Samenvatting criminologie
De criminologie is de wetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van de aard en
achtergronden van menselijke gedragingen die door de wetgever strafbaar zijn gesteld en
van de wijze waarop de overheid en de rest van de maatschappij daarop reageert.
Overlast = een onderwerp waar ook de criminologie zich mee bezighoudt.
Criminaliteit is een begrip in beweging: sterk afhankelijk van tijd en context.
Het te bestuderen gedrag:
- Paraplubegrippen zijn delinquent gedrag, crimineel gedrag, overlast gevend
gedrag of antisociaal gedrag.
- Kleine en zware criminaliteit
De criminologie beschrijft de werkelijkheid zo goed mogelijk.
De criminologie probeert verklaringen te zoeken en te geven voor misdaad en voor
het ontstaan van crimineel gedrag bij mensen of in de maatschappij (aan de hand van
theorieën).
De criminologie probeert zo mogelijk te komen tot voorspellingen.
Aandachtsgebieden criminologie:
- Beschrijvende criminologie
- Etiologie = leer der oorzaken
o Psychologie
o Sociologie
- Penologie = leer van het straffen
- Criminaliteitspreventie
- Victimologie = slachtofferkunde
Criminologie is dus een interdisciplinaire wetenschap.
Cijfers zeggen niet alles…
- Aangiftebereidheid is van invloed
- Cijfers hangen af van wat door de politie van belang wordt geacht te registreren
(en dat kan per politie-eenheid verschillen) en de beschikbare middelen om zaken
aan te pakken.
- Cijfers zijn enorm ondervertegenwoordigd waar het gaat om slachtofferloze
delicten (er zijn geen mensen die zich als slachtoffer beschouwen) zoals
bijvoorbeeld bij drugsdelicten of illegaal gokken.
- Waar wel slachtoffers zijn (predatory crimes) worden sommige delicten veel meer
(bijvoorbeeld autodiefstal of geweld door onbekenden) aangegeven dan andere
(bijvoorbeeld fietsdiefstal of geweld binnen het gezin).
,Antisociaal gedrag:
1. Riskant gedrag, dat wil zeggen gedrag dat op zichzelf niet crimineel hoeft te zijn,
maar wel als risicovol wordt gezien zoals roken en alcoholmisbruik.
2. Gedragingen die als problematisch gedrag worden gezien bij minderjarigen zoals
weglopen van huis of spijbelen. In de Verenigde Staten is zulk gedrag, even als
alcoholgebruik, voor minderjarigen vaak strafbaar gesteld als zogenoemde status
offences.
3. Slachtofferloze delicten zoals drugsgebruik of prostitutie, dat wil zeggen feiten die in
bepaalde landen strafbaar zijn gesteld a) om individuen tegen zichzelf te beschermen
of b) op morele gronden.
4. Criminaliteit in al zijn facetten.
Vijftien antisociale gedragingen:
1. Pest, bedreigt, of intimideert vaak anderen
2. Neemt vaak het initiatief tot vechtpartijen
3. Heeft een wapen gebruikt dat anderen ernstig letsel kan toebrengen
4. Heeft mensen mishandeld
5. Heeft dieren mishandeld
6. Heeft in direct contact van iemand gestolen
7. Heeft iemand tot seks gedwongen
8. Was betrokken bij opzettelijke brandstichting
9. Vernielde met opzet eigendommen van anderen
10. Heeft ingebroken in iemands huis, gebouw of auto
11. Liegt veel
12. Heeft zonder direct contact met het slachtoffer iets gestolen
13. Blijft vaak, ondanks verbod van ouders ’s nachts van huis weg
14. Is minstens tweemaal van huis weggelopen en ’s nachts weggebleven
15. Spijbelt vaak
Het vertonen van drie of meer van de hierboven genoemde gedragsvormen wordt gezien als
aanwijzing voor antisociaal gedrag. Bij kinderen wordt er dan gesproken van conduct
disorders, ofwel van kinderen met gedragsproblemen.
Reactieve agressie wordt vertoond in reactie op een bedreiging of belediging (angst, woede
of jaloezie) = frustratieagressie
Proactieve of spontante agressie (= crime passionel)
In biosociale criminologie staat onderzoek naar de interactie tussen erfelijke factoren en
omgevingsfactoren bij het verklaren van crimineel gedrag centraal.
Volgens moleculaire genetische studies verhogen de factoren impulsiviteit, ADHD en
angstreacties de kans op antisociaal gedrag.
