Inhoudsopgave
Introductie..................................................................................................................................................... 2
Pedagogiek VS Didactiek.......................................................................................................................................2
Wat leren?.............................................................................................................................................................2
Nood aan voedende omgeving.............................................................................................................................2
Rationeel vertrouwen als basisbeginsel................................................................................................................3
Reader: De genietbare school........................................................................................................................ 4
Bouwen aan een persoonlijke en aangename leerkrachtenstijl...........................................................................4
Hoe ga ik om met kinderen...................................................................................................................................4
Positief stimulerend klimaat.................................................................................................................................5
We verwachten veel van je...................................................................................................................................5
Etiketten, de parel zoeken, emoties......................................................................................................................5
Acceptatie..............................................................................................................................................................5
Humor, gezelligheid en relativeren.......................................................................................................................5
Pedagogische sensitiviteit – Bron 6.......................................................................................................................5
Diversiteit...................................................................................................................................................... 6
Wat is diversiteit?..................................................................................................................................................6
Werken aan de basishouding................................................................................................................................6
Diversiteit beschouwen.........................................................................................................................................6
Leren iN Diversiteit................................................................................................................................................6
Leren VOOR Diversiteit..........................................................................................................................................6
omgaan met diversiteit – competenties voor leraren..........................................................................................7
Maatschappelijke verantwoordelijkheid...........................................................................................................7
omgaan met de diversiteit van anderen...........................................................................................................7
kwaliteitsvolle interactie...................................................................................................................................7
Diversiteit positief benaderen...........................................................................................................................7
Diversiteit waarnemen......................................................................................................................................7
Integratie onderwijsleerproces.........................................................................................................................8
Klasmanagement........................................................................................................................................... 8
Wat is klasmanagement?......................................................................................................................................8
De theoretische basis............................................................................................................................................8
Conditionering...................................................................................................................................................8
Zelfdeterminatietheorie....................................................................................................................................8
Positief klasklimaat creëren..................................................................................................................................9
Pedagogische relatie en mentale houding leraar...............................................................................................10
De pedagogische relatie..................................................................................................................................10
, Mentale houding.............................................................................................................................................10
Maatregelen voor klasmanagement...................................................................................................................10
Maatregelen rond Controle............................................................................................................................10
Maatregelen rond Tempo...............................................................................................................................11
Maatregelen rond motivatie...........................................................................................................................12
Maatregelen rond duidelijkheid......................................................................................................................13
Omgaan met probleemgedrag: vierlademodel...................................................................................................14
Positief belonen...................................................................................................................................................15
Belonen vs negatief benoemen.......................................................................................................................15
Beloningen......................................................................................................................................................15
3 lagen model..................................................................................................................................................15
Nieuwe autoriteit........................................................................................................................................ 17
Oude autoriteit....................................................................................................................................................17
Antiautoritair.......................................................................................................................................................17
Nieuwe autoriteit................................................................................................................................................17
5 pijlers van de nieuwe autoriteit...................................................................................................................17
Leerkracht als anker........................................................................................................................................17
3 niveaus van waakzame zorg........................................................................................................................18
vergelijking klassieke-nieuwe autoriteit.........................................................................................................18
Kwaliteitsvolle interacties tussen leerlingen................................................................................................. 19
Kringgesprekken..................................................................................................................................................19
Vuistregels.......................................................................................................................................................19
Drempelverlagende ingrepen.........................................................................................................................20
Meer halen uit kringgesprekken.....................................................................................................................20
Valkuilen..........................................................................................................................................................21
Soorten kringgesprekken................................................................................................................................22
Checklist voor gespreksleider..........................................................................................................................25
1
, PEDAGOGISCHE BASIS
INTRODUCTIE
Pedagogische pedagogiek (Grieks) = kinderleiding
Basis Fundament, beginpunt, sterke en duurzame bouwstenen.
PEDAGOGIEK VS DIDACTIEK
Pedagogiek en didactiek: te onderscheiden, maar niet te scheiden
Probleem:
- Didactiek gewaardeerd: duidelijke herkenbare en te benoemen elementen
- Pedagogiek verwaarloosd: onterecht veronderstellen niet nuttig bij kennisoverdracht.
