Bedrijfseconomie:
Gigantisme
Module II
Christian Holthof
2021 - 2022 1
, 1. Geert Noels poneert de volgende stelling: Valsspelen in monopoly draait
uit op gigantisme. Leg uit en geef de link met de centrale banken
vandaag?
• De spelregels van monopoly zijn eenvoudig, als iemand bijvoorbeeld op een dure
straat terecht komt en hij kan de huur niet betalen, dan is het spel afgelopen voor de
speler. Hier hebben de meeste spelers gaandeweg een handige truc voor gevonden.
Dit gaat als volgt:
è De bank deelt aan iedere speler eenzelfde bankbriefje uit, waardoor de bankroete
speler verder kan.
• Dit verandert het hele spel. Zonder deze interventie van de bank loont het niet om
voldoende risico’s te nemen en cash bij te houden tijdens het spel. Als de bank
intervenieert loont het om heel veel risico’s (straten te kopen, huizen en hotels
plaatsen) te nemen want je mogelijke return verhoogt enorm als je maar lang genoeg
kunt wachten.
Als de bank je door je faillissement helpt, win je gegarandeerd het spel. Als de bank
geld begint uit te delen gebeurt al snel het volgende: de huizen en hotels geraken
uitgeput, omdat enkele spelers zodanig veel geld accumuleren dat ze een tweede of
een derde hotel kunnen bouwen.
à De meest risicovolle speler stapelt de straten en hotels op, de voorzichtige speler
begint een figurantenrol te spelen.
• De interventie van de bank zorgt nu voor 2 effecten:
1. De speler die het meeste risico’s neemt, zal winnen. Terwijl er in het originele
spel een afweging was tussen risico en opbrengst. Bovendien zal dus de meest
roekeloze speler geleidelijk alle straten domineren, met zelfs meerdere hotels.
2. Andere effect is de overinvesteringen en assetinflatie (te hoge prijzen).
àUiteindelijk zal het spel monopoly eindigen omdat het zijn volledige zin
verliest. Het geld raakt uitgeput net zoals de hotels.
• Link:
Centrale banken in de huidige wereldeconomie zijn een monopolybank, u bent de
voorzichtige speler en de giganten hebben door dat het spel anders wordt gespeeld.
2. Waarom komen grote concerns minder voor in Europa dan in de
Verenigde Staten?
• Het Europese antikartelbeleid is veel strenger dan dat aan de andere kant van de
Atlantische Oceaan. Het antikartelbeleid begint in Europa al op nationaal niveau.
2021 - 2022 2
, In welke sector blinkt de overheid uit op het vlak gigantisme in Europa?
• De sociale zekerheidssector heeft in Europa gigantische proporties aangenomen in
vergelijking met het buitenland.
Waar zit in het probleem voor China op het vlak van gigantisme? Leg uit en geef
voorbeelden.
• In China zijn er dan weer enorm grote bedrijven waarvan we de omvang maar moeilijk
kunnen meten, omdat ze dikwijls in staatshanden zijn, waaronder grote banken en
energieconcerns. De beursgenoteerde technologiebedrijven komen in dit verhaal niet
voor. Zij worden doorgaans wel door de overheid gecontroleerd.
Het probleem is dat ze in de rest van de wereld privéondernemingen overnemen
zonder dat ze dezelfde regels moeten naleven. Chinese bedrijven zijn letterlijk staat
gesponsord en kunnen zo in Europa concurrenten opkopen in sectoren waar
overheidssteun expliciet verboden is. Dat leidt tot concurrentievervalsing.
3. Gigantisme is geen fenomeen van ondernemingen alleen, ook andere
sectoren zijn er onderhevig aan. Bespreek uitvoerig het gigantisme in
het onderwijs en in de ziekenhuizen:
• De evolutie van de schaalgrootte in het onderwijs oogt spectaculair: kleine scholen
verdwijnen en het aantal middelgrote en vooral zeer grote scholen nemen toe. Dit is
een fenomeen dat we in de Westerse landen zien. Het wordt vooral gestimuleerd door
economen. Pluspunten van schaalgrootte kan je makkelijk uitleggen terwijl de
voordelen van kleine scholen minder vlot te meten zijn doordat deze immers minder
economisch maar meer overwegen sociaal van aard zijn. Het economisch adagium
‘groter is efficiënter’ klinkt gemakkelijker en heeft het beleid de afgelopen decennia
gedomineerd.
• Onderzoekers stellen dat algemene ziekenhuizen wereldwijd steeds groter en
complexer worden. Dit biedt uiteraard voordelen omdat kleine ziekenhuizen niet alle
expertise kunnen hebben alsook niet kunnen volgen met de moderne technologie die
geneeskunde vandaag vereist.
Die schaalvergroting heeft consequenties voor de patiënt die in tegenwoordig in grote
industriële omgeving terecht komt. Hij ruilt een potentiële technologische verbetering
in voor een potentiële achteruitgang van het persoonlijke en vertrouwde kader.
Vergroting wordt hier vooral gestimuleerd door economische denkprocessen,
economies of scale. -> sterk argument -> economische efficiëntie wilt optimaliseren.
Italiaanse onderzoekers bogen zich over het fenomeen schaargrootte in de zorgsector.
