Biologie
Thema 1: Stofwisseling
§1 Verzuurde spieren
§2 Stofwisseling in cellen
- Stofwisseling (metabolisme): Het geheel van chemische reacties waarbij in het lichaam stoffen worden
omgezet in andere stoffen. Voor alle stofwisselingsreacties zijn enzymen nodig om de scheikundige
processen te versnellen.
- Enzymen: Biokatalysator. Een organische molecuul dat biologische reacties (in je lichaam) mogelijk maakt
of versnelt zonder daarbij zelf verbruikt te worden. Enzymen zijn eiwitten en werken zeer specifiek. Elke
scheikundige reactie wordt versneld door één enzym.
- Chemische energie: De totale energie-inhoud van een organische stof opgeslagen tussen de
koolstofatomen.
Assimilatie en dissimilatie
, - Assimilatie: De opbouw van grote organische moleculen uit kleinere organische- of anorganische
moleculen. Assimilatie wordt ook wel opbouw stofwisseling genoemd. Assimilatie kost energie in de vorm
van ATP.
- Dissimilatie: De omzetting van energierijke, grote, organische moleculen tot kleinere moleculen. De
chemische energie die hierbij vrijkomt, wordt omgezet in ATP en warmte. De geproduceerde 38 ATP
wordt gebruikt voor de biochemische processen in de cel.
- Organische stoffen: Organische stoffen zijn afkomstig van organismen of van producten van organismen.
In het molecuul moeten zeker een H-atoom en een C-atoom zitten om de stof organisch te noemen.
- Anorganische stoffen: Chemische stoffen die niet de elementen koolstof (C) en waterstof (H) bevatten.
Anorganische stoffen zijn kleine moleculen en bevatten geen energie. Water en koolstofdioxide zijn
anorganische stoffen.
- Glucose: Een druivensuiker (C6H12O6), monosaccharide. Eén van de belangrijkste brandstoffen voor het
menselijk lichaam. Glucose kan in de mitochondriën met zuurstof worden gedissimileerd waarbij 36 ATP
wordt geproduceerd. Als afvalstoffen ontstaat er koolstofdioxide en water
- Ruimtelijk model: Een schaalmodel dat een sterke vergrote ruimtelijke voorstelling geeft van een
molecule.
- Molecuulformule: Een korte aanduiding die specificeert uit welke elementen en in welke aantallen een
molecuul is opgebouwd (C6H12O6)
- Structuurformule: Bij een structuurformule wordt de soort binding tussen atomen ook aangegeven.
- Dubbele binding: Wanneer twee atomen door twee bindingen aan elkaar zijn gebonden
- Autotroof: Organismen die zelf de organische stoffen produceren die ze nodig hebben uit anorganische
stoffen. Dit doen ze met energie afkomstig van zonlicht (foto-autotroof) en/of anorganische stoffen
(chemo-autotroof).
- Koolstofassimilatie (fotosynthese): De vorming van glucose uit koolstofdioxide en water m.b.v. zonne-
energie. Alleen autotrofe organismen (groene planten en enkele bacteriën) zijn in staat tot
koolstofassimilatie.
- Heterotrofe organismen: Zijn niet in staat organische stoffen te vormen uit alleen anorganische stoffen.
Zij moeten voor de opbouw van hun cellen organische stoffen als voedsel opnemen.
- Voortgezette assimilatie: Omzetting van organische moleculen van de koolstofassimilatie in andere
organische moleculen. De plant produceert in de koolstofassimilatie (fotosynthese) glucose. In de
voortgezette assimilatie wordt door de plant glucose omgezet in eiwitten, vetten en koolhydraten.
Energietransport in cellen
- ATP (adenosinetrifosfaat): Adenosinetrifosfaat. Een ATP-molecuul bevat drie fosfaatgroepen (P). De
bindingen van de tweede en de derde fosfaatgroep zijn heel energierijk. Wanneer de derde fosfaatgroep
van ATP wordt afgesplitst, ontstaat ADP en komt er energie vrij. ATP ontstaat in de mitochondriën na
verbranding van glucose. ATP moleculen zijn de energie accu's van de cel. Als de cel energie nodig heeft
wordt ATP omgezet in ADP.
