Inhoudsopgave
INLEIDING ................................................................................................................................................ 1
1. Plaats van het goederenrecht in ons rechtsstelsel...................................................................... 1
ZAKELIJKE RECHTEN................................................................................................................................. 3
1. Zakelijke rechten vs. Vorderingsrechten ..................................................................................... 3
1.1 Zakelijke rechten ................................................................................................................. 3
1.2 Vorderingsrechten ............................................................................................................... 3
2. Vorderingsrechten vs. Rechtsvorderingen .................................................................................. 3
3. Volgrecht en recht van voorrang ................................................................................................. 3
4. Genotsrechten en zekerheidsrechten ......................................................................................... 3
4.1 Genotsrechten ..................................................................................................................... 4
4.2 Zakelijke zekerheden ........................................................................................................... 4
Indeling van zaken en goederen.............................................................................................................. 5
1. Indeling van zaken ....................................................................................................................... 5
1.1 In de handel – buiten de handel.......................................................................................... 5
1.2 Domeingoederen ................................................................................................................. 5
1.3 Gemene en niet-gemene zaken .......................................................................................... 6
1.4 Verbruikbaar en niet-verbruikbaar...................................................................................... 6
1.5 Vervangbaar en niet-vervangbaar / soortgoederen en bepaalde goederen ...................... 7
1.6 Afzonderlijke zaken - algemeenheden ................................................................................ 7
2. Roerende en onroerende goederen............................................................................................ 7
2.1 Onroerende goederen ......................................................................................................... 7
2.2 Roerend goederen ............................................................................................................... 8
2.3 Publiciteit van zakelijke rechten op onroerende goederen ................................................ 9
HET EIGENDOMSRECHT......................................................................................................................... 11
1. Begrip ........................................................................................................................................ 11
2. Meervoudige eigendom ............................................................................................................ 11
2.1 Mede-eigendom ................................................................................................................ 11
2.2 Multi-eigendom ................................................................................................................. 17
3. Bescherming van eigendom ...................................................................................................... 17
4. Eigendomsverkrijging ................................................................................................................ 18
4.1 Inbezitneming .................................................................................................................... 18
4.2 Natrekking ......................................................................................................................... 19
4.3 Verkrijgende verjaring ....................................................................................................... 19
5. Eigendomsbeperkingen ............................................................................................................. 21
Vercaigne Jaimy
, 5.1 Beperkingen ten voordele van het algemeen belang ....................................................... 21
5.2 Beperkingen ten voordele van de buren ........................................................................... 21
ANDERE ZAKELIJKE (HOOFD)RECHTEN .................................................................................................. 25
1. Vruchtgebruik ............................................................................................................................ 25
1.1 Definitie ............................................................................................................................. 25
1.2 Rechten van de vruchtgebruiker ....................................................................................... 25
1.3 Plichten van de vruchtgebruiker ....................................................................................... 26
2. Opstalrecht ................................................................................................................................ 27
2.1 Definitie, kenmerken en ontstaan ..................................................................................... 27
2.2 Rechten van de opstalhouders .......................................................................................... 27
2.3 Plichten van de opstalhouder............................................................................................ 27
2.4 Recht van de opstalgever .................................................................................................. 28
2.5 Plichten van de opstalgever .............................................................................................. 28
2.6 Einde van het opstalrecht.................................................................................................. 28
3. Erfpacht ..................................................................................................................................... 28
3.1 Definitie ............................................................................................................................. 28
3.2 Rechten van de erfpachter ................................................................................................ 29
3.3 Plichten van de erfpachter ................................................................................................ 29
3.4 Rechten van de grondeigenaar ......................................................................................... 29
3.5 Plichten van de grondeigenaar .......................................................................................... 29
3.6 Einde van de erfpacht........................................................................................................ 29
ZAKELIJKE ZEKERHEIDSRECHTEN ........................................................................................................... 30
1. De soorten zekerheidsrechten .................................................................................................. 30
2. Het verhaalsrecht van de schuldeiser ....................................................................................... 31
3. Voorrechten .............................................................................................................................. 32
3.1 Algemeen........................................................................................................................... 32
3.2 Soorten voorrechten ......................................................................................................... 34
4. Hypotheek ................................................................................................................................. 41
4.1 Begrip en kenmerken ........................................................................................................ 41
4.2 Toepassing van de algemene beginselen van zakelijke (zekerheids)rechten op de
hypotheek...................................................................................................................................... 41
4.3 Soorten hypotheken .......................................................................................................... 42
4.4 Hypothecaire publiciteit: de inschrijving ........................................................................... 43
4.5 Einde van de hypotheek .................................................................................................... 43
4.6 Het hypothecair mandaat en de hypotheekbelofte .......................................................... 43
5. Pand ........................................................................................................................................... 44
Vercaigne Jaimy
,5.1 Begrip en kenmerken van het pandrecht .......................................................................... 44
5.2 Publiciteit van het pandrecht ............................................................................................ 45
5.3 Rechten en plichten van de pandhouder en pandgever ................................................... 45
5.4 Enkele aandachtspunten bij de uitoefening van het pandrecht ....................................... 46
5.5 Rangconflicten m.b.t. het pandrecht ................................................................................ 46
Vercaigne Jaimy
, INLEIDING
1. Plaats van het goederenrecht in ons rechtsstelsel
Objectief recht:
= alle geldende regels in de samenleving
Subjectief recht:
= het recht ontleende en juridisch afdwingbare aanspraken of bevoegdheden die personen in een
samenleving kunnen laten gelden. concrete toepassing van het objectieve recht
2 soorten subjectief recht:
- Politieke subjectieve rechten:
= rechten die de burger kan inroepen in relatie tot de overheid.