Elke dag ingewikkelde situaties nood aan geacht adequate (= passend in context) reactie.
Leraren ontwikkelen verborgen kennis creatief binnen onderwijssituatie omgaan met uitdagingen.
Het levend hart van de brede school:
- het denken, voelen en handelen van iedereen in die brede school
- De inrichting van die brede school
School Schole (Grieks) = vrije tijd. er is rust nodig om te kunnen leren.
Opvoeden tot nieuwe burger in een oude wereld:
- overdragen wat van waarde is gebleken: lezen, schrijven, rekenen, kennis van natuur,…
- regels van fatsoen: eten met mes en vork, niet op straat spugen, …
- Waarden en nomen, moraal: respect en verantwoordelijkheid, empathie leren, …
De ‘oude wereld’ op orde brengen = vernieuwen
- Volwassenen moeten durven loslaten: het nieuwe ruimte geven
- Onzekere toekomst: leren omgaan met het onvoorspelbare
- volwassenen moeten accepteren dat kinderen met elkaar in hun eigen sociale wereld hiermee oefenen.
WAT LEREN?
Arbeidsmarktvoorbereiding
Burgerschapsvorming en sociale competenties
Bijdragen aan het vormgeven van de toekomst:
- Hebben van feitelijkheden: diploma, geld, een baan, …
- Diepere laag van het ik zijn, gericht op de wereld en de ander: genieten, een gevoel echt ergens bij te horen…
Kansen bieden voor de toekomst:
- Niet alleen kinderen helpen het curriculum te doorlopen.
- Hen ondersteunen bij het vinden van een plek in de wereld.
NOOD AAN VOEDENDE OMGEVING
Volwassenen die ‘meerwetende ander’ zijn met moreel gezag:
- Aantonen wat van waarde is om te weten en te kunnen
Volwassenen die spanningsverhoudingen weten te hanteren die gepaard gaan met opvoeden:
- De balans zoeken: genieten van het hier en nu, maar toch voorbereiden op de toekomst
Volwassenen die betrokken zijn op kinderen en die kunnen omgaan met diversiteit:
- Goed kijken en luisteren naar wat kinderen nodig hebben
2
Introductie..................................................................................................................................................... 2
Pedagogiek VS Didactiek.......................................................................................................................................2
Wat leren?.............................................................................................................................................................2
Nood aan voedende omgeving.............................................................................................................................2
Rationeel vertrouwen als basisbeginsel................................................................................................................3
Reader: De genietbare school........................................................................................................................ 4
Bouwen aan een persoonlijke en aangename leerkrachtenstijl...........................................................................4
Hoe ga ik om met kinderen...................................................................................................................................4
Positief stimulerend klimaat.................................................................................................................................5
We verwachten veel van je...................................................................................................................................5
Etiketten, de parel zoeken, emoties......................................................................................................................5
Acceptatie..............................................................................................................................................................5
Humor, gezelligheid en relativeren.......................................................................................................................5
Pedagogische sensitiviteit – Bron 6.......................................................................................................................5
Diversiteit...................................................................................................................................................... 6
Wat is diversiteit?..................................................................................................................................................6
Werken aan de basishouding................................................................................................................................6
Diversiteit beschouwen.........................................................................................................................................6
Leren iN Diversiteit................................................................................................................................................6
Leren VOOR Diversiteit..........................................................................................................................................6
omgaan met diversiteit – competenties voor leraren..........................................................................................7
Maatschappelijke verantwoordelijkheid...........................................................................................................7
omgaan met de diversiteit van anderen...........................................................................................................7
kwaliteitsvolle interactie...................................................................................................................................7
Diversiteit positief benaderen...........................................................................................................................7
Diversiteit waarnemen......................................................................................................................................7
Integratie onderwijsleerproces.........................................................................................................................8
Klasmanagement........................................................................................................................................... 8
Wat is klasmanagement?......................................................................................................................................8
De theoretische basis............................................................................................................................................8
Conditionering...................................................................................................................................................8
Zelfdeterminatietheorie....................................................................................................................................8
