Hoorcollege 1 Gezondheidscommunicatie: Introductiecollege (Miedema, hoorcollege 1)
Gezondheid: definities ervan kunnen verschillen
- Voorheen redelijk statische definitie.
- Nu: steeds meer een definitie dat gezondheid dynamisch is en afhangt van percepties van
mensen.
o Sommige mensen leven bijvoorbeeld met chronische ziekten, maar voelden zich in
principe wel gezond.
o De dynamische definitie van gezondheid stelt dat; Gezondheid is een vaardigheid: de
vaardigheid om zich aan te passen en zichzelf te redden bij sociale, fysieke en
emotionele uitdagingen.
Dus het vermogen van mensen om te reageren of en zich aan te passen.
o Als een doelgroep iets niet als probleem ervaart, is er geen sprake van een
gezondheidsprobleem. Bv. Als jongeren het niet zien als probleem dat ze veel roken,
dan zouden ze eigenlijk niet gezien worden als niet-gezond.
Dus, sommige mensen ervaren gezondheidsklachten, maar er is geen goede diagnose voor te stellen
(maar ze ervaren wel een probleem), maar het tegenovergestelde is ook mogelijk.
- De nieuwe definitie neemt meer persoonlijke aspect en dynamiek in acht.
- Het legt ook de verantwoordelijk heel erg bij het individu (waar je dus bepaalde vragen bij
zou kunnen hebben).
De nieuwe definitie van gezondheid:
- Dynamisch (zie slide)
- Multidimensionaal: wie definieert gezondheid en
o Objectief: zien deskundigen het als probleem
o Subjectief: hoe ervaart de persoon de gezondheid
o Sociaal: wordt het sociaal gezien als gezondheidsprobleem
Bevorderen gezondheid:
- Regelgeving: wet dat rookruimtes verboden zijn
- Voorzieningen: bijvoorbeeld condoomapparaat
- Communicatie
Gezondheidscommunicatie:
- Gezondheid is steeds meer besproken onderwerp (hot topic);
- Populaire sub discipline van communicatiewetenschappen;
, - Paraplubegrip voor verschillende communicatieve praktijken in de gezondheidszorg;
o Massacommunicatie, individuele communicatie etc.
- Inzichten uit: psychologie, sociologie, taalkunde, filosofie, besluitvorming,
gezondheidswetenschappen.
Motieven gezondheidscommunicatie:
- Informeren
- Overtuigen (belang laten inzien van meer bewegen bv.)
- Manipuleren
- Vermaken (house/grey’s anatomy)
OF: combinatie
Niveaus gezondheidscommunicatie:
- Individueel: bijv. besluitvorming behandelingen (tussen patiënt en arts)
- Maatschappelijk: bijv. betrekken bij debat over vaccineren
- Politiek: bijv. referendum over orgaandonatie
- Commercieel: bijv. tv-programma over afvallen
Gezondheidscampagnes: alle (communicatieve) activiteiten die kunnen worden ondernomen om te
stimuleren dat mensen zich op vrijwillige basis gezonder willen en kunnen gedragen.
In de gezondheidscommunicatie is er belang van planmatige en systematische aanpak. Dus eerst
kijken hoe je iets gaat aanpakken en vervolgens het stappenplan volgen.
,Precede-Procede Model (Lawrence Green):
- Weergeeft hoe gedragsverandering tot stand
kan komen door minder van campagnes.
- Uitgangspunten:
o Gezondheid heeft vele
determinanten.
o Noodzaak voor multi-
dimensionele aanpak.
(denk bv. aan gedrag en
sociale omgeving)
- 3 overkoepelende fases:
o Analyse: wat is het effect van een
gezondheidskwestie op de kwaliteit van leven van een bepaalde doelgroep.
o Implementatie
o Evaluatie:
- Quality of life: perceptie van het individu op positie van het leve in de context en
waardesystemen waar zij in leven.
o Gaat om je perceptie van je positie in het leven binnen de context waar je in leeft
- Meer aandacht voor fases 1-4.
