2021
PVA voorlichtingsgesprek
PERIODE 3
,Inhoud
Theoretisch kader...................................................................................................................................1
Gedragsverandering...........................................................................................................................1
De stappenreeks.................................................................................................................................1
Open staan.....................................................................................................................................1
Begrijpen.........................................................................................................................................2
Willen..............................................................................................................................................2
De vijf B’s............................................................................................................................................2
Weerstand..........................................................................................................................................2
Kaal plan van aanpak..............................................................................................................................4
PVA Voorlichtingsgesprek.......................................................................................................................5
Voorbereiding.....................................................................................................................................5
Inleiding..............................................................................................................................................6
Vaardigheden die horen bij de stap open staan.............................................................................7
Kern (algemeen).................................................................................................................................8
Vaardigheden die horen bij de stap begrijpen..............................................................................10
De vijf B’s......................................................................................................................................10
Slot....................................................................................................................................................13
Literatuurlijst........................................................................................................................................14
, Theoretisch kader
Dit plan van aanpak is geschreven voor een gesprek waarin patiëntvoorlichting plaats zal
gaan vinden. Voorlichting is een proces van communicatie waarbinnen informatie wordt
gegeven (in dit geval door een verpleegkundige) met als doel; ondersteuning (Burgt & Mol,
2020, pp. 4). Deze ondersteuning kan plaats vinden om een chronisch zieke grip te laten
krijgen op zijn leven, vaardigheden (aan) te leren waardoor hij/zij beter om kan gaan met de
ziekte in het dagelijkse leven of ondersteuning bij zowel medische als emotietaken (Burgt &
Mol, 2020, pp. 4, Lorig, 2006). De voorlichting wordt in een dialoog gegeven om de interactie
te bevorderen. Kortom; door een voorlichtingsgesprek kan er een gedragsverandering plaats
vinden waardoor het zelfmanagement van iemand (met een (chronische) ziekte) bevorderd
wordt.
Voorlichting draagt bij aan een goede omgang met gezondheidsproblemen door middel van
kennis en vaardigheden. Voorlichting kan je zien als een voorbereiding op wat komen gaat
(Burgt & Mol, 2020, pp. 4). Voorlichting geef je wanneer de patiënt ervoor open staat, dit
moet je gedurende het hele gesprek blijven controleren. Wel is het altijd belangrijk om de
behoefte te bepalen, zodat je optimaal kan aansluiten bij de eventuele voorkennis die de
patiënt al heeft. Als verpleegkundige is het belangrijk dat je een goede voorlichting kan
geven zodat je de zorgvragers (in de toekomst) kan voorzien van concrete, duidelijke en
begrijpelijke informatie. Het is niet in elke situatie vanzelfsprekend dat een zorgvrager open
staat, hier moet je dan ook mee om weten te gaan.
Gedragsverandering
Gedragsverandering is een proces dat volgens verschillende fasen verloopt. Nieuw gedrag
komt niet meteen tot stand. Volgens Burgt & Mol zijn hierbij verschillende factoren belangrijk
zoals willen, weten en begrijpen (Burgt & Mol, 2020, pp. 44). Voordat je zelfmanagement kan
ondersteunen moet je kennis hebben van het proces waarbij gedragsverandering centraal
staat. Er zijn verschillende modellen ontwikkeld waarin wordt gewerkt aan het
gedragsveranderingsproces zoals; het ASE-model, het Stages of change model en de
stappenreeks (Burgt & Mol, 2020, pp. 44-46). In alle modellen zien we een cyclisch proces,
wanneer we spreken van een terugval kan de cyclus opnieuw doorlopen worden (Burgt &
Mol, 2020, pp. 46).
Bij mensen met een (chronische) ziekte is voorlichting een interventie die erg belangrijk is
om de gedragsverandering in gang te zetten. Wanneer mensen begrijpen waarom ze iets
moeten doen, zullen ze beter begrijpen waarom hij/zij een bepaald gedrag moet veranderen
en wat de effecten van de gedragsverandering zullen zijn. Dit draagt ook weer bij aan het
vergroten van het zelfmanagement. Jij als verpleegkundige kan dus het verschil maken! De
interventie komt in het verpleegkundige proces na het opstellen van het doel en voor de
evaluatie.
De stappenreeks
Open staan
Open staan is de eerste stap die we doorlopen tijdens het voorlichtingsgesprek. Deze zal
gedurende het gesprek ook nog vaker terugkomen, mede omdat de patiënt ook open moet
blijven staan. De samenwerkingsrelatie tussen de patiënt en de verpleegkundige heeft veel
invloed op deze stap (Burgt & Mol, 2020, pp. 62-63). Hierbij staat centraal; “is het rolluik
open of dicht” en “hoe zorg ik dat het rolluik opengaat”. Wanneer de patiënt niet open
staat/er weerstand is, is het belangrijk om de gevoelens te erkennen en daarop door te
vragen. Zo kan je vertellen dat je het kan inbeelden hoe het voor die persoon zal zijn. Het is
belangrijk om te luisteren, mee te veren en om vragen te stellen.
