RISK & JURIDISCH MANAGEMENT –
RISK & VERZEKERINGEN
Inhoud
1.Inleiding..................................................................................................................................................................4
2.Terminologie..........................................................................................................................................................4
2.1 Risico................................................................................................................................................................4
2.2 De waarschijnlijkheid......................................................................................................................................4
2.3 Gevolg..............................................................................................................................................................4
2.4 Risicomanagement..........................................................................................................................................4
2.5 Risicohouding..................................................................................................................................................4
2.6 Externe context...............................................................................................................................................5
2.7 Interne context................................................................................................................................................5
2.8 Belanghebbende..............................................................................................................................................5
2.9 Risicobeoordeling............................................................................................................................................5
2.10 Risicoprofiel...................................................................................................................................................5
2.11 Risicoanalyse.................................................................................................................................................5
2.12 Risiconiveau...................................................................................................................................................5
2.13 Risico-evaluatie.............................................................................................................................................5
2.14 Risicobehandeling.........................................................................................................................................6
2.15 Beheersmaatregel.........................................................................................................................................6
Deel 1: Introductie en inleidende begrippen............................................................................................................6
1. Inleiding.............................................................................................................................................................6
1.1 Wat is risico?...............................................................................................................................................6
1.2 Soorten risico’s............................................................................................................................................6
2. Wat is risk management....................................................................................................................................7
3. De ontwikkeling van riskmanagement – risicobeheer......................................................................................8
3.1 1654: De theorie van de waarschijnlijkheid................................................................................................8
3.2 1700: De wet van de grote getallen............................................................................................................8
3.3 1730: De wet van de gemiddelden.............................................................................................................8
3.4 1750 en volgende: Bayesian probability.....................................................................................................8
3.5 1952 Diversificatie.....................................................................................................................................10
3.6 1956 De komst van risicomanagement.....................................................................................................10
3.7 1995: AS/NZS 4360....................................................................................................................................10
3.8 Conclusie van het verhaal.........................................................................................................................10
, 4. Waarom doen we aan riskmanagement?.......................................................................................................10
5. Wat zijn de voordelen van riskmanagement..................................................................................................11
5.1 Meer vertrouwen in het besluitvormingsproces......................................................................................11
5.2 Effectievere strategische en operationele planning.................................................................................11
5.3 Meer vertrouwen in het bereiken van de geplande zakelijke en strategische doelstellingen.................11
5.4 Verbeterde organisatorische veerkracht..................................................................................................11
5.5 Meer vertrouwen van de belanghebbenden............................................................................................11
5.6 Bescherming van de organisatie en zijn medewerkers.............................................................................11
6. Welke hindernissen zien we vooral bij risk management...............................................................................12
6.1 ‘Back to the future’ Het voorspellen van de toekomst.............................................................................12
6.2 Risico’s versus winst (ondernemerschap).................................................................................................12
6.3 Ad hoc risk management zonder duidelijk framework.............................................................................12
6.4 JAWS in relatie tot risicoperceptie en besluitvorming..............................................................................12
6.5 Keuze van de juiste analysetechniek.........................................................................................................12
6.6 Bepalen en definiëren van de parameters................................................................................................13
7. Risk management binnen een onderneming..................................................................................................13
7.1 Grote ondernemingen versus KMO’s........................................................................................................13
7.2 Grote ondernemingen...............................................................................................................................13
7.3 KMO’s........................................................................................................................................................13
