Probleem 1 Pre- contractuele fase en vertegenwoordiging
CBB/JPO
Vrijheid onderhandelingen staat voorop. Soms mag onderhandelingen afbreken niet als dit op grond
van het gerechtvaardigd totstandskomingsvertrouwen of onder andere omstandigheden
onaanvaardbaar zou zijn. Gezichtspunten die mee wegen:
- Duur van de overeenkomst
- Reden om af te breken
- Mate waarin afbrekende partij aan gerechtvaardigd vertrouwen heeft bijgedragen
- Gehele verloop onderhandelingen
- Onvoorziene omstandigheden
Uit dit arrest volgt dat in beginsel contractsvrijheid voorop staat, tenzij het afbreken van de
onderhandelingen op grond van (i) het gerechtvaardigd totstandkomingsvertrouwen of (ii) de overige
omstandigheden van het geval onaanvaardbaar is. Hierbij dient rekening te worden gehouden met
de mate waarin en de wijze waarop de partij die de onderhandelingen afbreekt tot het ontstaan van
dat vertrouwen heeft bijgedragen en met de gerechtvaardigde belangen van deze partij. Hierbij kan
ook van belang zijn (i) of zich in de loop van de onderhandelingen onvoorziene omstandigheden
hebben voorgedaan, terwijl, (ii) in het geval onderhandelingen ondanks gewijzigde omstandigheden
over een lange tijd worden voortgezet, wat betreft dit vertrouwen doorslaggevend is hoe
daaromtrent ten slotte op het moment van afbreken van de onderhandelingen moet worden
geoordeeld tegen de achtergrond van het gehele verloop van de onderhandelingen.
Plas/Valburg
Het antwoord op de vraag of het afbreken van onderhandelingen geoorloofd is, is afhankelijk van het
stadium waarin de onderhandelingen op het moment van afbreken verkeerden: in het eerste
stadium kunnen de onderhandelingen worden afgebroken, in het tweede stadium niet zonder het
negatieve contractsbelang te vergoeden en in het derde stadium kan afbreken niet meer. Als dat wel
gebeurt, dan is vergoeding van het positieve contractsbelang aan de orde of kan dooronderhandeling
worden gevraagd.
ING/Bera
Volmachtverlening aan de pseudo-vertegenwoordigde kan ook plaats zijn ingeval de wederpartij
gerechtvaardigd heeft vertrouwd op volmachtverlening aan de pseudo-gevolmachtigde op grond van
feiten en omstandigheden die voor risico van de pseudo-vertegenwoordigde komen en waaruit
schijn kan worden afgeleid.
Wisman/Trijber
Degene die namens een ander een overeenkomst sluit met een derde dient voor zijn
vertegenwoordigingsbevoegdheid in te staan. Dit brengt mee dat de schade die hij aan de derde
dient te vergoeden indien deze bevoegdheid ontbreekt, mede het voordeel omvat dat de niet
totstand gekomen overeenkomst voor de derde zou hebben meegebracht (positief contractsbelang).
1
CBB/JPO
Vrijheid onderhandelingen staat voorop. Soms mag onderhandelingen afbreken niet als dit op grond
van het gerechtvaardigd totstandskomingsvertrouwen of onder andere omstandigheden
onaanvaardbaar zou zijn. Gezichtspunten die mee wegen:
- Duur van de overeenkomst
- Reden om af te breken
- Mate waarin afbrekende partij aan gerechtvaardigd vertrouwen heeft bijgedragen
- Gehele verloop onderhandelingen
- Onvoorziene omstandigheden
Uit dit arrest volgt dat in beginsel contractsvrijheid voorop staat, tenzij het afbreken van de
onderhandelingen op grond van (i) het gerechtvaardigd totstandkomingsvertrouwen of (ii) de overige
omstandigheden van het geval onaanvaardbaar is. Hierbij dient rekening te worden gehouden met
de mate waarin en de wijze waarop de partij die de onderhandelingen afbreekt tot het ontstaan van
dat vertrouwen heeft bijgedragen en met de gerechtvaardigde belangen van deze partij. Hierbij kan
ook van belang zijn (i) of zich in de loop van de onderhandelingen onvoorziene omstandigheden
hebben voorgedaan, terwijl, (ii) in het geval onderhandelingen ondanks gewijzigde omstandigheden
over een lange tijd worden voortgezet, wat betreft dit vertrouwen doorslaggevend is hoe
daaromtrent ten slotte op het moment van afbreken van de onderhandelingen moet worden
geoordeeld tegen de achtergrond van het gehele verloop van de onderhandelingen.
Plas/Valburg
Het antwoord op de vraag of het afbreken van onderhandelingen geoorloofd is, is afhankelijk van het
stadium waarin de onderhandelingen op het moment van afbreken verkeerden: in het eerste
stadium kunnen de onderhandelingen worden afgebroken, in het tweede stadium niet zonder het
negatieve contractsbelang te vergoeden en in het derde stadium kan afbreken niet meer. Als dat wel
gebeurt, dan is vergoeding van het positieve contractsbelang aan de orde of kan dooronderhandeling
worden gevraagd.
ING/Bera
Volmachtverlening aan de pseudo-vertegenwoordigde kan ook plaats zijn ingeval de wederpartij
gerechtvaardigd heeft vertrouwd op volmachtverlening aan de pseudo-gevolmachtigde op grond van
feiten en omstandigheden die voor risico van de pseudo-vertegenwoordigde komen en waaruit
schijn kan worden afgeleid.
Wisman/Trijber
Degene die namens een ander een overeenkomst sluit met een derde dient voor zijn
vertegenwoordigingsbevoegdheid in te staan. Dit brengt mee dat de schade die hij aan de derde
dient te vergoeden indien deze bevoegdheid ontbreekt, mede het voordeel omvat dat de niet
totstand gekomen overeenkomst voor de derde zou hebben meegebracht (positief contractsbelang).
1
