SAMENVATTING BLOK 2 MINOR
GEWELD
Wat zijn de gevolgen van geweld?
Ingona van Dongen
,Inhoud
Week 1................................................................................................................................................3
Geweld door Joke de Vries.................................................................................................................3
Hoofdstuk 7: De gevolgen van geweld............................................................................................3
Hoofdstuk 8: Overlevingsstrategieën.............................................................................................6
Hoofdstuk 9: Geweld in ieder mens................................................................................................8
Hoofdstuk 10: Slachtoffers en daders...........................................................................................11
Ted talk Nadine Burke Harris: How childhood trauma affects health across a lifetime................13
Week 2.................................................................................................................................................14
Traumasporen van Van der Kolk...........................................................................................................14
Traumasporen Deel 1: De herontdekking van trauma......................................................................14
Hoofdstuk 1: De lessen die ik leerde van vietnamveteranen........................................................14
Hoofdstuk 2: Revolutionaire veranderingen in ons begrip van het brein en de geest..................16
Hoofdstuk 3: Een kijkje in het brein: De neurologierevolutie.......................................................19
Traumasporen deel 2: Trauma en je brein........................................................................................21
Hoofdstuk 4: Rennen voor je vege lijf: de anatomie van het overleven.......................................21
Hoofdstuk 5: Verbindingen tussen het lichaam en de hersenen..................................................26
Hoofdstuk 6: Het verlies van je lichaam, het verlies van jezelf.....................................................29
Week 3.................................................................................................................................................33
Traumasporen van Van der Kolk...........................................................................................................33
Deel 3: De kindergeest......................................................................................................................33
Hoofdstuk 7: op dezelfde golflengte komen: gehechtheid en afstemming..................................33
Hoofdstuk 8: Gevangen in relaties: de prijs van mishandeling en verwaarlozing.........................37
Hoofdstuk 9: Wat heeft liefde daarmee van doen?......................................................................39
Hoofdstuk 10: De complexe posttraumatische-stressstoornis: de verborgen epidemie..............41
Deel 4...............................................................................................................................................45
Hoofdstuk 11: Geheimen onthullen, het probleem van de traumatische herinnering.................45
Hoofdstuk 12: De ondraaglijke zwaarte van het herinneren........................................................47
Week 4.................................................................................................................................................49
Trauma en herstel van Judith Herman.................................................................................................49
Deel 1: Traumatische stoornissen.....................................................................................................49
Hoofdstuk 1: Een vergeten geschiedenis......................................................................................49
Hoofdstuk 2: Angst.......................................................................................................................53
Hoofdstuk 3: Verlies van verbondenheid......................................................................................55
Hoofdstuk 6: Een nieuwe diagnose...............................................................................................58
,Hoofdstuk 4: Gevangenschap.......................................................................................................60
Hoofdstuk 5: Kindermishandeling.................................................................................................64
, Week 1
Geweld door Joke de Vries
Hoofdstuk 7: De gevolgen van geweld
Definitie geweld: wanneer de integriteit of entiteit van onze bestaanswijze op een of andere manier
beschadigt of dreigt te worden beschadigt.
Fight, flight, freeze or faint
Wanneer iemand zo’n (dreigende) beschadiging meemaakt, zal men reageren door een intern
verdedigingssysteem te activeren. Je adrenalinegehalte in het bloed stijgt, concentratie neemt toe, je
wordt op bepaalde gebieden geconcentreerder in je bewustzijn, terwijl je bewustzijn zich op gebied
van pijn, honger of vermoeidheid vernauwt. Wanneer dit verdedigingssysteem is geactiveerd sta je in
de verhoogde paraatheid. Deze paraatheid stelt je in staat om zo adequaat mogelijk te reageren, met
als doel om in leven te blijven. Er ontstaat hierbij de keuze tussen flight or fight. Wanneer het gevaar
weg is, vervaagd de verhoogde paraatheid en komt de lichamelijke pijn of de emoties naar boven.
Echter kan lang niet iedereen letterlijk vluchten of terugvechten. Bijvoorbeeld wanneer je
onverwachts wordt overrompeld door iemand of wanneer mensen tot aan uitputting toe zijn
blootgesteld aan gewelddadige situaties. Wanneer dit het geval is, kan het helpen om in figuurlijke
zin te vluchten. Dit gaat middels freeze, dus lichamelijk verstijven of verlammen. Maar dit kan ook
door faint door flauw te vallen of te dissociëren/ in een fantasiewereld raken of uit je lichaam te
treden.
