Dermatologie
1. Inleiding
• Onychopathologie=
onyx= nagel
pathie= ziekte, aandoening
• Nagelplaat, nagelwal, nagelbed,…
• Definitie, synoniemen, etiologie, D.D., symptomen, behandeling
2. Anatomie van de nagel
1. Epidermis
2. Dermis
3. Distale phalanx
4. Epidermis
5. Proximale Nagelwal
6. Cuticula
7. Lunula
8. Laterale nagelwal
9. Margo liber
10. Hyponychium
11. Nagelplaat
12. Nagelbed
13. Distale phalanx
14. Matrix
15. Proximale nagelwal
2.1. Onderdelen van de nagel
1. Margo liber :
- Distale uiteinde
- Witgeel /ondoorschijnend
- Proximaal: « yellow line = onychodermale band»
2. Hyponychium :
- = sole horn
- distale uiteinde nagelbed
- proximaal scheiding tussen nagelplaat en nagelbed
- distaal= distale groeve
3. Nagelplaat :
- Convex
- hard, glad, rechthoekig
- distale helft eindphalanx
- vergroeid met nagelbed d.m.v.longitudinale richels
4. Cuticula :
- = nagelriem
- voortzetting van epitheel
- bescherming van de structuren tegen omgevingsfactoren
5. Lunula (L) :
- = half maantje
- gedeelte van de nagelmatrix
- minder zichtbaar aan teennagels
,6. Nagelbed :
- longitudinale groeven
- roze
7. Nagelmatrix :
- = nagelwortel
- onder proximale nagelplooi
- 7 à 8 mm van zichtbare nagelplaat
2.2. Histologie van de nagel
De nagel bestaat uit:
• Keratine
• Fosfolipiden
• Calcium
• Koper,...
Keratine :
• = scleroproteïne
• verschillende hardheden
2.3. A Vascularisatie van de nagel
▪ Twee arteriën aan plantaire zijde van de teen
▪ Kleine takken net voor en net achter het D.I.G.
▪ Vervolgens anastomose netwerk plantair
2.3. B Innervatie van de nagel
• Proximo-dorsale regio
➔ twee takjes van de dorsale zenuwen
(n. P.s. en n. P.p.)
• Antero-distale regio en huid
➔mediale en laterale plantaire zenuwen
2.4. Nagelgroei
1. De matrix maakt nieuwe cellen aan
2. Al in de matrix worden ze harder,compacter en
vormen keratine
3. Nog niet geheel verhard komt de nagel onder de
nagelriem vandaan
4. De lunula geeft het punt aan waar de nagel geheel
verhard is
5. De nagel is in contact met het nagelbed
6. De margo liber kan worden geknipt zonder pijn
Versnellen Vertragen
Overdag ‘s Nachts
Man Vrouw
vingers tenen
Warm klimaat/ Zomers Koud klimaat/ winter
Jeugdige/volwassenn leeftijd Oudere leeftijd
zwangerschap Eerste levensdag
Micro-taumata Slechte doorbloeding
, 3. Onderzoek en analyse vd nagel
3.1. Anamnese
• Algemene anamnese
• Speciële anamnese
extra informatie
duidelijker beeld
Speciële anamnese
o Welke nagels het eerst aangetast?
o Vertonen de vingernagels dezelfde afwijking?
o Heeft het probleem zich verslechterd of verbeterd?
o Zijn er zichtbare huidveranderingen opgetreden?
o Was er een trauma voorafgaand?
o Is er recent medicatie gebruikt?
o Gebruik en frequentie van voetbaden?
o Aanwezigheid van pijn, ...
3.2. Onderzoek vd nagel
3.2.1. Nagelanalyse
- patroon vd aangedane nagels
- kleur v nagelplaat, nagelbed, lunula,…
- dikte vd nagelplaat
- vorm vd nagelplaat
- structuur vd nagelplaat
- hechting vd nagelplaat met het nagelbed
- toestand vd omliggende structuren
- ...
3.2.2. Detailonderzoek vd nagel
Tenen in ontspannen stand zonder p!
