Samenvatting: Belanghebbenden Versterken
Dichterbij de basis
1. Dichterbij; visie en basishouding
Doel sociaal werker:
- iedereen zo goed mogelijk terecht komt
- empoweren ⇒ probeert de persoonlijke, sociale en maatschappelijke
hulpbronnen te vergroten om hun veerkracht te versterken.
- versterken van verschillende kapitaalvormen
- streven om situaties te creëren waarin mensen hun mogelijkheden ontdekken, zicht
ontwikkelen & sterker worden
Factoren die een rol spelen:
- persoonlijke beperkingen: bv. mensen met een verstandelijke beperking
- persoonlijke omstandigheden: bv. ziekten van de persoon zelf of van naasten
- levensomstandigheden: bv. slechte huisvesting
- afkomst: bv. iemand die opgroeit in armoede
⇒ risico op problemen wordt versterkt door maatschappelijke factoren
→ waar omstandigheden systematisch ongunstig zijn en de sociale
rechtvaardigheid in het gedrag is, heeft de sociaal werker de taak om te
signaleren
1.1 methodisch werken
- biedt sociaal werkers handvatten om mensen te ondersteunen op een manier die
hen vaardiger maakt in het oplossen van hun problemen en in het ontdekken en
realiseren van hun mogelijkheden.
- biedt ook handvatten om de omstandigheden waarin mensen verkeren te benoemen
en aan te kaarten bij verantwoordelijke instanties, en ze zo mogelijk positief te
beïnvloeden.
→ moet inzicht krijgen in de welzijnsbehoeften v/d mensen met wie je werkt
→ direct contact met hen is nodig
⇒ betrokken houding maakt het mogelijk hun leefomgeving te leren kennen en
toegang tot hen te krijgen.
Taken sociaal werker:
- financiële en administratieve problemen ontrafelen en oplossen
- belangen behartigen van mensen die vastlopen i/d complexe samenleving
- ontmoeting & onderlinge steun organiseren, zodat mensen weer gaan deelnemen
aan het sociale leven & mogelijkheden/talenten ontdekken
- bemiddelen bij conflicten
- afstemmen & samenwerken met iedereen die een rol kan spelen bij het oplossen van
individuele of gezamenlijke problemen
- effecten van beleid,wet-en regelgeving signaleren (=signaleringstaak)
1
,Samenvatting: Belanghebbenden Versterken
Opdracht sociaal werker ⇒ mensen ondersteunen in het weer opbouwen van
zelfredzaamheid , maar ook in het leren omgaan met onvermogen en
kwetsbaarheid en het gebruikmaken van formele en informele netwerken en
voorzieningen & v/d kansen die de samenleving biedt
1.2 theoretische onderbouwing
● Empowerment
veerkracht: mensen die adequaat reageren op dreigende omstandigheden, ze hebben het
לvermogen om zich ondanks moeilijke omstandigheden positief te ontwikkelen.
Empowerment:
- individueel niveau: aanspreken van kwaliteiten, ontwikkelen van vaardigheden,
stimuleren van sociale contacten,..
⇒ aanspreken & vergroten van het zelf helpend vermogen
- collectief niveau: bevorderen van zelforganisatie & zelfhulp, versterken van
krachtbronnen in directe omgeving bv. toegankelijker maken van instanties en
organisaties voor mensen in kwetsbare posities
⇒ hulp organiserend vermogen dat versterkt moet worden
→ sociaal kapitaal wordt gevormd door de sociale steun en contacten die
iemand kan inzetten om zijn eigen situatie te verbeteren
- politiek-maatschappelijk niveau : vergroten v/d macht om veranderingen door te
voeren i/d maatschappij bv. ouderenbonden, cliëntenraden,..
↳ sociaal werker kan door het stimuleren & ondersteunen van deze
organisaties bijdragen aan het versterken v/d macht v/d burgers om
politieke- maatschappelijke veranderingen door te voeren
→ sociaal werker helpt burgers- en cliëntenorganisaties mee te denken &
te beslissen en versterkt zo het maatschappelijk kapitaal
● Hulpbronnen; verschillende vormen van kapitaal
- economisch kapitaal (geld, materiële zaken)
- cultureel kapitaal (kennis, vaardigheden, opleiding)
- sociaal kapitaal (relaties & netwerken)
⇒ Franse socioloog pierre bourdieu
1.3 Basishouding dichterbij
als sociaal werker ben je je eigen instrument ⇒ jouw wijze van denken, voelen &
handelen speelt een grote rol in het succes van je werk
- eigen krachten & beperkingen goed kennen & weten te hanteren
→ vertrekpunt: eigen levenservaringen en talenten meenemen
2
, Samenvatting: Belanghebbenden Versterken
Belangrijke elementen van de basishoudingen van sociaal werkers:
● Maatschappelijke betrokkenheid
- maakt je druk over onrecht & sociale uitsluiting
- houding gericht op herstel van uitsluiting
→ werkt aan concrete cliëntsituaties
→ werkt aan verbetering v/d situatie van specifieke groepen
- misverstanden & tekorten signaleren
- situaties agenderen
- proberen sociale rechtvaardigheid bevorderen
⇒ kennis mensenrechten!