Wanneer iemand niet kan vechten of vluchten gebeurt er volgens Judith Herman (schrijfster Trauma
en herstel) het volgende: “Het verdedigingssysteem ontregeld omdat het zijn taak niet kan
verrichten, met gevolg dat er dan allerlei traumatische reacties optreden.” Het systeem blijft dan in
de ‘verdedigingsstand’ staan, ondanks dat het gevaar verdwenen is. Er kan dan een vorm van reactie
ontstaan gebaseerd op een gebeurtenis in het heden, waarbij er een rol van vroeger wordt
aangenomen.
Eenmalig of langdurig geweld
Er is een groot verschil tussen eenmalige geweldincidenten of langer durende geweldssituaties. De
gevolgen van een eenmalig incident zijn over het algemeen minder groot dan die van langdurig
geweld. Echter is het goed om te onthouden dat geweld in hevigheid kan verschillen en dat geweld
door mensen op verschillende manieren wordt ervaren. De hulpverlening richt zich daar
tegenwoordig gelukkig ook op en mensen worden gestimuleerd om de gevoelens en emoties die ze
achteraf ervaren serieus te nemen. Wegstoppen van de situatie en bijkomende gevoelens zit het
natuurlijke verwerkingsproces in de weg en dit kan leiden tot uitlopende klachten.
Acuut trauma
Normaliter is er bij een eenmalige gewelddadige gebeurtenis binnen 3 tot 6 maanden sprake van
herstel. Dit verwerkingsproces gaat vaak gepaard met lichamelijke of emotionele reacties.
Wanneer klachten na 3 tot 6 maanden niet verdwijnen of soms zelfs erger worden is er sprake van
chronisch trauma. Vaak komt dit voor wanneer er sprake is geweest van langdurig of veelvuldig
geweld waarbij mensen vaak niet normaal met hun verdedigingssysteem hebben kunnen reageren.
Een methode die vaak direct na het geweldincident gebruikt wordt is de door Jeffrey Mitchell
geïntroduceerde methode van debriefing. Dit was in eerste instantie bedoeld voor hulpverleners die
een geweldincident hebben meegemaakt. Het belangrijkste van debriefing was dat mensen kort na
afloop van een ernstig ongeval de gevoelens kwijt konden die deze gebeurtenis had opgeroepen. De
GEWELD
Wat zijn de gevolgen van geweld?
Ingona van Dongen
,Inhoud
Week 1................................................................................................................................................3
Geweld door Joke de Vries.................................................................................................................3
Hoofdstuk 7: De gevolgen van geweld............................................................................................3
Hoofdstuk 8: Overlevingsstrategieën.............................................................................................6
Hoofdstuk 9: Geweld in ieder mens................................................................................................8
Hoofdstuk 10: Slachtoffers en daders...........................................................................................11
Ted talk Nadine Burke Harris: How childhood trauma affects health across a lifetime................13
Week 2.................................................................................................................................................14
Traumasporen van Van der Kolk...........................................................................................................14
Traumasporen Deel 1: De herontdekking van trauma......................................................................14
Hoofdstuk 1: De lessen die ik leerde van vietnamveteranen........................................................14
Hoofdstuk 2: Revolutionaire veranderingen in ons begrip van het brein en de geest..................16
Hoofdstuk 3: Een kijkje in het brein: De neurologierevolutie.......................................................19
Traumasporen deel 2: Trauma en je brein........................................................................................21
Hoofdstuk 4: Rennen voor je vege lijf: de anatomie van het overleven.......................................21
Hoofdstuk 5: Verbindingen tussen het lichaam en de hersenen..................................................26
Hoofdstuk 6: Het verlies van je lichaam, het verlies van jezelf.....................................................29
Week 3.................................................................................................................................................33
Traumasporen van Van der Kolk...........................................................................................................33
Deel 3: De kindergeest......................................................................................................................33
Hoofdstuk 7: op dezelfde golflengte komen: gehechtheid en afstemming..................................33
Hoofdstuk 8: Gevangen in relaties: de prijs van mishandeling en verwaarlozing.........................37
Hoofdstuk 9: Wat heeft liefde daarmee van doen?......................................................................39
Hoofdstuk 10: De complexe posttraumatische-stressstoornis: de verborgen epidemie..............41
Deel 4...............................................................................................................................................45
Hoofdstuk 11: Geheimen onthullen, het probleem van de traumatische herinnering.................45
Hoofdstuk 12: De ondraaglijke zwaarte van het herinneren........................................................47
Week 4.................................................................................................................................................49
Trauma en herstel van Judith Herman.................................................................................................49
Deel 1: Traumatische stoornissen.....................................................................................................49
Hoofdstuk 1: Een vergeten geschiedenis......................................................................................49
Hoofdstuk 2: Angst.......................................................................................................................53
Hoofdstuk 3: Verlies van verbondenheid......................................................................................55
Hoofdstuk 6: Een nieuwe diagnose...............................................................................................58
,Hoofdstuk 4: Gevangenschap.......................................................................................................60
Hoofdstuk 5: Kindermishandeling.................................................................................................64
, Week 1
Geweld door Joke de Vries
Hoofdstuk 7: De gevolgen van geweld
Definitie geweld: wanneer de integriteit of entiteit van onze bestaanswijze op een of andere manier
beschadigt of dreigt te worden beschadigt.
