Leerdoelen tentamen OIMA
Week 1 – hoorcollege 1 + H1,2,3
- Verwoorden welke vier kenmerken belangrijk zijn voor de ontwikkeling van de wetenschap
Wat is wetenschap? Kennis opbouwen over de werkelijkheid. Wetenschappers willen meestal kennis
vergaren zonder een specifiek praktisch doel te hebben. Het gaat om kennis omwille van de kennis
zelf. verklarende kennis
Een aantal kenmerken van de wetenschap zijn:
- Toeval (onbedoeld gevolg van onderzoek)
- Systematiek (systematisch onderzoek, volgens een bepaalde methode)
- Nieuwsgierig (nieuwsgierig zijn voor nieuwe bevindingen)
- Sociaal verschijnsel (wetenschap heeft ook te maken met wetenschappelijke ontwikkelingen)
- Verwoorden wat de functie is van onderzoek aan een universiteit
Wetenschap is een van de grootste drijvende krachten geworden achter maatschappelijke
ontwikkeling. Op universiteiten zijn zowel wetenschappelijk onderwijs als wetenschappelijk
onderzoek te vinden. Het is de bedoeling om steeds meer te weten te komen over datgene dat
onderzocht te worden en dus te zorgen voor meer kennis. Dat gebeurt door middel van onderzoek.
Wetenschappelijk onderzoek verschilt van praktijkgericht onderzoek doordat het doel van het
onderzoek is nieuwe kennis vergaren, terwijl de kennis die wordt opgedaan uit een praktijkgericht
onderzoek bijdraagt aan de beroepspraktijk en gericht is op het oplossen van een probleem
- Verwoorden wat de belangrijkste kenmerken van onderzoek zijn
1. Openbaarheid: de collega wetenschappers moeten het onderzoek kunnen beoordelen
2. Controleerbaarheid: uit het onderzoek moet blijken hoe het onderzoek is uitgevoerd en hoe de
conclusies zijn bereikt
3. Herhaalbaarheid: als replicatieonderzoek niet tot dezelfde resultaten komen leidt dat tot twijfel of
verdenking van vervalsing
4. Bijdragen aan de wetenschappelijke theorievorming: volgens sommigen is onderzoek pas
wetenschappelijk wanneer het bijdraagt aan het verder ontwikkelen van theorieën: voor anderen
gaat dit te ver
- Nieuwsgierigheid de basis van nieuwe dingen ontdekken ligt bij de nieuwsgierigheid
van de onderzoeker. Als er geen nieuwsgierigheid is, worden er geen nieuwe dingen
ontdekt.
- Toeval bij wetenschappelijke onderzoeken worden ook veel dingen toevallig ontdekt,
zonder dat hier specifiek onderzoek naar wordt gedaan. (Jacobs, 2020)
- Systematiek er wordt volgens een bepaald systeem onderzoek gedaan.
- Sociaal verschijnsel onderzoek naar sociaal gewenste gebieden.
- Wetenschappelijk onderzoek dient objectief, doelgericht, betrouwbaar en repliceerbaar te
zijn. (Jacobs, 2020)
Over het kenmerk ‘toeval’ bestaat discussie omdat sommige mensen vinden dat als iets ‘toevallig’
uitgevonden wordt, het onderzoek niet accuraat genoeg is gedaan.
, - Verwoorden wat de functie is van leren onderzoeken
Het doel van methodologie is het begrijpen van het proces van onderzoek doen. Methodologie is de
theorie achter de methoden: waarom wordt een onderzoek uitgevoerd zoals het geval is en waarom
dient het zo uitgevoerd te worden?
Waarom is methodologie belangrijk?