Positief klasklimaat creëren..................................................................................................................................9
Pedagogische relatie en mentale houding leraar...............................................................................................10
De pedagogische relatie..................................................................................................................................10
, Mentale houding.............................................................................................................................................10
Maatregelen voor klasmanagement...................................................................................................................10
Maatregelen rond Controle............................................................................................................................10
Maatregelen rond Tempo...............................................................................................................................11
Maatregelen rond motivatie...........................................................................................................................12
Maatregelen rond duidelijkheid......................................................................................................................13
Omgaan met probleemgedrag: vierlademodel...................................................................................................14
Positief belonen...................................................................................................................................................15
Belonen vs negatief benoemen.......................................................................................................................15
Beloningen......................................................................................................................................................15
3 lagen model..................................................................................................................................................15
Nieuwe autoriteit........................................................................................................................................ 17
Oude autoriteit....................................................................................................................................................17
Antiautoritair.......................................................................................................................................................17
Nieuwe autoriteit................................................................................................................................................17
5 pijlers van de nieuwe autoriteit...................................................................................................................17
Leerkracht als anker........................................................................................................................................17
3 niveaus van waakzame zorg........................................................................................................................18
vergelijking klassieke-nieuwe autoriteit.........................................................................................................18
Kwaliteitsvolle interacties tussen leerlingen................................................................................................. 19
Kringgesprekken..................................................................................................................................................19
Vuistregels.......................................................................................................................................................19
Drempelverlagende ingrepen.........................................................................................................................20
Meer halen uit kringgesprekken.....................................................................................................................20
Valkuilen..........................................................................................................................................................21
Soorten kringgesprekken................................................................................................................................22
Checklist voor gespreksleider..........................................................................................................................25
1
, PEDAGOGISCHE BASIS
INTRODUCTIE
Pedagogische pedagogiek (Grieks) = kinderleiding
Basis Fundament, beginpunt, sterke en duurzame bouwstenen.
PEDAGOGIEK VS DIDACTIEK
Pedagogiek en didactiek: te onderscheiden, maar niet te scheiden
Probleem:
- Didactiek gewaardeerd: duidelijke herkenbare en te benoemen elementen
- Pedagogiek verwaarloosd: onterecht veronderstellen niet nuttig bij kennisoverdracht.
Elke dag ingewikkelde situaties nood aan geacht adequate (= passend in context) reactie.
Leraren ontwikkelen verborgen kennis creatief binnen onderwijssituatie omgaan met uitdagingen.
Het levend hart van de brede school:
- het denken, voelen en handelen van iedereen in die brede school
- De inrichting van die brede school
School Schole (Grieks) = vrije tijd. er is rust nodig om te kunnen leren.
Opvoeden tot nieuwe burger in een oude wereld:
- overdragen wat van waarde is gebleken: lezen, schrijven, rekenen, kennis van natuur,…
- regels van fatsoen: eten met mes en vork, niet op straat spugen, …
- Waarden en nomen, moraal: respect en verantwoordelijkheid, empathie leren, …
De ‘oude wereld’ op orde brengen = vernieuwen
- Volwassenen moeten durven loslaten: het nieuwe ruimte geven
- Onzekere toekomst: leren omgaan met het onvoorspelbare
- volwassenen moeten accepteren dat kinderen met elkaar in hun eigen sociale wereld hiermee oefenen.
WAT LEREN?
Arbeidsmarktvoorbereiding
Burgerschapsvorming en sociale competenties
Bijdragen aan het vormgeven van de toekomst:
- Hebben van feitelijkheden: diploma, geld, een baan, …
- Diepere laag van het ik zijn, gericht op de wereld en de ander: genieten, een gevoel echt ergens bij te horen…
Kansen bieden voor de toekomst:
- Niet alleen kinderen helpen het curriculum te doorlopen.
- Hen ondersteunen bij het vinden van een plek in de wereld.
NOOD AAN VOEDENDE OMGEVING
Volwassenen die ‘meerwetende ander’ zijn met moreel gezag:
- Aantonen wat van waarde is om te weten en te kunnen
Volwassenen die spanningsverhoudingen weten te hanteren die gepaard gaan met opvoeden:
- De balans zoeken: genieten van het hier en nu, maar toch voorbereiden op de toekomst
Volwassenen die betrokken zijn op kinderen en die kunnen omgaan met diversiteit:
- Goed kijken en luisteren naar wat kinderen nodig hebben
2