Fight, flight, freeze or faint
Wanneer iemand zo’n (dreigende) beschadiging meemaakt, zal men reageren door een intern
verdedigingssysteem te activeren. Je adrenalinegehalte in het bloed stijgt, concentratie neemt toe, je
wordt op bepaalde gebieden geconcentreerder in je bewustzijn, terwijl je bewustzijn zich op gebied
van pijn, honger of vermoeidheid vernauwt. Wanneer dit verdedigingssysteem is geactiveerd sta je in
de verhoogde paraatheid. Deze paraatheid stelt je in staat om zo adequaat mogelijk te reageren, met
als doel om in leven te blijven. Er ontstaat hierbij de keuze tussen flight or fight. Wanneer het gevaar
weg is, vervaagd de verhoogde paraatheid en komt de lichamelijke pijn of de emoties naar boven.
Echter kan lang niet iedereen letterlijk vluchten of terugvechten. Bijvoorbeeld wanneer je
onverwachts wordt overrompeld door iemand of wanneer mensen tot aan uitputting toe zijn
blootgesteld aan gewelddadige situaties. Wanneer dit het geval is, kan het helpen om in figuurlijke
zin te vluchten. Dit gaat middels freeze, dus lichamelijk verstijven of verlammen. Maar dit kan ook
door faint door flauw te vallen of te dissociëren/ in een fantasiewereld raken of uit je lichaam te
treden.
Wanneer iemand niet kan vechten of vluchten gebeurt er volgens Judith Herman (schrijfster Trauma
en herstel) het volgende: “Het verdedigingssysteem ontregeld omdat het zijn taak niet kan
verrichten, met gevolg dat er dan allerlei traumatische reacties optreden.” Het systeem blijft dan in
de ‘verdedigingsstand’ staan, ondanks dat het gevaar verdwenen is. Er kan dan een vorm van reactie
ontstaan gebaseerd op een gebeurtenis in het heden, waarbij er een rol van vroeger wordt
aangenomen.
Eenmalig of langdurig geweld
Er is een groot verschil tussen eenmalige geweldincidenten of langer durende geweldssituaties. De
gevolgen van een eenmalig incident zijn over het algemeen minder groot dan die van langdurig
geweld. Echter is het goed om te onthouden dat geweld in hevigheid kan verschillen en dat geweld
door mensen op verschillende manieren wordt ervaren. De hulpverlening richt zich daar
tegenwoordig gelukkig ook op en mensen worden gestimuleerd om de gevoelens en emoties die ze
achteraf ervaren serieus te nemen. Wegstoppen van de situatie en bijkomende gevoelens zit het
natuurlijke verwerkingsproces in de weg en dit kan leiden tot uitlopende klachten.
Acuut trauma
Normaliter is er bij een eenmalige gewelddadige gebeurtenis binnen 3 tot 6 maanden sprake van
herstel. Dit verwerkingsproces gaat vaak gepaard met lichamelijke of emotionele reacties.
Wanneer klachten na 3 tot 6 maanden niet verdwijnen of soms zelfs erger worden is er sprake van
chronisch trauma. Vaak komt dit voor wanneer er sprake is geweest van langdurig of veelvuldig
geweld waarbij mensen vaak niet normaal met hun verdedigingssysteem hebben kunnen reageren.
Een methode die vaak direct na het geweldincident gebruikt wordt is de door Jeffrey Mitchell
geïntroduceerde methode van debriefing. Dit was in eerste instantie bedoeld voor hulpverleners die
een geweldincident hebben meegemaakt. Het belangrijkste van debriefing was dat mensen kort na
afloop van een ernstig ongeval de gevoelens kwijt konden die deze gebeurtenis had opgeroepen. De