Fase 1: Social assessment
- Je gaat uit van een vastomlijnde doelgroep/risicogroep hoe ervaren zij het
gezondheidsprobleem?
o Wat is de impact op de kwaliteit van leven (Quality of life)
o Uitgangspunt: het ervaren
gezondheidsprobleem vermindert de
kwaliteit van leven.
- Voorbeeld:
o Jongen zijn risicogroep voor
gehoorschade.
o Verminderd gehoor kan kwaliteit van
leven verminderen
o Kan gevolg zijn aan te hard geluid.
o Het kan voorkomen worden.
, Fase 2: Epidemiological assessment
1. Analyse van (volks)gezondheid
o Bijv. meer dan 50% risico op gehoorschade
o Kan tijdelijke schade maar ook permanente zijn
o Momenteel 450.000 jongeren gehoorschade
o Jaarlijks 25.000 jongeren getroffen
o 18.3% van de jongeren heeft tinitus
1. Analyse van genetische, gedrags- & omgevingsfactoren (risicofactoren van je doelgroep)
a. Dus analyse van de risicofactoren
i. Genetische factoren: genetische aanleg voor drugsgebruik.
ii. Gedragsfactoren: afstand houden van boxen en oordoppen indoen helpt,
maar 89% van de jongeren doet dit niet.
iii. Omgevingsfactoren: festivals/grootschalige concert kan geluidsdecibel
hebben van 100-149 decibel: grens voor gehoorschade is 80 Db.
SMART: (voor je doel)
1. Specific
2. Measurable
3. Achievable
4. Relevant (verhoudt zich tot het
probleem dat je aan wil kaarten)
5. Time-bound
Voorbeeld van een Gezondheidsdoel: ‘aantal nieuwe gevallen van jongeren met gehoorschade in de
komende 10 jaar verminderen tot 5.000 per jaar.’
- Je kan jongeren in principe verder definiëren.
Voorbeeld van een Gedragsdoel: ‘na interventie maakt 75% van de jongeren die naar festivals gaan
gebruik van oordopjes om gehoorbeschadiging te voorkomen.’
Fase 3: Educational and ecological assessment
- ‘Waarom gedraagt de doelgroep zich op deze manier?’
o Predisposing factors: kennis, attitude, opvattingen, waarden, percepties
Gezondheid: definities ervan kunnen verschillen
- Voorheen redelijk statische definitie.
- Nu: steeds meer een definitie dat gezondheid dynamisch is en afhangt van percepties van
mensen.
o Sommige mensen leven bijvoorbeeld met chronische ziekten, maar voelden zich in
principe wel gezond.
o De dynamische definitie van gezondheid stelt dat; Gezondheid is een vaardigheid: de
vaardigheid om zich aan te passen en zichzelf te redden bij sociale, fysieke en
emotionele uitdagingen.
Dus het vermogen van mensen om te reageren of en zich aan te passen.
o Als een doelgroep iets niet als probleem ervaart, is er geen sprake van een
gezondheidsprobleem. Bv. Als jongeren het niet zien als probleem dat ze veel roken,
dan zouden ze eigenlijk niet gezien worden als niet-gezond.
Dus, sommige mensen ervaren gezondheidsklachten, maar er is geen goede diagnose voor te stellen
(maar ze ervaren wel een probleem), maar het tegenovergestelde is ook mogelijk.
- De nieuwe definitie neemt meer persoonlijke aspect en dynamiek in acht.
- Het legt ook de verantwoordelijk heel erg bij het individu (waar je dus bepaalde vragen bij
zou kunnen hebben).
De nieuwe definitie van gezondheid:
- Dynamisch (zie slide)
- Multidimensionaal: wie definieert gezondheid en
o Objectief: zien deskundigen het als probleem
o Subjectief: hoe ervaart de persoon de gezondheid
o Sociaal: wordt het sociaal gezien als gezondheidsprobleem
Bevorderen gezondheid:
- Regelgeving: wet dat rookruimtes verboden zijn
- Voorzieningen: bijvoorbeeld condoomapparaat
- Communicatie
Gezondheidscommunicatie:
- Gezondheid is steeds meer besproken onderwerp (hot topic);
- Populaire sub discipline van communicatiewetenschappen;
, - Paraplubegrip voor verschillende communicatieve praktijken in de gezondheidszorg;
o Massacommunicatie, individuele communicatie etc.