- Er ontstaat een historisch besef: de theorie wordt in een breder context geplaats; je ziet
beter de samenhang
- Er zijn veel misvattingen over wat de onderliggende assumpties zijn van wetenschappen en
stromingen
- Elk onderzoek gaat uit van bepaalde opvatting over het karakter van de sociale werkelijkheid
en de wijze waarop we kennis kunnen verkrijgen
- Verwoorden wat de belangrijkste wetenschapstheoretische kenmerken zijn en wat ze
betekenen
The scientific revolution
1. Observeren van patronen
2. Bedenken van hypotheses
3. Hypotheses systematisch testen
4. Deductive reasoning
5. Carrying out the experiment
6. Conclusion
Model
- Versimpelde presentatie van een bepaald fenomeen en zijn zichtbaar
Wet
- Heeft alles te maken met patronen en regelmatigheden
- Normative laws: beschrijven wat er wel en niet gedaan zou moeten worden
- Law of exclulded middle: een proposition is of goed of fout, maar niet allebei
- Establishing concept of law: door observatie een bepaald patroon of regelmatigheid
ontdekken
Experiment
- Onderzoekssetting om een hypothese te testen
Hypothese: een voorlopige veronderstelling die uit een theorie is afgeleid en die men door
wetenschappelijk onderzoek tracht te toetsen
Theorie: logisch en consistent geheel van uitspraken die dienen om een bepaald verschijnsel of
fenomeen te beschrijven en te verklaren
- Logische consistentie: het moet over dezelfde dingen gaan, concepten moeten inhoudelijk
coherentie zijn
- Inhoudelijke coherentie: het moet over dezelfde dingen gaan
, - Empirische correspondentie: als je de theorie hebt opgezet, dan moet het mogelijk zijn om
die empirisch te toetsen
- Spaarzaam: proberen om met zo weinig mogelijk ingrediënten, een zo groot mogelijk domein
te verklaren
Deductie: vanuit een algemeen idee, bijzondere omstandigheden bedenken en op grond daarvan
hypotheses afleiden
- Alle mensen zijn sterfelijk, socrates is een mens, dus socrates is sterfelijk
Inductie: vanuit specifieke observaties die je continue ziet, een algemeen patroon proberen te
ontdekken
- Verschillende objecten naar beneden gooien, kijken hoe snel het valt en daaruit een patroon
zien
Abductie: bepaalde patronen in de samenleving zien, theorieën en modellen bedenken waarbij je zo
goed mogelijk die verschijnselen kunt duiden
- Allemaal patronen zien en daaruit een model ontwikkelen
Verificatie: theorie te verificiëren, zoeken naar dat je theorie wel klopt
Falsificatie: theorie te falsificeren, er onderuit te halen
- De besproken wetenschapstheoretische begrippen toepassen op concrete casussen en dit
verwoorden
- Concrete casussen waarin de besproken wetenschapstheoretische begrippen zijn toegepast,
kritisch beoordelen en dit verwoorden
Week 2 – hoorcollege 2 + H1,2,3
- Studenten kunnen verschillen tussen natuur- en sociale wetenschappen benoemen en
onderbouwen
Natuurwetenschappen: actie reactie = hetzelfde
Sociale wetenschappen: aanleiding/prikkel waarneming interpretatie gedrag gevolgen =
niet hetzelfde
Belangrijkste verschil tussen natuur- en sociale wetenschappen is dat de sociale werkelijkheid een
door actoren geconstrueerde werkelijkheid is, waarin al van bepaalde constructen gebruik wordt
gemaakt en dat het van belang is via Verstehen de betekenisverlening van actoren te ‘reconstureren’
Waarom kunnen sociale wetenschappen niet op een vergelijkbare manier terug- of vooruitkijken in
de tijd, wat de natuurwetenschappen wel kunnen?
A: ontbreken van universele, deterministische wetmatigheden
o Universele wetmatigheden: wetmatigheden die overal van toepassing zijn
o Deterministische wetmatigheden: er zijn geen vrijheidsgraden; het is voor alles en
iedereen op die manier kennen we niet!
