Begrippenlijst sociale psychologie
Experiment een vorm van onderzoek waarbij de
onderzoeker controle heeft over de
gebeurtenissen en deelnemers
volkomen toevallig aan condities
worden toegewezen
Sociale psychologie is een wetenschappelijke studie naar
de wijze waarop gedachten,
gevoelens, motivaties en gedragingen
van mensen worden beïnvloedt door
de aanwezigheid van anderen en hoe
wij zelf een invloed uitoefenen op hoe
andere personen denken voelen en
zich gedragen
Multilevel analyse analyse die effecten bepaalt van de
verschillende hiërarchische niveaus op
een uitkomstvariabele,
waarbij het individuele niveau het
ondergeschikt niveau vormt en de
groep, organisatie of maatschappij het
bovengeschikte niveau uitmaakt
Persoonlijkheidspsychologie = studie van structuur en de effecten
van stabiele en cross-situationele
eigenschappen van de individuen
Klinische psychologie Het effect van verschillende
therapieën voor reductie van
vooroordelen bij antisociale personen
Persoonlijkheidspsychologie Constructie van een vragenlijst om
mannen met sterke vooroordelen te
identificeren
Cognitieve psychologie Manipuleer blootstelling aan een lid
van een sociale categorie en
registreer automatische gedachten
Sociale Psychologie Manipuleer diverse soorten contact
tussen allochtonen en autochtonen en
registreer het effect op vooroordelen
interactionisme er is een dynamische wisselwerking
tussen dispositie en situatie, waarbij
uitingen van disposities afhankelijk
zijn van de situatie
Fundamenteel onderzoek onderzoek met het oog op een beter
begrip van menselijk gedrag, namelijk
door het toetsen van hypothesen die
uit een theorie zijn afgeleid
Toegepast onderzoek onderzoek met het oog op verbeteren
van onze kennis over natuurlijke
gebeurtenissen en het oplossen van
praktische problemen
sociale cognitie de studie van het waarnemen,
onthouden en interpreteren van
informatie over onszelf en anderen
de sociale neurowetenschap wetenschap van de relatie tussen
, neurologische en sociale processen
Crosscultureelonderzoek studie van gelijkenissen en verschillen
tussen mensen uit verschillende
culturen
Multicultureel onderzoek studie verschillen en gelijkenissen
tussen raciale en etnische groepen
binnen een eenzelfde cultuur
Hypothese Een expliciete, toetsbare voorspelling
over het al dan niet optreden van een
gebeurtenis
Theorie een georganiseerd set van abstracte
principes die het mogelijk maken om
geobserveerde fenomenen te
verklaren
Primaire bronnen Oorspronkelijk gepubliceerd werk over
bevindingen, dat vaak in artikelvorm
in tijdschriften verschijnt
Secundaire bronnen Samenvattende bespreking van de
onderzoeksbevindingen uit primaire
bronnen, vaak in de vorm van
theoretische hoofdstukken of
introductieboeken
Operationele variabele De specifieke manier waarop de
variabele wordt gemanipuleerd en
gemeten
Onderzoeksdeelnemer Een individu dat deelneemt aan een
psychologische studie
Begripsvaliditeit De mate waarin operationele
variabelen de corresponderende
conceptuele variabelen manipuleren
of meten
Zelfbeschrijving Ene methode waarbij de
onderzoeksdeelnemer zelf gedachten,
gevoelend, verlangens en gedrag
beschrijft
Interne consistentie De mate waarin items van een
vragenlijst met elkaar samenhangen
of correleren
Socialewenselijke vertekening De tendens van deelnemers om
onnauwkeurige zelfbeschrijving te
rapporteren omdat ze een goed figuur
willen slaan bij anderen
Inwilligingtendens De neiging van deelnemers om
akkoord te gaan met bestaande
vooronderstellingen, waardoor ze vaak
affirmatief antwoorden op items uit
een vragenlijst
Interbeoordelaarsbetrouwbaarheid De mate van overeenstemming tussen
de beoordelingen van twee of meer
waarnemers die hetzelfde gedrag
beoordelen