vb. OCMW inlichten
● Breed kijken
- kijkt breed naar sociale problemen; analyseert situaties vanuit verschillende
invalshoeken
- oog voor de samenhang tussen factoren i/d persoon, groep, omgeving &
samenleving
⇒ kennis sociale wetenschappen!
vb. ziekteverzekering in orde brengen
-
● Leefwereldperspectief centraal
- kent levensomstandigheden van mensen & verplaatsen manier waarop ze ermee
omgaan , wat belangrijk voor hen is
- wilt betekenis geven aan wat er in hun leven gebeurt
- hun verhaal is nodig om situatie te kunnen begrijpen
vb. kinderen die wondjes hadden uit zorgen voor mama
● Gelijkwaardigheid
- vanaf 1ste contact gevoel gelijkwaardig met hen omgaan
- ‘gewoon’ zijn
- samenwerkende houden ipv sturende houding
↳ helpen door info aan te reiken, perspectief bieden & kansen te creëren
- kiest bewust welke waarnemingen van jezelf je wilt delen
bv. iemand stelt zich extra hulpeloos em jou actief te laten worden of
belangrijke info achterhoudt → breng je dat naar voren zo vermijd je
beschuldiging
● Besef van normativiteit
- normatief; opvattingen over mens & maatschappij spelen voortdurend een rol in de
uitvoering v/h werk (dominante waarden, politieke opvattingen &
levensovertuigingen)
- ook eigen opvattingen
⇒ voortdurende reflectie op eiegen waarden & verantwoordelijkheid voor wat je
moet leren zijn belangrijke elementen van jouw kwaliteit als sociaal werker
3
Dichterbij de basis
1. Dichterbij; visie en basishouding
Doel sociaal werker:
- iedereen zo goed mogelijk terecht komt
- empoweren ⇒ probeert de persoonlijke, sociale en maatschappelijke
hulpbronnen te vergroten om hun veerkracht te versterken.
- versterken van verschillende kapitaalvormen
- streven om situaties te creëren waarin mensen hun mogelijkheden ontdekken, zicht
ontwikkelen & sterker worden
Factoren die een rol spelen:
- persoonlijke beperkingen: bv. mensen met een verstandelijke beperking
- persoonlijke omstandigheden: bv. ziekten van de persoon zelf of van naasten
- levensomstandigheden: bv. slechte huisvesting
- afkomst: bv. iemand die opgroeit in armoede
⇒ risico op problemen wordt versterkt door maatschappelijke factoren
→ waar omstandigheden systematisch ongunstig zijn en de sociale
rechtvaardigheid in het gedrag is, heeft de sociaal werker de taak om te
signaleren
1.1 methodisch werken
- biedt sociaal werkers handvatten om mensen te ondersteunen op een manier die
hen vaardiger maakt in het oplossen van hun problemen en in het ontdekken en
realiseren van hun mogelijkheden.
- biedt ook handvatten om de omstandigheden waarin mensen verkeren te benoemen
en aan te kaarten bij verantwoordelijke instanties, en ze zo mogelijk positief te
beïnvloeden.
→ moet inzicht krijgen in de welzijnsbehoeften v/d mensen met wie je werkt
→ direct contact met hen is nodig
⇒ betrokken houding maakt het mogelijk hun leefomgeving te leren kennen en
toegang tot hen te krijgen.