1
PVA voorlichtingsgesprek
PERIODE 3
,Inhoud
Theoretisch kader...................................................................................................................................1
Gedragsverandering...........................................................................................................................1
De stappenreeks.................................................................................................................................1
Open staan.....................................................................................................................................1
Begrijpen.........................................................................................................................................2
Willen..............................................................................................................................................2
De vijf B’s............................................................................................................................................2
Weerstand..........................................................................................................................................2
Kaal plan van aanpak..............................................................................................................................4
PVA Voorlichtingsgesprek.......................................................................................................................5
Voorbereiding.....................................................................................................................................5
Inleiding..............................................................................................................................................6
Vaardigheden die horen bij de stap open staan.............................................................................7
Kern (algemeen).................................................................................................................................8
Vaardigheden die horen bij de stap begrijpen..............................................................................10
De vijf B’s......................................................................................................................................10
Slot....................................................................................................................................................13
Literatuurlijst........................................................................................................................................14
, Theoretisch kader
Dit plan van aanpak is geschreven voor een gesprek waarin patiëntvoorlichting plaats zal
gaan vinden. Voorlichting is een proces van communicatie waarbinnen informatie wordt
gegeven (in dit geval door een verpleegkundige) met als doel; ondersteuning (Burgt & Mol,
2020, pp. 4). Deze ondersteuning kan plaats vinden om een chronisch zieke grip te laten
krijgen op zijn leven, vaardigheden (aan) te leren waardoor hij/zij beter om kan gaan met de
ziekte in het dagelijkse leven of ondersteuning bij zowel medische als emotietaken (Burgt &
Mol, 2020, pp. 4, Lorig, 2006). De voorlichting wordt in een dialoog gegeven om de interactie
te bevorderen. Kortom; door een voorlichtingsgesprek kan er een gedragsverandering plaats
vinden waardoor het zelfmanagement van iemand (met een (chronische) ziekte) bevorderd
wordt.
Voorlichting draagt bij aan een goede omgang met gezondheidsproblemen door middel van
kennis en vaardigheden. Voorlichting kan je zien als een voorbereiding op wat komen gaat
(Burgt & Mol, 2020, pp. 4). Voorlichting geef je wanneer de patiënt ervoor open staat, dit
moet je gedurende het hele gesprek blijven controleren. Wel is het altijd belangrijk om de
behoefte te bepalen, zodat je optimaal kan aansluiten bij de eventuele voorkennis die de
patiënt al heeft. Als verpleegkundige is het belangrijk dat je een goede voorlichting kan
geven zodat je de zorgvragers (in de toekomst) kan voorzien van concrete, duidelijke en
begrijpelijke informatie. Het is niet in elke situatie vanzelfsprekend dat een zorgvrager open
staat, hier moet je dan ook mee om weten te gaan.
Gedragsverandering
Gedragsverandering is een proces dat volgens verschillende fasen verloopt. Nieuw gedrag
komt niet meteen tot stand. Volgens Burgt & Mol zijn hierbij verschillende factoren belangrijk
zoals willen, weten en begrijpen (Burgt & Mol, 2020, pp. 44). Voordat je zelfmanagement kan
ondersteunen moet je kennis hebben van het proces waarbij gedragsverandering centraal
staat. Er zijn verschillende modellen ontwikkeld waarin wordt gewerkt aan het
gedragsveranderingsproces zoals; het ASE-model, het Stages of change model en de
stappenreeks (Burgt & Mol, 2020, pp. 44-46). In alle modellen zien we een cyclisch proces,
wanneer we spreken van een terugval kan de cyclus opnieuw doorlopen worden (Burgt &
Mol, 2020, pp. 46).
Bij mensen met een (chronische) ziekte is voorlichting een interventie die erg belangrijk is
om de gedragsverandering in gang te zetten. Wanneer mensen begrijpen waarom ze iets
moeten doen, zullen ze beter begrijpen waarom hij/zij een bepaald gedrag moet veranderen
en wat de effecten van de gedragsverandering zullen zijn. Dit draagt ook weer bij aan het
vergroten van het zelfmanagement. Jij als verpleegkundige kan dus het verschil maken! De
interventie komt in het verpleegkundige proces na het opstellen van het doel en voor de
evaluatie.
De stappenreeks
Open staan
Open staan is de eerste stap die we doorlopen tijdens het voorlichtingsgesprek. Deze zal
gedurende het gesprek ook nog vaker terugkomen, mede omdat de patiënt ook open moet
blijven staan. De samenwerkingsrelatie tussen de patiënt en de verpleegkundige heeft veel
invloed op deze stap (Burgt & Mol, 2020, pp. 62-63). Hierbij staat centraal; “is het rolluik
open of dicht” en “hoe zorg ik dat het rolluik opengaat”. Wanneer de patiënt niet open
staat/er weerstand is, is het belangrijk om de gevoelens te erkennen en daarop door te
vragen. Zo kan je vertellen dat je het kan inbeelden hoe het voor die persoon zal zijn. Het is
belangrijk om te luisteren, mee te veren en om vragen te stellen.
1