o Participatierechten: zorgen ervoor dat de burger kan deelnemen aan de uitoefening
van het openbaar gezag
o Politieke vrijheidsrechten: rol van de overheid is eerder passief
o Sociaaleconomische rechten: in verband met de hedendaagse verzorgingsstaat
- Burgerlijke subjectieve rechten:
= rechten waarop de burger zich kan beroepen in het rechtsverkeer met andere burgers
o Extra-patrimoniale rechten: rechten die buiten het vermogen van een persoon
vallen.
Niet verhandelbaar
Niet in geld waardeerbaar
Eindigen bij het overlijden van de persoon
Persoonlijkheidsrechten: beschermen de persoonlijkheid van het individu
(naam, nationaliteit, woonplaats)
Familierechten: maken het leven in familieverband mogelijk (huwen, scheiden,
adopteren)
o Patrimoniale of vermogensrechten: maken deel uit van het vermogen
Verhandelbaar
In geld waardeerbaar
Eindigen niet bij overlijden van de persoon
Intellectuele rechten: rechten die iemand kan hebben op geestelijke
voortbrengselen zoals een uitvinding of artistieke creatie
Vorderingsrechten: rechten die toelaten om van een ander te uitvoering te eisen
van een of meer verbintenissen. Om aanspraak te doen een bepaalde prestatie
van iemand.
Zakelijk rechten: recht, een aanspraak, een heerschappij op een goed.
Verhouding tussen rechtssubjecten en rechtsobjecten
*vermogen= het geheel van baten (lichamelijke en onlichamelijke goederen) en lasten (schulden) van een
bepaald persoon
Wat zijn zaken?:
= al wat in de natuur bestaat en tastbaar (alles wat zintuiglijk waarneembaar is) is, met uitzondering
van personen
1
Vercaigne Jaimy
INLEIDING ................................................................................................................................................ 1
1. Plaats van het goederenrecht in ons rechtsstelsel...................................................................... 1
ZAKELIJKE RECHTEN................................................................................................................................. 3
1. Zakelijke rechten vs. Vorderingsrechten ..................................................................................... 3
1.1 Zakelijke rechten ................................................................................................................. 3
1.2 Vorderingsrechten ............................................................................................................... 3
2. Vorderingsrechten vs. Rechtsvorderingen .................................................................................. 3
3. Volgrecht en recht van voorrang ................................................................................................. 3
4. Genotsrechten en zekerheidsrechten ......................................................................................... 3
4.1 Genotsrechten ..................................................................................................................... 4
4.2 Zakelijke zekerheden ........................................................................................................... 4
Indeling van zaken en goederen.............................................................................................................. 5
1. Indeling van zaken ....................................................................................................................... 5
1.1 In de handel – buiten de handel.......................................................................................... 5
1.2 Domeingoederen ................................................................................................................. 5
1.3 Gemene en niet-gemene zaken .......................................................................................... 6
1.4 Verbruikbaar en niet-verbruikbaar...................................................................................... 6
1.5 Vervangbaar en niet-vervangbaar / soortgoederen en bepaalde goederen ...................... 7
1.6 Afzonderlijke zaken - algemeenheden ................................................................................ 7
2. Roerende en onroerende goederen............................................................................................ 7
2.1 Onroerende goederen ......................................................................................................... 7
2.2 Roerend goederen ............................................................................................................... 8
2.3 Publiciteit van zakelijke rechten op onroerende goederen ................................................ 9
HET EIGENDOMSRECHT......................................................................................................................... 11
1. Begrip ........................................................................................................................................ 11
2. Meervoudige eigendom ............................................................................................................ 11
2.1 Mede-eigendom ................................................................................................................ 11
2.2 Multi-eigendom ................................................................................................................. 17
3. Bescherming van eigendom ...................................................................................................... 17
4. Eigendomsverkrijging ................................................................................................................ 18
4.1 Inbezitneming .................................................................................................................... 18
4.2 Natrekking ......................................................................................................................... 19
4.3 Verkrijgende verjaring ....................................................................................................... 19
5. Eigendomsbeperkingen ............................................................................................................. 21
Vercaigne Jaimy
, 5.1 Beperkingen ten voordele van het algemeen belang ....................................................... 21
5.2 Beperkingen ten voordele van de buren ........................................................................... 21
ANDERE ZAKELIJKE (HOOFD)RECHTEN .................................................................................................. 25
1. Vruchtgebruik ............................................................................................................................ 25
1.1 Definitie ............................................................................................................................. 25