7.4 De risk manager.........................................................................................................................................14
7.5 De inbreng van de risk manager voor de algemene bedrijfsleiding.........................................................14
8. Specialisaties binnen risk management..........................................................................................................14
8.1 Beheer van bedrijfscontinuïteit.................................................................................................................14
8.2 Incident -en crisismanagement.................................................................................................................16
8.3 Beheer van gezondheid en veiligheid.......................................................................................................16
8.4 Hiernaast hebben we ook nog..................................................................................................................16
9. Het risk management raamwerk.....................................................................................................................16
9.1 De leider als eerste motivator...................................................................................................................16
9.2 integratie...................................................................................................................................................17
9.3 Ontwerp....................................................................................................................................................17
9.4 Implementatie...........................................................................................................................................17
9.5 Evaluatie....................................................................................................................................................17
9.6 Verbetering................................................................................................................................................19
Deel 2: Het risk management proces en verzekeringen.........................................................................................19
10. Het risk management process.......................................................................................................................19
10.1 De traditionele benadering van risicomanagement...............................................................................19
10.2 Het Risk management Proces.................................................................................................................19
, 10.3 Context en criteria...................................................................................................................................19
10.5 Evaluatie van risico’s...............................................................................................................................22
10.6 Behandeling van het risico......................................................................................................................24
11 verzekeren van risico’s...................................................................................................................................25
11.1 Hoe werkt een normale verzekering.......................................................................................................25
11.2 Hoe werkt een verzekering via capitves.................................................................................................26
11.3 Waarom een captive...............................................................................................................................26
11.4 Maatstaven voor de oprichting van een captive....................................................................................28
12. Herverzekering en medeverzekering............................................................................................................29
12.1 de herverzekering....................................................................................................................................29
12.2 De medeverzekering...............................................................................................................................30
13. Overzicht verzekeringen................................................................................................................................30
13.1 Wat is verzekeren precies?.....................................................................................................................30
13.2 Onzeker voorval......................................................................................................................................31
13.3 Schadeloosstelling...................................................................................................................................31
13.4 Verzekeringspolis als contract.................................................................................................................31
13.5 Verzekering van eigendommen en bedrijfsschade.................................................................................32
13.6 Transportverzekering..............................................................................................................................35
13.7 Variaverzekeringen..................................................................................................................................36
, 1.INLEIDING
2.TERMINOLOGIE
2.1 RISICO
Een risico is het effect van onzekerheid op het behalen van doelstellingen, het is een afwijking ten opzichte van
de verwachting en kan zowel positief als negatief zijn. In het geval van een positieve afwijking spreekt men van
een kans of opportuniteit.
· Inherent risico: het risico dat onlosmakelijk aan een activiteit is verbonden
Het risico van bijvoorbeeld de cyberaanval zonder enige vorm van beschermingsmaatregelen is vrij
groot (bruto risico). Door het implementeren van ICT-maatregelen wordt het risico hiervan verkleind.
· Naakt risico: het risico, aanwezig zonder het nemen van enige beheersmaatregel
· Restrisico: het risico dat overblijft na het nemen van beheersmaatregelen
Het zijn risico's die niet met maatregelen kunnen worden weggenomen of verminderd.
· Aanvaardbaar risico: het risico dat door de organisatie zelf gedragen wordt en waarbij meestal niet
meer wordt gezocht naar verdere beheersmaatregelen om ze nog verder te verkleinen.
Ondernemen zonder risico’s is niet mogelijk, hoe groter het risico, hoe groter meestal de winst, maar hoe
groter ook het verlies. Een goede risk manager probeert om de risico’s zo goed mogelijk te beheersen, niet te
elimineren.
2.2 DE WAARSCHIJNLIJKHEID
Waarschijnlijkheid = de kans dat iets gebeurt, likelihood/probability.
2.3 GEVOLG
Gevolg/effect/impact/consequence = de uitkomst van een gebeurtenis waardoor doelstellingen worden
beïnvloed.
Gevolgen kunnen escaleren door wat men het ‘domino-effect’ noemt. Bijvoorbeeld: een gasexplosie die niet
alleen voor brand zorgt maar ook voor ramen die springen en tenslotte zorgen voor schade bij buren.
2.4 RISICOMANAGEMENT
Risicomanagement =gecoördineerde activiteiten om een organisatie te sturen en te beheersen met betrekking
tot risico’s
2.5 RISICOHOUDING
Risicohouding = de benadering van een organisatie bij de beoordeling en het uiteindelijk nastreven, behouden,
nemen of vermijden van risico’s. Wordt ook wel ‘risk appetite’ of ‘risicobereidheid’ genoemd.