Sociaal wetenschappelijk onderzoek kenmerken:
- Verscheidenheid in gehanteerde methoden en doelstellingen
- Onderscheid met alledaagse kenniswerving
- Gesystematiseerd
Week 1 – hoorcollege 1 + H1,2,3
- Verwoorden welke vier kenmerken belangrijk zijn voor de ontwikkeling van de wetenschap
Wat is wetenschap? Kennis opbouwen over de werkelijkheid. Wetenschappers willen meestal kennis
vergaren zonder een specifiek praktisch doel te hebben. Het gaat om kennis omwille van de kennis
zelf. verklarende kennis
Een aantal kenmerken van de wetenschap zijn:
- Toeval (onbedoeld gevolg van onderzoek)
- Systematiek (systematisch onderzoek, volgens een bepaalde methode)
- Nieuwsgierig (nieuwsgierig zijn voor nieuwe bevindingen)
- Sociaal verschijnsel (wetenschap heeft ook te maken met wetenschappelijke ontwikkelingen)
- Verwoorden wat de functie is van onderzoek aan een universiteit
Wetenschap is een van de grootste drijvende krachten geworden achter maatschappelijke
ontwikkeling. Op universiteiten zijn zowel wetenschappelijk onderwijs als wetenschappelijk
onderzoek te vinden. Het is de bedoeling om steeds meer te weten te komen over datgene dat
onderzocht te worden en dus te zorgen voor meer kennis. Dat gebeurt door middel van onderzoek.
Wetenschappelijk onderzoek verschilt van praktijkgericht onderzoek doordat het doel van het
onderzoek is nieuwe kennis vergaren, terwijl de kennis die wordt opgedaan uit een praktijkgericht
onderzoek bijdraagt aan de beroepspraktijk en gericht is op het oplossen van een probleem
- Verwoorden wat de belangrijkste kenmerken van onderzoek zijn
1. Openbaarheid: de collega wetenschappers moeten het onderzoek kunnen beoordelen
2. Controleerbaarheid: uit het onderzoek moet blijken hoe het onderzoek is uitgevoerd en hoe de
conclusies zijn bereikt
3. Herhaalbaarheid: als replicatieonderzoek niet tot dezelfde resultaten komen leidt dat tot twijfel of
verdenking van vervalsing
4. Bijdragen aan de wetenschappelijke theorievorming: volgens sommigen is onderzoek pas
wetenschappelijk wanneer het bijdraagt aan het verder ontwikkelen van theorieën: voor anderen
gaat dit te ver
- Nieuwsgierigheid de basis van nieuwe dingen ontdekken ligt bij de nieuwsgierigheid
van de onderzoeker. Als er geen nieuwsgierigheid is, worden er geen nieuwe dingen
ontdekt.
- Toeval bij wetenschappelijke onderzoeken worden ook veel dingen toevallig ontdekt,
zonder dat hier specifiek onderzoek naar wordt gedaan. (Jacobs, 2020)
- Systematiek er wordt volgens een bepaald systeem onderzoek gedaan.
- Sociaal verschijnsel onderzoek naar sociaal gewenste gebieden.
- Wetenschappelijk onderzoek dient objectief, doelgericht, betrouwbaar en repliceerbaar te
zijn. (Jacobs, 2020)
Over het kenmerk ‘toeval’ bestaat discussie omdat sommige mensen vinden dat als iets ‘toevallig’
uitgevonden wordt, het onderzoek niet accuraat genoeg is gedaan.
, - Verwoorden wat de functie is van leren onderzoeken
Het doel van methodologie is het begrijpen van het proces van onderzoek doen. Methodologie is de
theorie achter de methoden: waarom wordt een onderzoek uitgevoerd zoals het geval is en waarom
dient het zo uitgevoerd te worden?
Waarom is methodologie belangrijk?
