH had agesproken dat zich zo zouden gedragen:
Dat de echte proefperssoon hen zou beschouwen als echte
proefpersoon
Dat zij 1 stoel onbezet lieten, de voorlaatste sotel, zodat de
proefpersoon steeds als voorlaatste aan de beurt zou komen
Factoren die het gedrag bepalen
Sociale factoren kunnen:
Rechtstreeks beïnvloeden
Onrechtstreeks beïnvloeden
Bedoeld beïnvloeden
Onbedoeld beïnvloeden
We gaan ervan uit dat alle gedrag sociaal bepaald is of toch voor een stuk.
Zonder te vervallen in een sociaal determinisme ook al onderschatten
mensen vaak die sociale bepaaldheid.
1.1 De loutere aanwezigheid van anderen
Belangrijk:
Sociale facilitatie in aanwezigheid van anderen beter presteren
Voorbeeld:
fietsers fietsen sneller met anderen dan wanneer ze alleen fietsen
sociale inhibitie in aanwezigheid van anderen minder goed presteren
voorbeeld:
Mannen plassen korter wanneer ze met andere mannen staan dan
wanneer ze alleen plassen
, 1.1.1 Conformisme
= het zich aanpassen aan het gedrag van anderen
Het is nodig en nuttig
Het gebeurt moeiteloos
Het is niet zonder risico’s
Denk hierbij aan het experiment met de lift dat ze met hun rug naar de
opening stonden en de mensen die erbij kwamen kopiëren het gedrag.
1.2 Een groep anderen: het experiment van ASCH
Belangrijk:
De opbouw van het experiment van Asch
De factoren die de invloed van een groep bepalen
ASCH stelt zijn experiment voor als een experiment dat onderzoek wil
doen naar de mate waarin mensen adequaat de grootte van lijnstukken
kunnen inschatten. Het was zogenaamd een onderzoek naar de visuele
perceptie.
ASCH vroeg aan de proefpersoon aan te
geven welk lijnstuk (A, B of C) in grootte
overeen kwam met de standaardlijn.
In de controleconditie moesten 37 proefpersonen 12 keer die
vergelijking maken zonder dat hierbij andere personen aanwezig waren.
In totaal maakten de proefpersonen 3 fouten op 444 beurten. Met andere
woorden:
In 99.3% van de situaties antwoorden de proefpersonen correct
35 vd 37 proefpersonen maakten geen enkele fout
In de experimentele conditie moesten 123 proefpersonen 18 keer die
vergelijking maken in aanwezigheid van anderen.
Die anderen waren pseudoproefpersonen. Dit waren mensen met wie
ASCH had agesproken dat zich zo zouden gedragen:
Dat de echte proefperssoon hen zou beschouwen als echte
proefpersoon
Dat zij 1 stoel onbezet lieten, de voorlaatste sotel, zodat de
proefpersoon steeds als voorlaatste aan de beurt zou komen