RISK & VERZEKERINGEN
Inhoud
1.Inleiding..................................................................................................................................................................4
2.Terminologie..........................................................................................................................................................4
2.1 Risico................................................................................................................................................................4
2.2 De waarschijnlijkheid......................................................................................................................................4
2.3 Gevolg..............................................................................................................................................................4
2.4 Risicomanagement..........................................................................................................................................4
2.5 Risicohouding..................................................................................................................................................4
2.6 Externe context...............................................................................................................................................5
2.7 Interne context................................................................................................................................................5
2.8 Belanghebbende..............................................................................................................................................5
2.9 Risicobeoordeling............................................................................................................................................5
2.10 Risicoprofiel...................................................................................................................................................5
2.11 Risicoanalyse.................................................................................................................................................5
2.12 Risiconiveau...................................................................................................................................................5
2.13 Risico-evaluatie.............................................................................................................................................5
2.14 Risicobehandeling.........................................................................................................................................6
2.15 Beheersmaatregel.........................................................................................................................................6
Deel 1: Introductie en inleidende begrippen............................................................................................................6
1. Inleiding.............................................................................................................................................................6
1.1 Wat is risico?...............................................................................................................................................6
1.2 Soorten risico’s............................................................................................................................................6
2. Wat is risk management....................................................................................................................................7
3. De ontwikkeling van riskmanagement – risicobeheer......................................................................................8
3.1 1654: De theorie van de waarschijnlijkheid................................................................................................8
3.2 1700: De wet van de grote getallen............................................................................................................8
3.3 1730: De wet van de gemiddelden.............................................................................................................8
3.4 1750 en volgende: Bayesian probability.....................................................................................................8
3.5 1952 Diversificatie.....................................................................................................................................10
3.6 1956 De komst van risicomanagement.....................................................................................................10
3.7 1995: AS/NZS 4360....................................................................................................................................10
3.8 Conclusie van het verhaal.........................................................................................................................10
, 4. Waarom doen we aan riskmanagement?.......................................................................................................10
5. Wat zijn de voordelen van riskmanagement..................................................................................................11
5.1 Meer vertrouwen in het besluitvormingsproces......................................................................................11
5.2 Effectievere strategische en operationele planning.................................................................................11
5.3 Meer vertrouwen in het bereiken van de geplande zakelijke en strategische doelstellingen.................11
5.4 Verbeterde organisatorische veerkracht..................................................................................................11
5.5 Meer vertrouwen van de belanghebbenden............................................................................................11
5.6 Bescherming van de organisatie en zijn medewerkers.............................................................................11
6. Welke hindernissen zien we vooral bij risk management...............................................................................12
6.1 ‘Back to the future’ Het voorspellen van de toekomst.............................................................................12
6.2 Risico’s versus winst (ondernemerschap).................................................................................................12
6.3 Ad hoc risk management zonder duidelijk framework.............................................................................12
6.4 JAWS in relatie tot risicoperceptie en besluitvorming..............................................................................12
6.5 Keuze van de juiste analysetechniek.........................................................................................................12
6.6 Bepalen en definiëren van de parameters................................................................................................13
7. Risk management binnen een onderneming..................................................................................................13
7.1 Grote ondernemingen versus KMO’s........................................................................................................13
7.2 Grote ondernemingen...............................................................................................................................13
7.3 KMO’s........................................................................................................................................................13