- Er ontstaat een historisch besef: de theorie wordt in een breder context geplaats; je ziet
beter de samenhang
- Er zijn veel misvattingen over wat de onderliggende assumpties zijn van wetenschappen en
stromingen
- Elk onderzoek gaat uit van bepaalde opvatting over het karakter van de sociale werkelijkheid
en de wijze waarop we kennis kunnen verkrijgen
- Verwoorden wat de belangrijkste wetenschapstheoretische kenmerken zijn en wat ze
betekenen
The scientific revolution
1. Observeren van patronen
2. Bedenken van hypotheses
3. Hypotheses systematisch testen
4. Deductive reasoning
5. Carrying out the experiment
6. Conclusion
Model
- Versimpelde presentatie van een bepaald fenomeen en zijn zichtbaar
Wet
- Heeft alles te maken met patronen en regelmatigheden
- Normative laws: beschrijven wat er wel en niet gedaan zou moeten worden
- Law of exclulded middle: een proposition is of goed of fout, maar niet allebei
- Establishing concept of law: door observatie een bepaald patroon of regelmatigheid
ontdekken
Experiment
- Onderzoekssetting om een hypothese te testen
Hypothese: een voorlopige veronderstelling die uit een theorie is afgeleid en die men door
wetenschappelijk onderzoek tracht te toetsen
Theorie: logisch en consistent geheel van uitspraken die dienen om een bepaald verschijnsel of
fenomeen te beschrijven en te verklaren
- Logische consistentie: het moet over dezelfde dingen gaan, concepten moeten inhoudelijk
coherentie zijn
- Inhoudelijke coherentie: het moet over dezelfde dingen gaan
, - Empirische correspondentie: als je de theorie hebt opgezet, dan moet het mogelijk zijn om
die empirisch te toetsen
- Spaarzaam: proberen om met zo weinig mogelijk ingrediënten, een zo groot mogelijk domein
te verklaren
Deductie: vanuit een algemeen idee, bijzondere omstandigheden bedenken en op grond daarvan
hypotheses afleiden
- Alle mensen zijn sterfelijk, socrates is een mens, dus socrates is sterfelijk
Inductie: vanuit specifieke observaties die je continue ziet, een algemeen patroon proberen te
ontdekken
- Verschillende objecten naar beneden gooien, kijken hoe snel het valt en daaruit een patroon
zien
Abductie: bepaalde patronen in de samenleving zien, theorieën en modellen bedenken waarbij je zo
goed mogelijk die verschijnselen kunt duiden
- Allemaal patronen zien en daaruit een model ontwikkelen
Verificatie: theorie te verificiëren, zoeken naar dat je theorie wel klopt
Falsificatie: theorie te falsificeren, er onderuit te halen
- De besproken wetenschapstheoretische begrippen toepassen op concrete casussen en dit
verwoorden
- Concrete casussen waarin de besproken wetenschapstheoretische begrippen zijn toegepast,
kritisch beoordelen en dit verwoorden
Week 2 – hoorcollege 2 + H1,2,3
- Studenten kunnen verschillen tussen natuur- en sociale wetenschappen benoemen en
onderbouwen
Natuurwetenschappen: actie reactie = hetzelfde
Sociale wetenschappen: aanleiding/prikkel waarneming interpretatie gedrag gevolgen =
niet hetzelfde
Belangrijkste verschil tussen natuur- en sociale wetenschappen is dat de sociale werkelijkheid een
door actoren geconstrueerde werkelijkheid is, waarin al van bepaalde constructen gebruik wordt
gemaakt en dat het van belang is via Verstehen de betekenisverlening van actoren te ‘reconstureren’
Waarom kunnen sociale wetenschappen niet op een vergelijkbare manier terug- of vooruitkijken in
de tijd, wat de natuurwetenschappen wel kunnen?
A: ontbreken van universele, deterministische wetmatigheden
o Universele wetmatigheden: wetmatigheden die overal van toepassing zijn
o Deterministische wetmatigheden: er zijn geen vrijheidsgraden; het is voor alles en
iedereen op die manier kennen we niet!
Sociaal wetenschappelijk onderzoek kenmerken:
- Verscheidenheid in gehanteerde methoden en doelstellingen
- Onderscheid met alledaagse kenniswerving
- Gesystematiseerd