Thema 1: Stofwisseling
§1 Verzuurde spieren
§2 Stofwisseling in cellen
- Stofwisseling (metabolisme): Het geheel van chemische reacties waarbij in het lichaam stoffen worden
omgezet in andere stoffen. Voor alle stofwisselingsreacties zijn enzymen nodig om de scheikundige
processen te versnellen.
- Enzymen: Biokatalysator. Een organische molecuul dat biologische reacties (in je lichaam) mogelijk maakt
of versnelt zonder daarbij zelf verbruikt te worden. Enzymen zijn eiwitten en werken zeer specifiek. Elke
scheikundige reactie wordt versneld door één enzym.
- Chemische energie: De totale energie-inhoud van een organische stof opgeslagen tussen de
koolstofatomen.
Assimilatie en dissimilatie
, - Assimilatie: De opbouw van grote organische moleculen uit kleinere organische- of anorganische
moleculen. Assimilatie wordt ook wel opbouw stofwisseling genoemd. Assimilatie kost energie in de vorm
van ATP.
- Dissimilatie: De omzetting van energierijke, grote, organische moleculen tot kleinere moleculen. De
chemische energie die hierbij vrijkomt, wordt omgezet in ATP en warmte. De geproduceerde 38 ATP
wordt gebruikt voor de biochemische processen in de cel.
- Organische stoffen: Organische stoffen zijn afkomstig van organismen of van producten van organismen.
In het molecuul moeten zeker een H-atoom en een C-atoom zitten om de stof organisch te noemen.
- Anorganische stoffen: Chemische stoffen die niet de elementen koolstof (C) en waterstof (H) bevatten.
Anorganische stoffen zijn kleine moleculen en bevatten geen energie. Water en koolstofdioxide zijn
anorganische stoffen.
- Glucose: Een druivensuiker (C6H12O6), monosaccharide. Eén van de belangrijkste brandstoffen voor het
menselijk lichaam. Glucose kan in de mitochondriën met zuurstof worden gedissimileerd waarbij 36 ATP
wordt geproduceerd. Als afvalstoffen ontstaat er koolstofdioxide en water
- Ruimtelijk model: Een schaalmodel dat een sterke vergrote ruimtelijke voorstelling geeft van een
molecule.
- Molecuulformule: Een korte aanduiding die specificeert uit welke elementen en in welke aantallen een
molecuul is opgebouwd (C6H12O6)
- Structuurformule: Bij een structuurformule wordt de soort binding tussen atomen ook aangegeven.
- Dubbele binding: Wanneer twee atomen door twee bindingen aan elkaar zijn gebonden
- Autotroof: Organismen die zelf de organische stoffen produceren die ze nodig hebben uit anorganische
stoffen. Dit doen ze met energie afkomstig van zonlicht (foto-autotroof) en/of anorganische stoffen
(chemo-autotroof).
- Koolstofassimilatie (fotosynthese): De vorming van glucose uit koolstofdioxide en water m.b.v. zonne-
energie. Alleen autotrofe organismen (groene planten en enkele bacteriën) zijn in staat tot
koolstofassimilatie.
- Heterotrofe organismen: Zijn niet in staat organische stoffen te vormen uit alleen anorganische stoffen.
Zij moeten voor de opbouw van hun cellen organische stoffen als voedsel opnemen.
- Voortgezette assimilatie: Omzetting van organische moleculen van de koolstofassimilatie in andere
organische moleculen. De plant produceert in de koolstofassimilatie (fotosynthese) glucose. In de
voortgezette assimilatie wordt door de plant glucose omgezet in eiwitten, vetten en koolhydraten.
Energietransport in cellen
- ATP (adenosinetrifosfaat): Adenosinetrifosfaat. Een ATP-molecuul bevat drie fosfaatgroepen (P). De
bindingen van de tweede en de derde fosfaatgroep zijn heel energierijk. Wanneer de derde fosfaatgroep
van ATP wordt afgesplitst, ontstaat ADP en komt er energie vrij. ATP ontstaat in de mitochondriën na
verbranding van glucose. ATP moleculen zijn de energie accu's van de cel. Als de cel energie nodig heeft
wordt ATP omgezet in ADP.
