SAMENVATTING MACRO-ECONOMISCHE BEDRIJFSOMGEVING
2021-2022
,H1: Tour of the World
1.1 De crisis(sen)
Financieel economische crisis:
VOOR crisis
● Globaal 4,5% economische groei (tussen 2000-2007)
● Groei lager bij sterk ontwikkelde economieën → gem 2,7%
● Andere economieën hogere groei
2008-2009
● eerst sinds WO 2 zo sterke daling in bbp
● 2007 Bush administration: eigenaar zijn van huis promoten → meer en meer
leningen ook aan mensen met hoger risico tot niet-terugbetaling
● ‘Subprime mortgages’ = hypotheekleningen aan mensen waarvan je twijfelt of ze wel
kunnen terugbetalen
● Zoveel huizen die de bank terug in bezit moest nemen → overaanbod aan huizen →
aandelenprijzen (op huizenmarkt) kelderden
● Veel leningen werden samengebundeld in ‘securities’ → moeilijk om effecten in te
schatten → wantrouwen tussen banken
● Gevolg: paniekreactie en recessie
● ondanks expansief beleid negatieve outputgroei in de VS
● Verwevenheid van financieel systeem + internationale handel → crisis besmet over
heel veel delen van de wereld
Figuur 1-2
Januari 2009: daling > 50% van aandelenprijzen
→ als gevolg van liquiditeitsproblemen bij banken (overaanbod van aandelen) en minder
consumptie
1.2 Coronacrisis
● December 2019: nieuw virus in Wuhan (China)
● Wuhan in lockdown 23-01-2020
● Rest van de wereld bezorgd over Chinese economie → ‘Welke impact op ons als
handelseconomie?’
● Januari eerste gevallen in Europa, februari in VS
● Lockdown in maart (in meeste landen, ook België)
● Oorsprong van de crisis uitzonderlijk: exogene en onverwachte schok: virus
● 3 ‘kanalen’ - zware recessie wereldwijd
○ productieketens verstoord
○ bedrijven/sectoren waar telewerk niet mogelijk was, sloten
○ daling inkomens ⇒ daling van de vraag
1
,De 2 crisissen vergeleken
● verschillende oorsprong
● Fin. crisis: schok in VS in 2008 was relatief beperkt (instorting huizenmarkt)
○ balansen banken geïmpacteerd op eenzelfde manier als een daling van de
aandelenkoersen met 4%
○ crisis legde een aantal problemen in de financiële wereld bloot
● Covid: daling van output (door lockdowns)
○ eerst gezondheidscrisis, daarna focus op ondersteuning
○ beperkte impact op financiële systeem
○ korte(re) looptijd?
Figuur covid (aantal sterfgevallen)
Sterke stijgingen februari-maart
Sommige landen daling aantal doden
Vandaag grote probleemlanden: India, Brazilië, VS
Spanje sterke heropflakkering
België 2e golf in de zomer
Google Mobility Index
Juli-augustus -40% op sommige momenten
Nu: maar 1% onder ‘baseline’ (horeca, shopping, …)
Bezoek aan parken, stranden, … sterk gestegen
Naar het werk gaan tussen -50 en -31%
...