2021 - 2022 3
Gigantisme
Module II
Christian Holthof
2021 - 2022 1
, 1. Geert Noels poneert de volgende stelling: Valsspelen in monopoly draait
uit op gigantisme. Leg uit en geef de link met de centrale banken
vandaag?
• De spelregels van monopoly zijn eenvoudig, als iemand bijvoorbeeld op een dure
straat terecht komt en hij kan de huur niet betalen, dan is het spel afgelopen voor de
speler. Hier hebben de meeste spelers gaandeweg een handige truc voor gevonden.
Dit gaat als volgt:
è De bank deelt aan iedere speler eenzelfde bankbriefje uit, waardoor de bankroete
speler verder kan.
• Dit verandert het hele spel. Zonder deze interventie van de bank loont het niet om
voldoende risico’s te nemen en cash bij te houden tijdens het spel. Als de bank
intervenieert loont het om heel veel risico’s (straten te kopen, huizen en hotels
plaatsen) te nemen want je mogelijke return verhoogt enorm als je maar lang genoeg
kunt wachten.
Als de bank je door je faillissement helpt, win je gegarandeerd het spel. Als de bank
geld begint uit te delen gebeurt al snel het volgende: de huizen en hotels geraken
uitgeput, omdat enkele spelers zodanig veel geld accumuleren dat ze een tweede of
een derde hotel kunnen bouwen.
à De meest risicovolle speler stapelt de straten en hotels op, de voorzichtige speler
begint een figurantenrol te spelen.
• De interventie van de bank zorgt nu voor 2 effecten:
1. De speler die het meeste risico’s neemt, zal winnen. Terwijl er in het originele
spel een afweging was tussen risico en opbrengst. Bovendien zal dus de meest
roekeloze speler geleidelijk alle straten domineren, met zelfs meerdere hotels.
2. Andere effect is de overinvesteringen en assetinflatie (te hoge prijzen).
àUiteindelijk zal het spel monopoly eindigen omdat het zijn volledige zin
verliest. Het geld raakt uitgeput net zoals de hotels.
• Link:
Centrale banken in de huidige wereldeconomie zijn een monopolybank, u bent de
voorzichtige speler en de giganten hebben door dat het spel anders wordt gespeeld.
2. Waarom komen grote concerns minder voor in Europa dan in de
Verenigde Staten?
• Het Europese antikartelbeleid is veel strenger dan dat aan de andere kant van de
Atlantische Oceaan. Het antikartelbeleid begint in Europa al op nationaal niveau.
2021 - 2022 2
, In welke sector blinkt de overheid uit op het vlak gigantisme in Europa?
• De sociale zekerheidssector heeft in Europa gigantische proporties aangenomen in
vergelijking met het buitenland.
Waar zit in het probleem voor China op het vlak van gigantisme? Leg uit en geef
voorbeelden.
• In China zijn er dan weer enorm grote bedrijven waarvan we de omvang maar moeilijk
kunnen meten, omdat ze dikwijls in staatshanden zijn, waaronder grote banken en
energieconcerns. De beursgenoteerde technologiebedrijven komen in dit verhaal niet
voor. Zij worden doorgaans wel door de overheid gecontroleerd.
Het probleem is dat ze in de rest van de wereld privéondernemingen overnemen
zonder dat ze dezelfde regels moeten naleven. Chinese bedrijven zijn letterlijk staat
gesponsord en kunnen zo in Europa concurrenten opkopen in sectoren waar
overheidssteun expliciet verboden is. Dat leidt tot concurrentievervalsing.
3. Gigantisme is geen fenomeen van ondernemingen alleen, ook andere
sectoren zijn er onderhevig aan. Bespreek uitvoerig het gigantisme in
het onderwijs en in de ziekenhuizen:
• De evolutie van de schaalgrootte in het onderwijs oogt spectaculair: kleine scholen
verdwijnen en het aantal middelgrote en vooral zeer grote scholen nemen toe. Dit is
een fenomeen dat we in de Westerse landen zien. Het wordt vooral gestimuleerd door
economen. Pluspunten van schaalgrootte kan je makkelijk uitleggen terwijl de
voordelen van kleine scholen minder vlot te meten zijn doordat deze immers minder
economisch maar meer overwegen sociaal van aard zijn. Het economisch adagium
‘groter is efficiënter’ klinkt gemakkelijker en heeft het beleid de afgelopen decennia
gedomineerd.
• Onderzoekers stellen dat algemene ziekenhuizen wereldwijd steeds groter en
complexer worden. Dit biedt uiteraard voordelen omdat kleine ziekenhuizen niet alle
expertise kunnen hebben alsook niet kunnen volgen met de moderne technologie die
geneeskunde vandaag vereist.
Die schaalvergroting heeft consequenties voor de patiënt die in tegenwoordig in grote
industriële omgeving terecht komt. Hij ruilt een potentiële technologische verbetering
in voor een potentiële achteruitgang van het persoonlijke en vertrouwde kader.
Vergroting wordt hier vooral gestimuleerd door economische denkprocessen,
economies of scale. -> sterk argument -> economische efficiëntie wilt optimaliseren.
Italiaanse onderzoekers bogen zich over het fenomeen schaargrootte in de zorgsector.
2021 - 2022 3