7.4 De risk manager.........................................................................................................................................14
7.5 De inbreng van de risk manager voor de algemene bedrijfsleiding.........................................................14
8. Specialisaties binnen risk management..........................................................................................................14
8.1 Beheer van bedrijfscontinuïteit.................................................................................................................14
8.2 Incident -en crisismanagement.................................................................................................................16
8.3 Beheer van gezondheid en veiligheid.......................................................................................................16
8.4 Hiernaast hebben we ook nog..................................................................................................................16
9. Het risk management raamwerk.....................................................................................................................16
9.1 De leider als eerste motivator...................................................................................................................16
9.2 integratie...................................................................................................................................................17
9.3 Ontwerp....................................................................................................................................................17
9.4 Implementatie...........................................................................................................................................17
9.5 Evaluatie....................................................................................................................................................17
9.6 Verbetering................................................................................................................................................19
Deel 2: Het risk management proces en verzekeringen.........................................................................................19
10. Het risk management process.......................................................................................................................19
10.1 De traditionele benadering van risicomanagement...............................................................................19
10.2 Het Risk management Proces.................................................................................................................19
, 10.3 Context en criteria...................................................................................................................................19
10.5 Evaluatie van risico’s...............................................................................................................................22
10.6 Behandeling van het risico......................................................................................................................24
11 verzekeren van risico’s...................................................................................................................................25
11.1 Hoe werkt een normale verzekering.......................................................................................................25
11.2 Hoe werkt een verzekering via capitves.................................................................................................26
11.3 Waarom een captive...............................................................................................................................26
11.4 Maatstaven voor de oprichting van een captive....................................................................................28
12. Herverzekering en medeverzekering............................................................................................................29
12.1 de herverzekering....................................................................................................................................29
12.2 De medeverzekering...............................................................................................................................30
13. Overzicht verzekeringen................................................................................................................................30
13.1 Wat is verzekeren precies?.....................................................................................................................30
13.2 Onzeker voorval......................................................................................................................................31
13.3 Schadeloosstelling...................................................................................................................................31
13.4 Verzekeringspolis als contract.................................................................................................................31
13.5 Verzekering van eigendommen en bedrijfsschade.................................................................................32
13.6 Transportverzekering..............................................................................................................................35
13.7 Variaverzekeringen..................................................................................................................................36
, 1.INLEIDING
2.TERMINOLOGIE
2.1 RISICO
Een risico is het effect van onzekerheid op het behalen van doelstellingen, het is een afwijking ten opzichte van
de verwachting en kan zowel positief als negatief zijn. In het geval van een positieve afwijking spreekt men van
een kans of opportuniteit.
· Inherent risico: het risico dat onlosmakelijk aan een activiteit is verbonden
Het risico van bijvoorbeeld de cyberaanval zonder enige vorm van beschermingsmaatregelen is vrij
groot (bruto risico). Door het implementeren van ICT-maatregelen wordt het risico hiervan verkleind.
· Naakt risico: het risico, aanwezig zonder het nemen van enige beheersmaatregel
· Restrisico: het risico dat overblijft na het nemen van beheersmaatregelen
Het zijn risico's die niet met maatregelen kunnen worden weggenomen of verminderd.
· Aanvaardbaar risico: het risico dat door de organisatie zelf gedragen wordt en waarbij meestal niet
meer wordt gezocht naar verdere beheersmaatregelen om ze nog verder te verkleinen.
Ondernemen zonder risico’s is niet mogelijk, hoe groter het risico, hoe groter meestal de winst, maar hoe
groter ook het verlies. Een goede risk manager probeert om de risico’s zo goed mogelijk te beheersen, niet te
elimineren.
2.2 DE WAARSCHIJNLIJKHEID
Waarschijnlijkheid = de kans dat iets gebeurt, likelihood/probability.
2.3 GEVOLG
Gevolg/effect/impact/consequence = de uitkomst van een gebeurtenis waardoor doelstellingen worden
beïnvloed.
Gevolgen kunnen escaleren door wat men het ‘domino-effect’ noemt. Bijvoorbeeld: een gasexplosie die niet
alleen voor brand zorgt maar ook voor ramen die springen en tenslotte zorgen voor schade bij buren.
2.4 RISICOMANAGEMENT
Risicomanagement =gecoördineerde activiteiten om een organisatie te sturen en te beheersen met betrekking
tot risico’s
2.5 RISICOHOUDING
Risicohouding = de benadering van een organisatie bij de beoordeling en het uiteindelijk nastreven, behouden,
nemen of vermijden van risico’s. Wordt ook wel ‘risk appetite’ of ‘risicobereidheid’ genoemd.