- Inzichten uit: psychologie, sociologie, taalkunde, filosofie, besluitvorming,
gezondheidswetenschappen.
Motieven gezondheidscommunicatie:
- Informeren
- Overtuigen (belang laten inzien van meer bewegen bv.)
- Manipuleren
- Vermaken (house/grey’s anatomy)
OF: combinatie
Niveaus gezondheidscommunicatie:
- Individueel: bijv. besluitvorming behandelingen (tussen patiënt en arts)
- Maatschappelijk: bijv. betrekken bij debat over vaccineren
- Politiek: bijv. referendum over orgaandonatie
- Commercieel: bijv. tv-programma over afvallen
Gezondheidscampagnes: alle (communicatieve) activiteiten die kunnen worden ondernomen om te
stimuleren dat mensen zich op vrijwillige basis gezonder willen en kunnen gedragen.
In de gezondheidscommunicatie is er belang van planmatige en systematische aanpak. Dus eerst
kijken hoe je iets gaat aanpakken en vervolgens het stappenplan volgen.
,Precede-Procede Model (Lawrence Green):
- Weergeeft hoe gedragsverandering tot stand
kan komen door minder van campagnes.
- Uitgangspunten:
o Gezondheid heeft vele
determinanten.
o Noodzaak voor multi-
dimensionele aanpak.
(denk bv. aan gedrag en
sociale omgeving)
- 3 overkoepelende fases:
o Analyse: wat is het effect van een
gezondheidskwestie op de kwaliteit van leven van een bepaalde doelgroep.
o Implementatie
o Evaluatie:
- Quality of life: perceptie van het individu op positie van het leve in de context en
waardesystemen waar zij in leven.
o Gaat om je perceptie van je positie in het leven binnen de context waar je in leeft
- Meer aandacht voor fases 1-4.
Fase 1: Social assessment
- Je gaat uit van een vastomlijnde doelgroep/risicogroep hoe ervaren zij het
gezondheidsprobleem?
o Wat is de impact op de kwaliteit van leven (Quality of life)
o Uitgangspunt: het ervaren
gezondheidsprobleem vermindert de
kwaliteit van leven.
- Voorbeeld:
o Jongen zijn risicogroep voor
gehoorschade.
o Verminderd gehoor kan kwaliteit van
leven verminderen
o Kan gevolg zijn aan te hard geluid.
o Het kan voorkomen worden.
, Fase 2: Epidemiological assessment
1. Analyse van (volks)gezondheid
o Bijv. meer dan 50% risico op gehoorschade
o Kan tijdelijke schade maar ook permanente zijn
o Momenteel 450.000 jongeren gehoorschade
o Jaarlijks 25.000 jongeren getroffen
o 18.3% van de jongeren heeft tinitus
1. Analyse van genetische, gedrags- & omgevingsfactoren (risicofactoren van je doelgroep)
a. Dus analyse van de risicofactoren
i. Genetische factoren: genetische aanleg voor drugsgebruik.
ii. Gedragsfactoren: afstand houden van boxen en oordoppen indoen helpt,
maar 89% van de jongeren doet dit niet.
iii. Omgevingsfactoren: festivals/grootschalige concert kan geluidsdecibel
hebben van 100-149 decibel: grens voor gehoorschade is 80 Db.
SMART: (voor je doel)
1. Specific
2. Measurable
3. Achievable
4. Relevant (verhoudt zich tot het
probleem dat je aan wil kaarten)
5. Time-bound
Voorbeeld van een Gezondheidsdoel: ‘aantal nieuwe gevallen van jongeren met gehoorschade in de
komende 10 jaar verminderen tot 5.000 per jaar.’
- Je kan jongeren in principe verder definiëren.
Voorbeeld van een Gedragsdoel: ‘na interventie maakt 75% van de jongeren die naar festivals gaan
gebruik van oordopjes om gehoorbeschadiging te voorkomen.’
Fase 3: Educational and ecological assessment
- ‘Waarom gedraagt de doelgroep zich op deze manier?’
o Predisposing factors: kennis, attitude, opvattingen, waarden, percepties