Observationeel onderzoek Systematische observatie van
, individuen, vaak in natuurlijke
situaties
Archiefonderzoek De studie van bestaan materiaal, zoals
verslagen, documenten,
krantenartikelen, dagboeken en
misdaadstatistieken
Opinipeiling Stellen vragen over attitudes,
opvattingen en gedragingen in een
steekproef die representatief is voor
de bestudeerde populatie
Correlationeel onderzoek Onderzoek dat het verband tussen
variabelen nagaat
correlatiecoëfficiënt Een statistische indicator die de
sterkte en de richting van het verband
tussen twee variabelen weergeeft
Prospectief correlaties die worden berekend
tussen variabelen die op
uiteenlopende tijdstippen gemeten
worden in een longitudinaal onderzoek
Longitudinaal correlationeel correlationeel onderzoek waarbij de
onderzoek bestudeerde variabelen op 2 of
meerdere tijdsmomenten worden
gemeten
interactie-effecten/moderatie/ effect van een onafhankelijke
conditioneel variabele hangt af van het niveau van
de andere onafhankelijke variabele
hoofdeffecten effecten van elke onafhankelijke
variabele afzonderlijk op de
afhankelijke variabele, zonder
rekening te houden met de andere
onafhankelijke variabelen
Experimenten een vorm van onderzoek waarbij de
onderzoeker controle heeft over de
gebeurtenissen en deelnemers
volkomen toevallig aan condities
worden toegewezen
Volkomen toevallige toewijzing Het random toewijzen van deelnemers
aan de experimentele condities, zodat
elke deelnemer evenveel kans heeft
om elk van de condities te worden
toegewezen
controlegroep een groep deelnemers die exact
dezelfde procedures van het
experiment opgelegd krijgen (zoals de
deelnemers van het experiment),
maar niet blootgesteld worden aan de
onafhankelijke variabelen (dus aan de
manipulatie)
interne validiteit de mate waarin met redelijke
zekerheid de verschillen in de
afhankelijke variabelen
proefleidereffect de verwachtingen van de proefleider
Experiment een vorm van onderzoek waarbij de
onderzoeker controle heeft over de
gebeurtenissen en deelnemers
volkomen toevallig aan condities
worden toegewezen
Sociale psychologie is een wetenschappelijke studie naar
de wijze waarop gedachten,
gevoelens, motivaties en gedragingen
van mensen worden beïnvloedt door
de aanwezigheid van anderen en hoe
wij zelf een invloed uitoefenen op hoe
andere personen denken voelen en
zich gedragen
Multilevel analyse analyse die effecten bepaalt van de
verschillende hiërarchische niveaus op
een uitkomstvariabele,
waarbij het individuele niveau het
ondergeschikt niveau vormt en de
groep, organisatie of maatschappij het
bovengeschikte niveau uitmaakt
Persoonlijkheidspsychologie = studie van structuur en de effecten
van stabiele en cross-situationele
eigenschappen van de individuen
Klinische psychologie Het effect van verschillende
therapieën voor reductie van
vooroordelen bij antisociale personen
Persoonlijkheidspsychologie Constructie van een vragenlijst om
mannen met sterke vooroordelen te
identificeren
Cognitieve psychologie Manipuleer blootstelling aan een lid
van een sociale categorie en
registreer automatische gedachten
Sociale Psychologie Manipuleer diverse soorten contact
tussen allochtonen en autochtonen en
registreer het effect op vooroordelen
interactionisme er is een dynamische wisselwerking
tussen dispositie en situatie, waarbij
uitingen van disposities afhankelijk
zijn van de situatie
Fundamenteel onderzoek onderzoek met het oog op een beter
begrip van menselijk gedrag, namelijk
door het toetsen van hypothesen die
uit een theorie zijn afgeleid
Toegepast onderzoek onderzoek met het oog op verbeteren
van onze kennis over natuurlijke
gebeurtenissen en het oplossen van
praktische problemen
sociale cognitie de studie van het waarnemen,
onthouden en interpreteren van