Economic Decline 2020
BE: -14,5% bbp/output tov voorgaande periode
Veel grotere impact dan financiële crisis van 2008
Italië, Frankrijk, Spanje nog grotere impact; > -17%
Artikel Paul de Grauwe: ‘Kiezen tussen economie en gezondheid’
Versoepelen om de economie te steunen <-> Kiezen voor gezondheid van de bevolking en
meer lockdown
→ Economic decline vs confirmed deaths
Landen met beperkte impact op de economie hebben een hoge death rate
Landen met lage death rate → hoge impact op de economie
Blijkt dat deze data geen trade-off toont
Landen waar economie het slecht doet, ook hoge impact op gezondheid
1.3 De Verenigde Staten
● Amerikaanse economie is groot
● Output van $20,5 triljard in 2018
2
, ● 24% van mondiale output
● hoge levensstandaard
● Output per capita $62,500 (bijna hoogste in de wereld)
Ook kijken naar:
● outputgroei
● werkloosheidsgraad
● inflatiegraad
Tabel 1-1
Groei daalt tijdens crisis
Periode van herstel en 2015 output bijna 3% gestegen
Werkloosheidsgraad: steeg tijdens crisis, bleef hoog en 2015 tov gemiddelde voor de crisis 0
Permanente daling van inflatiegraad
→ VS heeft crisis vrij goed overleefd
Aandachtspunten: lage beleidsrente, lage productiviteitsgroei en tekort op handelsbalans
● De federal funds rate (intrestvoet FED) daalde van 5,2% in juli 2017 tot bijna 0% in
december 2008
○ rente kan bijna niet onder 0 gaan
○ zero lower bound, negatieve intrestvoet kan je niet hanteren
○ bij negatieve intrestvoet → meer cash bijhouden ipv obligaties kopen
(liquiditeitsval)
● Waarom lage intrestvoeten een probleem zijn
○ lage intrestvoeten beperken de mogelijkheid om adequaat te reageren op
negatieve schokken in de toekomst
○ lage intrestvoeten → lage kapitaalkosten → meer excessieve risico’s
● Na 2015: stijging van de intrestvoet tot ong 2% tot coronacrisis terug naar 0
● Productiviteitsgroei neemt af (1990-2014) = ‘structural stagnation’
○ we worden productiever maar productiviteitsgroei neemt af
○ langdurige stagnatie
○ gevolg: ongelijkheden nemen toe
○ productiviteitsgroei die er nog is wordt niet goed verdeeld
○ levensstandaard armeren gaat achteruit
→ 2 oplossingen: 1) hopen dat het vanzelf weggaat
2) herverdeling
● VS importeert meer dan exporteert
○ → schuldopbouw
● Trump vs Biden
○ achtergrond: corona, BLM, impact klimaatverandering
1.4 De Eurozone
● EU = groep van 28 Europese landen met een gemeenschappelijke markt
○ binnenkort 27 (Brexit)
3
2021-2022
,H1: Tour of the World
1.1 De crisis(sen)
Financieel economische crisis:
VOOR crisis
● Globaal 4,5% economische groei (tussen 2000-2007)
● Groei lager bij sterk ontwikkelde economieën → gem 2,7%
● Andere economieën hogere groei
2008-2009
● eerst sinds WO 2 zo sterke daling in bbp
● 2007 Bush administration: eigenaar zijn van huis promoten → meer en meer
leningen ook aan mensen met hoger risico tot niet-terugbetaling
● ‘Subprime mortgages’ = hypotheekleningen aan mensen waarvan je twijfelt of ze wel
kunnen terugbetalen
● Zoveel huizen die de bank terug in bezit moest nemen → overaanbod aan huizen →
aandelenprijzen (op huizenmarkt) kelderden
● Veel leningen werden samengebundeld in ‘securities’ → moeilijk om effecten in te
schatten → wantrouwen tussen banken
● Gevolg: paniekreactie en recessie
● ondanks expansief beleid negatieve outputgroei in de VS
● Verwevenheid van financieel systeem + internationale handel → crisis besmet over
heel veel delen van de wereld
Figuur 1-2
Januari 2009: daling > 50% van aandelenprijzen
→ als gevolg van liquiditeitsproblemen bij banken (overaanbod van aandelen) en minder
consumptie
1.2 Coronacrisis
● December 2019: nieuw virus in Wuhan (China)
● Wuhan in lockdown 23-01-2020
● Rest van de wereld bezorgd over Chinese economie → ‘Welke impact op ons als
handelseconomie?’