• Lokaliseer het probleem
• Controleer de anatomische structuren
P uitoefenen op de teentop
kleurverandering: nagelplaat (niet) nagelbed (wel)
Hulpmiddelen:
• Lichtbron
• Vergroting
• Penlicht
• Dermatoscoop
3.2.3. Etiologisch onderzoek vd nagel
- Traumatisch
- Omgevingsfactoren
- Bacteriële of fungueuse infectie
- Congenitaal/ Genetisch
- Systeemziekten
- Medicatie
- Tumoren
- Biomechanische en/of orthopedische
- Immunologisch
1. Inleiding
• Onychopathologie=
onyx= nagel
pathie= ziekte, aandoening
• Nagelplaat, nagelwal, nagelbed,…
• Definitie, synoniemen, etiologie, D.D., symptomen, behandeling
2. Anatomie van de nagel
1. Epidermis
2. Dermis
3. Distale phalanx
4. Epidermis
5. Proximale Nagelwal
6. Cuticula
7. Lunula
8. Laterale nagelwal
9. Margo liber
10. Hyponychium
11. Nagelplaat
12. Nagelbed
13. Distale phalanx
14. Matrix
15. Proximale nagelwal
2.1. Onderdelen van de nagel
1. Margo liber :
- Distale uiteinde
- Witgeel /ondoorschijnend
- Proximaal: « yellow line = onychodermale band»
2. Hyponychium :
- = sole horn
- distale uiteinde nagelbed
- proximaal scheiding tussen nagelplaat en nagelbed
- distaal= distale groeve
3. Nagelplaat :
- Convex
- hard, glad, rechthoekig
- distale helft eindphalanx
- vergroeid met nagelbed d.m.v.longitudinale richels
4. Cuticula :
- = nagelriem
- voortzetting van epitheel
- bescherming van de structuren tegen omgevingsfactoren
5. Lunula (L) :
- = half maantje
- gedeelte van de nagelmatrix
- minder zichtbaar aan teennagels
,6. Nagelbed :
- longitudinale groeven
- roze
7. Nagelmatrix :
- = nagelwortel
- onder proximale nagelplooi
- 7 à 8 mm van zichtbare nagelplaat
2.2. Histologie van de nagel
De nagel bestaat uit:
• Keratine
• Fosfolipiden
• Calcium
• Koper,...
Keratine :
• = scleroproteïne
• verschillende hardheden
2.3. A Vascularisatie van de nagel
▪ Twee arteriën aan plantaire zijde van de teen
▪ Kleine takken net voor en net achter het D.I.G.
▪ Vervolgens anastomose netwerk plantair
2.3. B Innervatie van de nagel
• Proximo-dorsale regio
➔ twee takjes van de dorsale zenuwen
(n. P.s. en n. P.p.)
• Antero-distale regio en huid
➔mediale en laterale plantaire zenuwen
2.4. Nagelgroei
1. De matrix maakt nieuwe cellen aan
2. Al in de matrix worden ze harder,compacter en
vormen keratine
3. Nog niet geheel verhard komt de nagel onder de
nagelriem vandaan
4. De lunula geeft het punt aan waar de nagel geheel
verhard is
5. De nagel is in contact met het nagelbed
6. De margo liber kan worden geknipt zonder pijn
Versnellen Vertragen
Overdag ‘s Nachts
Man Vrouw
vingers tenen
Warm klimaat/ Zomers Koud klimaat/ winter
Jeugdige/volwassenn leeftijd Oudere leeftijd
zwangerschap Eerste levensdag
Micro-taumata Slechte doorbloeding
, 3. Onderzoek en analyse vd nagel
3.1. Anamnese
• Algemene anamnese
• Speciële anamnese
extra informatie
duidelijker beeld
Speciële anamnese
o Welke nagels het eerst aangetast?
o Vertonen de vingernagels dezelfde afwijking?
o Heeft het probleem zich verslechterd of verbeterd?
o Zijn er zichtbare huidveranderingen opgetreden?
o Was er een trauma voorafgaand?
o Is er recent medicatie gebruikt?
o Gebruik en frequentie van voetbaden?
o Aanwezigheid van pijn, ...
3.2. Onderzoek vd nagel
3.2.1. Nagelanalyse
- patroon vd aangedane nagels
- kleur v nagelplaat, nagelbed, lunula,…
- dikte vd nagelplaat
- vorm vd nagelplaat
- structuur vd nagelplaat
- hechting vd nagelplaat met het nagelbed
- toestand vd omliggende structuren
- ...
3.2.2. Detailonderzoek vd nagel
Tenen in ontspannen stand zonder p!
• Lokaliseer het probleem
• Controleer de anatomische structuren
P uitoefenen op de teentop
kleurverandering: nagelplaat (niet) nagelbed (wel)
Hulpmiddelen:
• Lichtbron
• Vergroting
• Penlicht
• Dermatoscoop
3.2.3. Etiologisch onderzoek vd nagel
- Traumatisch
- Omgevingsfactoren
- Bacteriële of fungueuse infectie
- Congenitaal/ Genetisch
- Systeemziekten
- Medicatie
- Tumoren
- Biomechanische en/of orthopedische
- Immunologisch
