Samenvatting Psychologie + methodisch handelen
Psychologie
Zorgt voor handvatten om een situatie te verklaren
Ingang voor hulpverlening > interventies ontwikkelen
Is de wetenschap waarbij het verplaatsen in een ander een belangrijke rol speelt
Verklaart en voorspeld
Houdt zich bezig met gedachten, emoties en het gedrag van mensen
(wisselwerking)
Stroming is een bril hoe je naar de mens kan kijken.
1) Is een mens van nature goed of slecht?
2) Handelt een mens vooral bewust of onbewust?
3) Wordt een mens als blanco blad geboren of zijn eigenschappen vooral erfelijk?
4) Wordt een mens gedreven door ambities voor de toekomst of vooral door ervaringen
in het verleden?
Stroming 1: Psychoanalyse
Freud (1856-1939)
Onbewuste, kindertijd en driften
De geest is sterker dan het lichaam en gedrag heeft een onbewuste oorzaak
Drie innerlijke psychische structuren
ID > vormen de driften, wordt een baby mee geboren. Driften: seks en agressie > overleven
Superego > vanaf het tweede jaar leert een baby dat hij/zij niet toe kan geven aan de
impulsen, moet leren onderdrukken> anders straf.
Ego > bewust, compromis.
Definities
Id.: driften, seks en agressie
Superego: normen, geweten
Ego: het bewuste (schakel tussen Id en superego)
Ego probeert een compromis te vinden tussen eisen van het ID en tegengestelde eisen van het
superego
Patatje
ID: Ik wil het nu!
Superego: verstandige mensen doen zo iets niet
Ego: op zoek naar een middenweg
,Afweermechanismen
Nare gedachtes naar het onbewustzijn wegdrukken
Verplaatsing Impulsen verplaatsen
Sublimatie Impulsen uiten op nuttige wijze (tandarts)
Verdringing Vergeten (bv bij trauma)
Rationalisatie Onzinverklaring geven voor gedrag
Reactieformatie Precies tegenovergestelde doen van wat je
werkelijk wil
Kritiek op deze theorie
- Idee seksuele kinderen niet serieus genomen
- Eenzijdig
- Somber
- Niet meetbaar
Wat wel serieus wordt genomen:
Belang kindertijd
Nadruk op onbewuste processen
Hulpverlening
Hypnose
Droomanalyse
Vrije associatie
Inktvlekkentest
Stroming 2: behaviorisme
John B Watson > tegenpool Freud
Prikkels in de omgeving vormt het gedrag
Waarom? Doet er niet toe
Black box stroming
Introspectie: reflecteren over hun emoties en gevoelens
Blanco bad, leert via associaties
Straffen + belonen
Imiteren van anderen
Gedragsmatige interventies
Shaping
Gewenste gedrag in kleine stapjes aanleren
Modelling
Voorbeeldfunctie
Concreet voordoen
Mens wordt geboren als blanco blad, alles is aangeleerd. > Competentiegericht werken
, Competentie
Kracht die ontstaat door een combinatie van kennis en vaardigheden
Balans tussen eisen en de competenties die iemand heeft met deze eisen.
Aanleren concrete vaardigheden
Beloningssysteem
Stroming 3: Humanisme
Ontstond in de jaren 50, Carl Rogers
Onderzoeken met apen
Evolutiue uitgangspunt >Wat voor apen geldt, geldt ook voor mensen
Mens wordt geboren met driften >
Behoefte aan acceptatie: erbij willen horen
Achterliggend evolutionair belang
Psychische problemen ontstaan omdat ze beloond worden
Behoefte aan erbij willen horen dwingt mensen in een rol
Spelen van een rol zorgt voor vervreemding
Mensen zijn veel meer dan seks en agressie
Mensen zijn groepsdieren (empathisch, troosten ander)
In elk mens zit miljoenen jaren evolutie in de genen: mensen weten zelf het beste wat goed is
voor ze
Hoe te behandelen?