● Januari eerste gevallen in Europa, februari in VS
● Lockdown in maart (in meeste landen, ook België)
● Oorsprong van de crisis uitzonderlijk: exogene en onverwachte schok: virus
● 3 ‘kanalen’ - zware recessie wereldwijd
○ productieketens verstoord
○ bedrijven/sectoren waar telewerk niet mogelijk was, sloten
○ daling inkomens ⇒ daling van de vraag
1
,De 2 crisissen vergeleken
● verschillende oorsprong
● Fin. crisis: schok in VS in 2008 was relatief beperkt (instorting huizenmarkt)
○ balansen banken geïmpacteerd op eenzelfde manier als een daling van de
aandelenkoersen met 4%
○ crisis legde een aantal problemen in de financiële wereld bloot
● Covid: daling van output (door lockdowns)
○ eerst gezondheidscrisis, daarna focus op ondersteuning
○ beperkte impact op financiële systeem
○ korte(re) looptijd?
Figuur covid (aantal sterfgevallen)
Sterke stijgingen februari-maart
Sommige landen daling aantal doden
Vandaag grote probleemlanden: India, Brazilië, VS
Spanje sterke heropflakkering
België 2e golf in de zomer
Google Mobility Index
Juli-augustus -40% op sommige momenten
Nu: maar 1% onder ‘baseline’ (horeca, shopping, …)
Bezoek aan parken, stranden, … sterk gestegen
Naar het werk gaan tussen -50 en -31%
...
Economic Decline 2020
BE: -14,5% bbp/output tov voorgaande periode
Veel grotere impact dan financiële crisis van 2008
Italië, Frankrijk, Spanje nog grotere impact; > -17%
Artikel Paul de Grauwe: ‘Kiezen tussen economie en gezondheid’
Versoepelen om de economie te steunen <-> Kiezen voor gezondheid van de bevolking en
meer lockdown
→ Economic decline vs confirmed deaths
Landen met beperkte impact op de economie hebben een hoge death rate
Landen met lage death rate → hoge impact op de economie
Blijkt dat deze data geen trade-off toont
Landen waar economie het slecht doet, ook hoge impact op gezondheid
1.3 De Verenigde Staten
● Amerikaanse economie is groot
● Output van $20,5 triljard in 2018
2
, ● 24% van mondiale output
● hoge levensstandaard
● Output per capita $62,500 (bijna hoogste in de wereld)
Ook kijken naar:
● outputgroei
● werkloosheidsgraad
● inflatiegraad
Tabel 1-1
Groei daalt tijdens crisis
Periode van herstel en 2015 output bijna 3% gestegen
Werkloosheidsgraad: steeg tijdens crisis, bleef hoog en 2015 tov gemiddelde voor de crisis 0
Permanente daling van inflatiegraad
→ VS heeft crisis vrij goed overleefd
Aandachtspunten: lage beleidsrente, lage productiviteitsgroei en tekort op handelsbalans
● De federal funds rate (intrestvoet FED) daalde van 5,2% in juli 2017 tot bijna 0% in
december 2008
○ rente kan bijna niet onder 0 gaan
○ zero lower bound, negatieve intrestvoet kan je niet hanteren
○ bij negatieve intrestvoet → meer cash bijhouden ipv obligaties kopen
(liquiditeitsval)
● Waarom lage intrestvoeten een probleem zijn
○ lage intrestvoeten beperken de mogelijkheid om adequaat te reageren op
negatieve schokken in de toekomst
○ lage intrestvoeten → lage kapitaalkosten → meer excessieve risico’s
● Na 2015: stijging van de intrestvoet tot ong 2% tot coronacrisis terug naar 0
● Productiviteitsgroei neemt af (1990-2014) = ‘structural stagnation’
○ we worden productiever maar productiviteitsgroei neemt af
○ langdurige stagnatie
○ gevolg: ongelijkheden nemen toe
○ productiviteitsgroei die er nog is wordt niet goed verdeeld
○ levensstandaard armeren gaat achteruit
→ 2 oplossingen: 1) hopen dat het vanzelf weggaat
2) herverdeling
● VS importeert meer dan exporteert
○ → schuldopbouw
● Trump vs Biden
○ achtergrond: corona, BLM, impact klimaatverandering
1.4 De Eurozone
● EU = groep van 28 Europese landen met een gemeenschappelijke markt
○ binnenkort 27 (Brexit)
3
