Samenvatting Microbiologie

Microbiologie
Micro-organismen
 2 soorten
o Prokaryoten

 Celdiameter:
<2µm
o Eukaryoten

 Celdiameter: 2µm-20µm Eukaryoot Prokaryoot
 Celkern


1. Microscopische technieken
 Microscopen (Totale vergroting = vergroting oculair (10) * vergroting objectief (4, 10,40 of 100))
o Lichtmicroscoop

o Donkerveldmicroscoop (voor levende bacteriën)

o Fase-contrastmicroscoop (voor levende bacteriën)

o Fluorescentiemicroscoop

o Elektronenmicroscoop

 Kleurtechnieken
 Cellen zijn
kleurloos
 Eerst kleuren
o Gramkleuring Paarse kleur – lugol (jodium) – alcohol - roze kleurstof

 Grampositief
 Dikke celwand  houdt paarse kleurstof vast
 Gramnegatief
 Dunnere celwand  laat paarse kleurstof los 
tegenkleuren met roze kleurstof
o Oplossend vermogen!

,2. Morfologie van bacteriën
2.1 grootte, vorm en groepsverband
Cytoplasma  celwand/ -membraan  buitenomgeving


Metabole activiteiten Vorm, stevigheid, isolatie en uitwisseling van de stoffen in en uit de cel
Snelheid van interne reacties is afhankelijk van de hoeveelheid contactoppervlak


Hoe groter het celoppervlak ten opzichte van het volume van de cel  hoe meer uitwisseling, hoe
sneller het metabolisme.
Relatie tussen celvolume (V) en celoppervlak (S).


Oppervlakte van een bol met straal r: S=4 . π . r 2

 S =3
V r

Volume van een bol met straal r: 4
V = . π . r3
3

 Verhouding S/V is niet constant
 Hoe kleiner de straal, des te groter de verhouding S/V


 Vorm- en groepsverband
o 3 basisvormen

 Kokken
 (a) streptokokken
 (b) diplokokken
 (c) Tetraden
 (d) sarcina
 (e) stafylokokken
 Bacillen
 Spirillen, vibrionen, spirocheten
o Staafvormige of cilindervormige bacteriën

 Bacillen
 diplobacillen
 streptobacillen
 pallisade vorm

, o spiraalvormige bacteriën

 Spirocheten met axiale filamenten (lang, super dun, heel bewegelijk)
 Spirillen en vibrionen met zweepdraden (korte, kromme bacteriën

2.2 cytologische studie van bacteriën
o Structuren binnen de celwand:

o Cytoplasmamembraan

o Cytoplasma

o Erfelijk material

o Insluitsels

o Ribosomen

o Endosporen

o Pigmenten

o Structuren buiten de celwand:

o Glycocalyx

o Flagellen

o Axiale filamenten

o Fimbriae en pili

 Cytoplasmamembraan
o Structuur

 Dubbele fosfolipidenlaag
 Hydrofiele kopgroep + 2 hydrofobe staartdelen
 Eiwitten ( eventueel + koolhydraatgroep)
 Intrinsieke
 Extrinsieke
 Plooien
 Mesosomen
 plaats celdeling
o Functies

 Elektronentransport en oxidatieve fosforylatie (waar bij eukaryoten?)
 Functie: productie ATP
 Afscheiding exo-enzymen
 Receptoren

,  Selectieve barrière
 Cytoplasma
o 80% water

o Eiwitten, suikers, vetten, ionen, laag-moleculaire stoffen

hoge osmotische druk (tegen celwand geduwd)
o Geen cytoskelet, geen cytoplasmastroming

 Genetisch materiaal
o Één circulair chromosoom dsDNA

o Negatief geladen  associatie met Mg2+ of polyaminen

o Geen kernmembraan

o Lengte DNA: 1mm  Kluwen = supercoil = opgerold DNA

o Plasmiden

 Kleine, extrachromosomale, circulaire dsDNA
moleculen
 Autonoom
 5 à 100 genen
 Kunnen doorgegeven worden
 Ribosomen
o 3000-10000/cel

o Functie

 Synthese van eiwitten
o Bestaat uit

 2 subeenheden: rRNA + eiwitten (≠ eukaryoten)
 Insluitsels
o Granulen ( kleine korrels)

 Kunnen aanwezig zijn in bepaalde species
 Opslagplaats voor reservestoffen
 Volutine-granulen: fosfaatreserve: lange ketens polyfosfaat: 1
 Zetmeel-granulen: polysacchariden
 Glycogeen: ‘dierlijk zetmeel’
 Vetgranulen: poly-β-hydroxybutyraat (PHB)  ‘BIOPOL’: 2
 Zwavelgranulen: elementair S (S-bacteriën)
 Gasvacuolen: verticale beweging in water