Client weet het beter dan hulpverlener zelf
Als hulpverlener zelf openstaan voor eigen emoties en gedachten
Onvoorwaardelijke acceptatie
Empathie
Niet behandelen maar begeleiden
Therapeutische relatie als belangrijke oorzaak van herstel
Stroming 4: cognitivisme
Psychologie
Zorgt voor handvatten om een situatie te verklaren
Ingang voor hulpverlening > interventies ontwikkelen
Is de wetenschap waarbij het verplaatsen in een ander een belangrijke rol speelt
Verklaart en voorspeld
Houdt zich bezig met gedachten, emoties en het gedrag van mensen
(wisselwerking)
Stroming is een bril hoe je naar de mens kan kijken.
1) Is een mens van nature goed of slecht?
2) Handelt een mens vooral bewust of onbewust?
3) Wordt een mens als blanco blad geboren of zijn eigenschappen vooral erfelijk?
4) Wordt een mens gedreven door ambities voor de toekomst of vooral door ervaringen
in het verleden?
Stroming 1: Psychoanalyse
Freud (1856-1939)
Onbewuste, kindertijd en driften
De geest is sterker dan het lichaam en gedrag heeft een onbewuste oorzaak
Drie innerlijke psychische structuren
ID > vormen de driften, wordt een baby mee geboren. Driften: seks en agressie > overleven
Superego > vanaf het tweede jaar leert een baby dat hij/zij niet toe kan geven aan de
impulsen, moet leren onderdrukken> anders straf.
Ego > bewust, compromis.
Definities
Id.: driften, seks en agressie
Superego: normen, geweten
Ego: het bewuste (schakel tussen Id en superego)
Ego probeert een compromis te vinden tussen eisen van het ID en tegengestelde eisen van het
superego
Patatje
ID: Ik wil het nu!
Superego: verstandige mensen doen zo iets niet
Ego: op zoek naar een middenweg
,Afweermechanismen
Nare gedachtes naar het onbewustzijn wegdrukken
Verplaatsing Impulsen verplaatsen
Sublimatie Impulsen uiten op nuttige wijze (tandarts)
Verdringing Vergeten (bv bij trauma)
Rationalisatie Onzinverklaring geven voor gedrag
Reactieformatie Precies tegenovergestelde doen van wat je
werkelijk wil
Kritiek op deze theorie
- Idee seksuele kinderen niet serieus genomen
- Eenzijdig
- Somber
- Niet meetbaar
Wat wel serieus wordt genomen:
Belang kindertijd
Nadruk op onbewuste processen
Hulpverlening
Hypnose
Droomanalyse
Vrije associatie
Inktvlekkentest
Stroming 2: behaviorisme
John B Watson > tegenpool Freud
Prikkels in de omgeving vormt het gedrag
Waarom? Doet er niet toe
Black box stroming
Introspectie: reflecteren over hun emoties en gevoelens
Blanco bad, leert via associaties
Straffen + belonen
Imiteren van anderen
Gedragsmatige interventies
Shaping
Gewenste gedrag in kleine stapjes aanleren
Modelling
Voorbeeldfunctie
Concreet voordoen
Mens wordt geboren als blanco blad, alles is aangeleerd. > Competentiegericht werken
, Competentie
Kracht die ontstaat door een combinatie van kennis en vaardigheden
Balans tussen eisen en de competenties die iemand heeft met deze eisen.
Aanleren concrete vaardigheden
Beloningssysteem
Stroming 3: Humanisme
Ontstond in de jaren 50, Carl Rogers
Onderzoeken met apen
Evolutiue uitgangspunt >Wat voor apen geldt, geldt ook voor mensen
Mens wordt geboren met driften >
Behoefte aan acceptatie: erbij willen horen
Achterliggend evolutionair belang
Psychische problemen ontstaan omdat ze beloond worden
Behoefte aan erbij willen horen dwingt mensen in een rol
Spelen van een rol zorgt voor vervreemding
Mensen zijn veel meer dan seks en agressie
Mensen zijn groepsdieren (empathisch, troosten ander)
In elk mens zit miljoenen jaren evolutie in de genen: mensen weten zelf het beste wat goed is
voor ze
Hoe te behandelen?
Client weet het beter dan hulpverlener zelf
Als hulpverlener zelf openstaan voor eigen emoties en gedachten
Onvoorwaardelijke acceptatie
Empathie
Niet behandelen maar begeleiden
Therapeutische relatie als belangrijke oorzaak van herstel
Stroming 4: cognitivisme