, Andere biologische factoren:
- Fysiologische factoren; individuen met een lage hartslag in rusttoestand hebben
een grotere kans op antisociaal gedrag
- Hormonen: de indruk bestaat dat testosteron leidt tot meer competitief gedrag
en hiermee ook tot een hogere kans op antisociaal gedrag.
- Psychische aandoeningen: verschillende psychische aandoeningen komen relatief
vaker voor bij individuen die antisociaal of crimineel gedrag vertonen. Dan gaat
het onder meer om ADHD, depressie en drugsverslaving. Omdat verschillende
psychische aandoeningen een relatief grote erfelijke component hebben zou het
causale proces als volgt kunnen verlopen:
erfelijke factoren mentale problemen antisociaal en crimineel gedrag
De epi genetica bestudeert alle processen die invloed hebben op de activiteit van genen.
Onderzoek heeft aangetoond dat onder de invloed van omgeving genen ‘aan’ of ‘uit’ kunnen
worden gezet. Met andere woorden: genen kunnen op ‘actief’ of ‘non-actief’ worden gezet
waardoor ze wel of niet invloed kunnen uitoefenen op gedrag. Dit geldt ook voor sociaal
gedrag.
De impact van onze genen is van essentieel belang om menselijk gedrag, waaronder
criminaliteit, te verklaren. We staan echter aan het begin van een reeks studies in de epi
genetica die ons beeld van de interacties tussen erfelijkheid en omgeving ingrijpend zouden
kunnen veranderen.
PEN- model van Eysenck
- Psychoticisme
- Extraversie
- Neuroticisme
De vragenlijst is het belangrijkste meetinstrument in de persoonlijkheidspsychologie.
Spanningsbehoeftemodel van Zuckerman
- Risicobereidheid; de neiging om activiteiten te ondernemen die een fysiek gevaar
met zich meebrengen.
- Ervaringsgerichtheid; de neiging tot een onconventionele manier van leven,
waarbij men gericht is op het opdoen van nieuwe ervaringen.
- Behoefte aan verandering; de behoefte aan voortdurende afwisseling zowel qua
omgeving als in contacten met mensen.
- Ontremming; de behoefte om zich in sociale situaties uit te leven door onder
meer het drinken van alcohol.
Het vijffactorenmodel: de ‘Big Five’-persoonlijkheidstest
- Extroversion
- Agreeableness
- Conscientousness
- Neuroticism
- Openness to experience
De criminologie is de wetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van de aard en
achtergronden van menselijke gedragingen die door de wetgever strafbaar zijn gesteld en
van de wijze waarop de overheid en de rest van de maatschappij daarop reageert.
Overlast = een onderwerp waar ook de criminologie zich mee bezighoudt.
Criminaliteit is een begrip in beweging: sterk afhankelijk van tijd en context.
Het te bestuderen gedrag:
- Paraplubegrippen zijn delinquent gedrag, crimineel gedrag, overlast gevend
gedrag of antisociaal gedrag.
- Kleine en zware criminaliteit
De criminologie beschrijft de werkelijkheid zo goed mogelijk.
De criminologie probeert verklaringen te zoeken en te geven voor misdaad en voor
het ontstaan van crimineel gedrag bij mensen of in de maatschappij (aan de hand van
theorieën).
De criminologie probeert zo mogelijk te komen tot voorspellingen.
Aandachtsgebieden criminologie:
- Beschrijvende criminologie
- Etiologie = leer der oorzaken
o Psychologie
o Sociologie
- Penologie = leer van het straffen
- Criminaliteitspreventie
- Victimologie = slachtofferkunde
Criminologie is dus een interdisciplinaire wetenschap.
Cijfers zeggen niet alles…
- Aangiftebereidheid is van invloed
- Cijfers hangen af van wat door de politie van belang wordt geacht te registreren
(en dat kan per politie-eenheid verschillen) en de beschikbare middelen om zaken
aan te pakken.
- Cijfers zijn enorm ondervertegenwoordigd waar het gaat om slachtofferloze
delicten (er zijn geen mensen die zich als slachtoffer beschouwen) zoals
bijvoorbeeld bij drugsdelicten of illegaal gokken.
- Waar wel slachtoffers zijn (predatory crimes) worden sommige delicten veel meer
(bijvoorbeeld autodiefstal of geweld door onbekenden) aangegeven dan andere
(bijvoorbeeld fietsdiefstal of geweld binnen het gezin).
,Antisociaal gedrag:
1. Riskant gedrag, dat wil zeggen gedrag dat op zichzelf niet crimineel hoeft te zijn,
maar wel als risicovol wordt gezien zoals roken en alcoholmisbruik.