informatie over onszelf en anderen
de sociale neurowetenschap wetenschap van de relatie tussen
, neurologische en sociale processen
Crosscultureelonderzoek studie van gelijkenissen en verschillen
tussen mensen uit verschillende
culturen
Multicultureel onderzoek studie verschillen en gelijkenissen
tussen raciale en etnische groepen
binnen een eenzelfde cultuur
Hypothese Een expliciete, toetsbare voorspelling
over het al dan niet optreden van een
gebeurtenis
Theorie een georganiseerd set van abstracte
principes die het mogelijk maken om
geobserveerde fenomenen te
verklaren
Primaire bronnen Oorspronkelijk gepubliceerd werk over
bevindingen, dat vaak in artikelvorm
in tijdschriften verschijnt
Secundaire bronnen Samenvattende bespreking van de
onderzoeksbevindingen uit primaire
bronnen, vaak in de vorm van
theoretische hoofdstukken of
introductieboeken
Operationele variabele De specifieke manier waarop de
variabele wordt gemanipuleerd en
gemeten
Onderzoeksdeelnemer Een individu dat deelneemt aan een
psychologische studie
Begripsvaliditeit De mate waarin operationele
variabelen de corresponderende
conceptuele variabelen manipuleren
of meten
Zelfbeschrijving Ene methode waarbij de
onderzoeksdeelnemer zelf gedachten,
gevoelend, verlangens en gedrag
beschrijft
Interne consistentie De mate waarin items van een
vragenlijst met elkaar samenhangen
of correleren
Socialewenselijke vertekening De tendens van deelnemers om
onnauwkeurige zelfbeschrijving te
rapporteren omdat ze een goed figuur
willen slaan bij anderen
Inwilligingtendens De neiging van deelnemers om
akkoord te gaan met bestaande
vooronderstellingen, waardoor ze vaak
affirmatief antwoorden op items uit
een vragenlijst
Interbeoordelaarsbetrouwbaarheid De mate van overeenstemming tussen
de beoordelingen van twee of meer
waarnemers die hetzelfde gedrag
beoordelen
Observationeel onderzoek Systematische observatie van
, individuen, vaak in natuurlijke
situaties
Archiefonderzoek De studie van bestaan materiaal, zoals
verslagen, documenten,
krantenartikelen, dagboeken en
misdaadstatistieken
Opinipeiling Stellen vragen over attitudes,
opvattingen en gedragingen in een
steekproef die representatief is voor
de bestudeerde populatie
Correlationeel onderzoek Onderzoek dat het verband tussen
variabelen nagaat
correlatiecoëfficiënt Een statistische indicator die de
sterkte en de richting van het verband
tussen twee variabelen weergeeft
Prospectief correlaties die worden berekend
tussen variabelen die op
uiteenlopende tijdstippen gemeten
worden in een longitudinaal onderzoek
Longitudinaal correlationeel correlationeel onderzoek waarbij de
onderzoek bestudeerde variabelen op 2 of
meerdere tijdsmomenten worden
gemeten
interactie-effecten/moderatie/ effect van een onafhankelijke
conditioneel variabele hangt af van het niveau van
de andere onafhankelijke variabele
hoofdeffecten effecten van elke onafhankelijke
variabele afzonderlijk op de
afhankelijke variabele, zonder
rekening te houden met de andere
onafhankelijke variabelen
Experimenten een vorm van onderzoek waarbij de
onderzoeker controle heeft over de
gebeurtenissen en deelnemers
volkomen toevallig aan condities
worden toegewezen
Volkomen toevallige toewijzing Het random toewijzen van deelnemers
aan de experimentele condities, zodat
elke deelnemer evenveel kans heeft
om elk van de condities te worden
toegewezen
controlegroep een groep deelnemers die exact
dezelfde procedures van het
experiment opgelegd krijgen (zoals de
deelnemers van het experiment),
maar niet blootgesteld worden aan de
onafhankelijke variabelen (dus aan de
manipulatie)
interne validiteit de mate waarin met redelijke
zekerheid de verschillen in de
afhankelijke variabelen
proefleidereffect de verwachtingen van de proefleider