Taken sociaal werker:
- financiële en administratieve problemen ontrafelen en oplossen
- belangen behartigen van mensen die vastlopen i/d complexe samenleving
- ontmoeting & onderlinge steun organiseren, zodat mensen weer gaan deelnemen
aan het sociale leven & mogelijkheden/talenten ontdekken
- bemiddelen bij conflicten
- afstemmen & samenwerken met iedereen die een rol kan spelen bij het oplossen van
individuele of gezamenlijke problemen
- effecten van beleid,wet-en regelgeving signaleren (=signaleringstaak)
1
,Samenvatting: Belanghebbenden Versterken
Opdracht sociaal werker ⇒ mensen ondersteunen in het weer opbouwen van
zelfredzaamheid , maar ook in het leren omgaan met onvermogen en
kwetsbaarheid en het gebruikmaken van formele en informele netwerken en
voorzieningen & v/d kansen die de samenleving biedt
1.2 theoretische onderbouwing
● Empowerment
veerkracht: mensen die adequaat reageren op dreigende omstandigheden, ze hebben het
לvermogen om zich ondanks moeilijke omstandigheden positief te ontwikkelen.
Empowerment:
- individueel niveau: aanspreken van kwaliteiten, ontwikkelen van vaardigheden,
stimuleren van sociale contacten,..
⇒ aanspreken & vergroten van het zelf helpend vermogen
- collectief niveau: bevorderen van zelforganisatie & zelfhulp, versterken van
krachtbronnen in directe omgeving bv. toegankelijker maken van instanties en
organisaties voor mensen in kwetsbare posities
⇒ hulp organiserend vermogen dat versterkt moet worden
→ sociaal kapitaal wordt gevormd door de sociale steun en contacten die
iemand kan inzetten om zijn eigen situatie te verbeteren
- politiek-maatschappelijk niveau : vergroten v/d macht om veranderingen door te
voeren i/d maatschappij bv. ouderenbonden, cliëntenraden,..
↳ sociaal werker kan door het stimuleren & ondersteunen van deze
organisaties bijdragen aan het versterken v/d macht v/d burgers om
politieke- maatschappelijke veranderingen door te voeren
→ sociaal werker helpt burgers- en cliëntenorganisaties mee te denken &
te beslissen en versterkt zo het maatschappelijk kapitaal
● Hulpbronnen; verschillende vormen van kapitaal
- economisch kapitaal (geld, materiële zaken)
- cultureel kapitaal (kennis, vaardigheden, opleiding)
- sociaal kapitaal (relaties & netwerken)
⇒ Franse socioloog pierre bourdieu
1.3 Basishouding dichterbij
als sociaal werker ben je je eigen instrument ⇒ jouw wijze van denken, voelen &
handelen speelt een grote rol in het succes van je werk
- eigen krachten & beperkingen goed kennen & weten te hanteren
→ vertrekpunt: eigen levenservaringen en talenten meenemen
2
, Samenvatting: Belanghebbenden Versterken
Belangrijke elementen van de basishoudingen van sociaal werkers:
● Maatschappelijke betrokkenheid
- maakt je druk over onrecht & sociale uitsluiting
- houding gericht op herstel van uitsluiting
→ werkt aan concrete cliëntsituaties
→ werkt aan verbetering v/d situatie van specifieke groepen
- misverstanden & tekorten signaleren
- situaties agenderen
- proberen sociale rechtvaardigheid bevorderen
⇒ kennis mensenrechten!
vb. OCMW inlichten
● Breed kijken
- kijkt breed naar sociale problemen; analyseert situaties vanuit verschillende
invalshoeken
- oog voor de samenhang tussen factoren i/d persoon, groep, omgeving &
samenleving
⇒ kennis sociale wetenschappen!
vb. ziekteverzekering in orde brengen
-
● Leefwereldperspectief centraal
- kent levensomstandigheden van mensen & verplaatsen manier waarop ze ermee
omgaan , wat belangrijk voor hen is
- wilt betekenis geven aan wat er in hun leven gebeurt
- hun verhaal is nodig om situatie te kunnen begrijpen
vb. kinderen die wondjes hadden uit zorgen voor mama
● Gelijkwaardigheid
- vanaf 1ste contact gevoel gelijkwaardig met hen omgaan
- ‘gewoon’ zijn
- samenwerkende houden ipv sturende houding
↳ helpen door info aan te reiken, perspectief bieden & kansen te creëren
- kiest bewust welke waarnemingen van jezelf je wilt delen
bv. iemand stelt zich extra hulpeloos em jou actief te laten worden of
belangrijke info achterhoudt → breng je dat naar voren zo vermijd je
beschuldiging
● Besef van normativiteit
- normatief; opvattingen over mens & maatschappij spelen voortdurend een rol in de
uitvoering v/h werk (dominante waarden, politieke opvattingen &
levensovertuigingen)
- ook eigen opvattingen
⇒ voortdurende reflectie op eiegen waarden & verantwoordelijkheid voor wat je
moet leren zijn belangrijke elementen van jouw kwaliteit als sociaal werker
3