1.2 Rechten van de vruchtgebruiker ....................................................................................... 25
1.3 Plichten van de vruchtgebruiker ....................................................................................... 26
2. Opstalrecht ................................................................................................................................ 27
2.1 Definitie, kenmerken en ontstaan ..................................................................................... 27
2.2 Rechten van de opstalhouders .......................................................................................... 27
2.3 Plichten van de opstalhouder............................................................................................ 27
2.4 Recht van de opstalgever .................................................................................................. 28
2.5 Plichten van de opstalgever .............................................................................................. 28
2.6 Einde van het opstalrecht.................................................................................................. 28
3. Erfpacht ..................................................................................................................................... 28
3.1 Definitie ............................................................................................................................. 28
3.2 Rechten van de erfpachter ................................................................................................ 29
3.3 Plichten van de erfpachter ................................................................................................ 29
3.4 Rechten van de grondeigenaar ......................................................................................... 29
3.5 Plichten van de grondeigenaar .......................................................................................... 29
3.6 Einde van de erfpacht........................................................................................................ 29
ZAKELIJKE ZEKERHEIDSRECHTEN ........................................................................................................... 30
1. De soorten zekerheidsrechten .................................................................................................. 30
2. Het verhaalsrecht van de schuldeiser ....................................................................................... 31
3. Voorrechten .............................................................................................................................. 32
3.1 Algemeen........................................................................................................................... 32
3.2 Soorten voorrechten ......................................................................................................... 34
4. Hypotheek ................................................................................................................................. 41
4.1 Begrip en kenmerken ........................................................................................................ 41
4.2 Toepassing van de algemene beginselen van zakelijke (zekerheids)rechten op de
hypotheek...................................................................................................................................... 41
4.3 Soorten hypotheken .......................................................................................................... 42
4.4 Hypothecaire publiciteit: de inschrijving ........................................................................... 43
4.5 Einde van de hypotheek .................................................................................................... 43
4.6 Het hypothecair mandaat en de hypotheekbelofte .......................................................... 43
5. Pand ........................................................................................................................................... 44
Vercaigne Jaimy
,5.1 Begrip en kenmerken van het pandrecht .......................................................................... 44
5.2 Publiciteit van het pandrecht ............................................................................................ 45
5.3 Rechten en plichten van de pandhouder en pandgever ................................................... 45
5.4 Enkele aandachtspunten bij de uitoefening van het pandrecht ....................................... 46
5.5 Rangconflicten m.b.t. het pandrecht ................................................................................ 46
Vercaigne Jaimy
, INLEIDING
1. Plaats van het goederenrecht in ons rechtsstelsel
Objectief recht:
= alle geldende regels in de samenleving
Subjectief recht:
= het recht ontleende en juridisch afdwingbare aanspraken of bevoegdheden die personen in een
samenleving kunnen laten gelden. concrete toepassing van het objectieve recht
2 soorten subjectief recht:
- Politieke subjectieve rechten:
= rechten die de burger kan inroepen in relatie tot de overheid.
o Participatierechten: zorgen ervoor dat de burger kan deelnemen aan de uitoefening
van het openbaar gezag
o Politieke vrijheidsrechten: rol van de overheid is eerder passief
o Sociaaleconomische rechten: in verband met de hedendaagse verzorgingsstaat
- Burgerlijke subjectieve rechten:
= rechten waarop de burger zich kan beroepen in het rechtsverkeer met andere burgers
o Extra-patrimoniale rechten: rechten die buiten het vermogen van een persoon
vallen.
Niet verhandelbaar
Niet in geld waardeerbaar
Eindigen bij het overlijden van de persoon
Persoonlijkheidsrechten: beschermen de persoonlijkheid van het individu
(naam, nationaliteit, woonplaats)
Familierechten: maken het leven in familieverband mogelijk (huwen, scheiden,
adopteren)
o Patrimoniale of vermogensrechten: maken deel uit van het vermogen
Verhandelbaar
In geld waardeerbaar
Eindigen niet bij overlijden van de persoon
Intellectuele rechten: rechten die iemand kan hebben op geestelijke
voortbrengselen zoals een uitvinding of artistieke creatie
Vorderingsrechten: rechten die toelaten om van een ander te uitvoering te eisen
van een of meer verbintenissen. Om aanspraak te doen een bepaalde prestatie
van iemand.
Zakelijk rechten: recht, een aanspraak, een heerschappij op een goed.
Verhouding tussen rechtssubjecten en rechtsobjecten
*vermogen= het geheel van baten (lichamelijke en onlichamelijke goederen) en lasten (schulden) van een
bepaald persoon
Wat zijn zaken?:
= al wat in de natuur bestaat en tastbaar (alles wat zintuiglijk waarneembaar is) is, met uitzondering
van personen
1
Vercaigne Jaimy
