Samenvatting ruimte De wereld Waarnemen

7. LANDSCHAPPEN BESCHRIJVEN (RUIMTE)


De plaats van aardrijkskunde:

- Bestudeert de ruimtelijke ordening van verschijnselen + relaties
- Wetenschap; stelt wetmatigheden op
- Aardrijkskundig denken gericht op 3 vragen: Wat? Waar? Waarom daar?




→ Wat is aardrijkskunde?

- Via waarnemingen gegevens verzamelen
- Op zoek gaan naar regelmaat
- Ruimtelijk patroon opstellen
- Via ‘kunnen’ komen tot ‘kennis’

Slaat de brug tussen humane wetenschappen en natuurwetenschappen

Binnen de eindtermen:




7.1 WAT VERSTA JE ONDER LANDSCHAP?

Het woord landschap roept een beeld op bij de mensen, vaak te maken met persoonlijke appreciatie.

3 aspecten van het landschap die universeel aanvaard worden:

1) Het landschap heeft te maken met HOE we onze leefomgeving ervaren
2) Heeft de waarde van een gemeenschappelijk erfgoed
3) Is dynamisch: voortdurend in verandering


1

,7.2 LANDSCHAPVORMENDE FACTOREN

Landschap => systeem van relaties tussen verschillende geofactoren:

- Substraat (geologische ondergrond & reliëf)
- Klimaat
- Menselijke inbreng

→ Zijn de basis van de andere factoren

Soorten landschappen:
Natuurlandschappen = landschappen die door natuurlijke krachten tot stand kwamen – enkel bestaande uit
natuurlijke elementen.

Cultuurlandschappen = natuurlandschappen die door de invloed van de mens omgevormd zijn → verschillen
door de tijd en mentaliteit van volkeren
→ Zijn dynamisch & weerspiegelen de dynamische ecologische en geografische relaties tussen de
mens en zijn leefmilieu en het technologisch kunnen van de mens in een bepaalde periode.

→ Agrarisch landschap (landbouw), stedelijk landschap (straten, dichte bebouwing), industrieel landschap
(verkeerswegen, industriële gebouwen), recreatielandschap (verblijf en ontspanning elementen)

Landschappen herkennen:




2

, 7.3 LANDSCHAPSELEMENTEN

Het landschap wordt gevormd door het uitzicht van de verschijnselen op het aardoppervlak → grote
verscheidenheid!

Reliëfoppervlak = een continu verschijnsel dat alle andere oppervlakken
draagt

Het landschap wordt opgebouwd uit een aantal landschapselementen:


7.3.1 RELIËF

Reliëf = oneffenheden op het aardvlak, afwisseling hoogten en laagten.

→ Sterk reliëf: veel oneffenheden → zwak reliëf: weinig oneffenheden.

ELEMENTEN VAN HET RELIËF (4 H’s)

Waarnemen van reliëf steunt op 3 aspecten: Helling, Horizonlijn & Hoogteverschil. De Hoogte is afleesbaar van
de kaart (die is belangrijk reliëfvormen te determineren)

1) Hoogteligging = aantal meter boven de zeespiegel, (afleesbaar op de kaart)
2) Helling = overgang van de top naar de voet (hellingsgraad wordt uitgedrukt in % → 10% = hoogte
neemt 10 m toe over een afstand van 100m) (waarnemen)
3) Horizon (waarnemen)




4) Hoogteverschil = verschil tussen het hoogste en het laagste punt. Geeft aan hoe sterk of zwak het
reliëf is. (Waarnemen)

RELIËF BENOEMEN

Reliëfvormen = herkenbare natuurlijke entiteiten van het aardoppervlak:

- Vlakte = overwegend horizontale reliëfvorm, geen of zeer zwakke hellingen, met horizontale
horizonlijn en met bijna geen/ of weinig plaatselijke hoogteverschillen. (Bv: Polders)
- Plateau = een overwegend horizontale reliëfvorm, waarvan de horizonlijn in alle richtingen geen of
weinig hoogteverschillen vertoont en waarin de hellingen van dal insnijdingen dit horizontaal karakter
verbreken
- Heuvel = een reliëfvorm met een omhoog uitstekende horizonlijn, met hellingen van niet meer dan
500m hoogte. We spreken ook van een heuvelrij, een heuvelrug.


3