Samenvatting rouw en melancholie
Sigmund Freud (1917)
Melancholie manifesteert zich in uiteenlopende klinische vormen; hun samenvoeging
onder één noemer schijnt niet gewaarborgd, sommige vormen doen eerder denken
aan somatische dan aan psychogene aandoeningen. De koppeling aan rouw lijkt
gerechtvaardigd door het algehele beeld van beide toestanden. Ook hun beider
veroorzaking door invloeden van het leven, wanneer zulks althans doorzien kan
worden is identiek.
Rouw is in de regel de reactie op het verlies van een geliefde persoon of van een
voor deze in de plaats gekomen abstractie als vaderland/ideaal.
Verschil rouw en melancholie: bij rouw is de wereld om je heen leeg geworden. Bij
melancholie is de ik leeg geworden.
- het bewuste = haat
- het onbewuste = narcistische identificatie en ambivalentieconflict
Ook bij melancholie kan het gaan om de reactie op het verlies van een geliefd
object, het object is misschien niet gestorven, maar als liefdesobject verloren gegaan
(bijvoorbeeld de situatie van het verloofde meisje dat in de steek is gelaten.
Bij rouw kan het gebrek aan belangstelling verklaard worden door de rouwarbeid, die
het ik volledig in beslag neemt. Bij melancholie zal het onbekende verlies eveneens
een dergelijke innerlijke arbeid tot gevolg hebben en deze zal om die reden
verantwoordelijk zijn voor het gebrek aan belangstelling. Het enige verschil is dat de
melancholische remming een raadselachtige indruk op ons maakt, omdat wij niet
kunnen zien wat de patiënten zo volledig in beslag neemt.
In het ziektebeeld van de melancholie overheerst het morele misnoegen over het
eigen ik.
Ambivalentieconflict is de onderliggende emotionele instelling waar gelijktijdige en
tegenstrijdige impulsen (normaal gesproken haat en liefde) ontstaan aan een
gemeenschappelijke bron en dus apart te houden moeten zijn.
- niet alleen verdriet, maar ook woede en haat dat niet geuit kan worden
- doordat het object in het ik is opgenomen, richt die haat zich op het ik: dat
surrogaat-object.
surrogaat object is een object dat een ander (persoon of object) vervangt.
Bij melancholie slagen de patiënten er gewoonlijk nog in om via de omweg van
zelfbestraffing wraak te nemen op de oorspronkelijke objecten en hun dierbaren,
nadat zij in de ziekte gevlucht zijn om hun niet rechtstreeks hun vijandschap te
hoeven tonen, hen door middel van het ziek zijn te kwellen. De persoon die de
emotionele stoornis van de patiënt heeft veroorzaakt en op wie zijn ziek-zijn is
gericht, is immers meestal in de naaste omgeving van de patiënt te vinden.
Sigmund Freud (1917)
Melancholie manifesteert zich in uiteenlopende klinische vormen; hun samenvoeging
onder één noemer schijnt niet gewaarborgd, sommige vormen doen eerder denken
aan somatische dan aan psychogene aandoeningen. De koppeling aan rouw lijkt
gerechtvaardigd door het algehele beeld van beide toestanden. Ook hun beider
veroorzaking door invloeden van het leven, wanneer zulks althans doorzien kan
worden is identiek.
Rouw is in de regel de reactie op het verlies van een geliefde persoon of van een
voor deze in de plaats gekomen abstractie als vaderland/ideaal.
Verschil rouw en melancholie: bij rouw is de wereld om je heen leeg geworden. Bij
melancholie is de ik leeg geworden.
- het bewuste = haat
- het onbewuste = narcistische identificatie en ambivalentieconflict
Ook bij melancholie kan het gaan om de reactie op het verlies van een geliefd
object, het object is misschien niet gestorven, maar als liefdesobject verloren gegaan
(bijvoorbeeld de situatie van het verloofde meisje dat in de steek is gelaten.
Bij rouw kan het gebrek aan belangstelling verklaard worden door de rouwarbeid, die
het ik volledig in beslag neemt. Bij melancholie zal het onbekende verlies eveneens
een dergelijke innerlijke arbeid tot gevolg hebben en deze zal om die reden
verantwoordelijk zijn voor het gebrek aan belangstelling. Het enige verschil is dat de
melancholische remming een raadselachtige indruk op ons maakt, omdat wij niet
kunnen zien wat de patiënten zo volledig in beslag neemt.
In het ziektebeeld van de melancholie overheerst het morele misnoegen over het
eigen ik.
Ambivalentieconflict is de onderliggende emotionele instelling waar gelijktijdige en
tegenstrijdige impulsen (normaal gesproken haat en liefde) ontstaan aan een
gemeenschappelijke bron en dus apart te houden moeten zijn.
- niet alleen verdriet, maar ook woede en haat dat niet geuit kan worden
- doordat het object in het ik is opgenomen, richt die haat zich op het ik: dat
surrogaat-object.
surrogaat object is een object dat een ander (persoon of object) vervangt.
Bij melancholie slagen de patiënten er gewoonlijk nog in om via de omweg van
zelfbestraffing wraak te nemen op de oorspronkelijke objecten en hun dierbaren,
nadat zij in de ziekte gevlucht zijn om hun niet rechtstreeks hun vijandschap te
hoeven tonen, hen door middel van het ziek zijn te kwellen. De persoon die de
emotionele stoornis van de patiënt heeft veroorzaakt en op wie zijn ziek-zijn is
gericht, is immers meestal in de naaste omgeving van de patiënt te vinden.