2. Gedragingen die als problematisch gedrag worden gezien bij minderjarigen zoals
weglopen van huis of spijbelen. In de Verenigde Staten is zulk gedrag, even als
alcoholgebruik, voor minderjarigen vaak strafbaar gesteld als zogenoemde status
offences.
3. Slachtofferloze delicten zoals drugsgebruik of prostitutie, dat wil zeggen feiten die in
bepaalde landen strafbaar zijn gesteld a) om individuen tegen zichzelf te beschermen
of b) op morele gronden.
4. Criminaliteit in al zijn facetten.
Vijftien antisociale gedragingen:
1. Pest, bedreigt, of intimideert vaak anderen
2. Neemt vaak het initiatief tot vechtpartijen
3. Heeft een wapen gebruikt dat anderen ernstig letsel kan toebrengen
4. Heeft mensen mishandeld
5. Heeft dieren mishandeld
6. Heeft in direct contact van iemand gestolen
7. Heeft iemand tot seks gedwongen
8. Was betrokken bij opzettelijke brandstichting
9. Vernielde met opzet eigendommen van anderen
10. Heeft ingebroken in iemands huis, gebouw of auto
11. Liegt veel
12. Heeft zonder direct contact met het slachtoffer iets gestolen
13. Blijft vaak, ondanks verbod van ouders ’s nachts van huis weg
14. Is minstens tweemaal van huis weggelopen en ’s nachts weggebleven
15. Spijbelt vaak
Het vertonen van drie of meer van de hierboven genoemde gedragsvormen wordt gezien als
aanwijzing voor antisociaal gedrag. Bij kinderen wordt er dan gesproken van conduct
disorders, ofwel van kinderen met gedragsproblemen.
Reactieve agressie wordt vertoond in reactie op een bedreiging of belediging (angst, woede
of jaloezie) = frustratieagressie
Proactieve of spontante agressie (= crime passionel)
In biosociale criminologie staat onderzoek naar de interactie tussen erfelijke factoren en
omgevingsfactoren bij het verklaren van crimineel gedrag centraal.
Volgens moleculaire genetische studies verhogen de factoren impulsiviteit, ADHD en
angstreacties de kans op antisociaal gedrag.
, Andere biologische factoren:
- Fysiologische factoren; individuen met een lage hartslag in rusttoestand hebben
een grotere kans op antisociaal gedrag
- Hormonen: de indruk bestaat dat testosteron leidt tot meer competitief gedrag
en hiermee ook tot een hogere kans op antisociaal gedrag.
- Psychische aandoeningen: verschillende psychische aandoeningen komen relatief
vaker voor bij individuen die antisociaal of crimineel gedrag vertonen. Dan gaat
het onder meer om ADHD, depressie en drugsverslaving. Omdat verschillende
psychische aandoeningen een relatief grote erfelijke component hebben zou het
causale proces als volgt kunnen verlopen:
erfelijke factoren mentale problemen antisociaal en crimineel gedrag
De epi genetica bestudeert alle processen die invloed hebben op de activiteit van genen.
Onderzoek heeft aangetoond dat onder de invloed van omgeving genen ‘aan’ of ‘uit’ kunnen
worden gezet. Met andere woorden: genen kunnen op ‘actief’ of ‘non-actief’ worden gezet
waardoor ze wel of niet invloed kunnen uitoefenen op gedrag. Dit geldt ook voor sociaal
gedrag.
De impact van onze genen is van essentieel belang om menselijk gedrag, waaronder
criminaliteit, te verklaren. We staan echter aan het begin van een reeks studies in de epi
genetica die ons beeld van de interacties tussen erfelijkheid en omgeving ingrijpend zouden
kunnen veranderen.
PEN- model van Eysenck
- Psychoticisme
- Extraversie
- Neuroticisme
De vragenlijst is het belangrijkste meetinstrument in de persoonlijkheidspsychologie.
Spanningsbehoeftemodel van Zuckerman
- Risicobereidheid; de neiging om activiteiten te ondernemen die een fysiek gevaar
met zich meebrengen.
- Ervaringsgerichtheid; de neiging tot een onconventionele manier van leven,
waarbij men gericht is op het opdoen van nieuwe ervaringen.
- Behoefte aan verandering; de behoefte aan voortdurende afwisseling zowel qua
omgeving als in contacten met mensen.
- Ontremming; de behoefte om zich in sociale situaties uit te leven door onder
meer het drinken van alcohol.
Het vijffactorenmodel: de ‘Big Five’-persoonlijkheidstest
- Extroversion
- Agreeableness
- Conscientousness
- Neuroticism
- Openness to experience
