DEEL 1: INLEIDING TOT HET BOEKHOUDEN
HOOFDSTUK 1: DE BOEKOUDKUNIDGE GELIJKH - BEZITTINGEN, VV, EV
A. INLEIDING
1. De functie van het boekhouden
Informatie verschaffen aan de belanghebbende over het reilen en zeilen van een
onderneming.
= momentopname
® Jaarrekening geeft op beide vragen in een financieel overzicht (Balans + RR)
Het boekhoudproces:
2. Algemeen/Financieel boekhouden en analytisch/kostprijs boekhouden
Financieel boekhouden (financial accounting)
= Info voor belanghebbenden of belangstellenden buiten het bedrijf (aandeelhouders,
beleggers, leveranciers, banken, de fiscus, …)
Analytisch boekhouden (management accounting)
= Info voor bedrijfsinterne gebruiker (topmanagement, de afdelingshoofden, …)
= gaat o.a. over berekenen van de kostprijs van de producten die een onderneming
vervaardigt of diensten die ze verstrekken, over de opstelling van de budgetten,…
2020-2021
AliyaBoulbahaiem 1
, - Voor de start van elke boekhoudkundige registratie moet duidelijk zijn op welke
boekhoudkundige entiteit de verrichting betrekking heeftom na te gaan of de
gerapporteerde feiten binnen of buiten de entiteit vallen. (groot belang bij een
eenmanszaak: verrichting onderneming zelf & persoonlijke transacties)
® De boekhoudkundige transactie
- Een gebeurtenis die de financiële toestand van de vennootschap beïnvloed
EN
- die we op betrouwbare wijze in geld kunnen uitdrukken
- vb transactie die niet boekhoudkundig is: economische recessie, overlijden
eigenaar, …
2020-2021
AliyaBoulbahaiem 3
,C. JURIDISCH KADER
1. Het Belgisch boekhoud- en jaarrekeningrecht
= het geheel van wettelijke en reglementaire bepalinen in verband met:
® De boekhouding
® Het opstellen van de jaarrekening
® De controle van de jaarrekening, met uitzondering van de bepalingen aan een
specifieke sector (bv. Kredietinstellingen)
a. Korte historische schets
Tot voor 1977 Enkel vennootschapswet over opstelling balans
1971 Voorstel van Vierde Richtlijn m.b.t de jaarrekening (op niveau van
EG)
17 juli 1975 Wet die vennootschappen verplichten een boekhouding te voeren
die aangepast was aan hun aard en omvang
® In deze wet waren reeds krachtlijnen terug te vinden van
de vierde Europese richtlijn, die in aangepaste vorm op 25
juli 1978 werd vastgesteld
1 juli 1983 noodzakelijke aanpassing van de Belgische tekst aan de
vereisten van de vierde richtlijn
De wet mbt de boekhouding en de jaarrekening was slechts een kaderwet die werd
aangevuld met diverse koninklijke besluiten (KB) :
KB van 8 oktober 1976 leidde tt gevoelige verbetering van de kwaliteit van de
gepubliceerde jaarrekeningen vanaf het boekjaar 1977 bv. KB tot bepalingen
vd minimumindeling van een algemeen rekeningstelsel
Wetboek van Vennootschappen (W.Venn.) en zijn uitvoeringsbesluiten
- 2001: herschikking van de meeste wettelijke en reglementaire bepalingen die
te maken hebben met het vennootschapsleven
- 2013: WER - Wetboek van Economisch recht: deel van wetgeving over
boekhouding van ondernemingen
December 2015: de Belgische regelgeving werd in overeenstemming gebracht met
de nieuwe Europese boekhoudrichtlijnen van juni 2013
WVV 2019: vernieuwing juridische kader voor Belgische vennootschappen en
verenigingen
2020-2021
AliyaBoulbahaiem 5
, d. De internationale normen en richtlijnen (hoeven we niet in detail te kennen)
Meest gezaghebbende instellingen naast de wetgeving en de adviezen van de CBN:
1) De International Accounting Standards Board (IASB)
2) Europese bepalingen
3) Financial Accounting Standards Board (FASB)
4) International Federation of Accountants
5) Accountancy Europe
2. De onderworpen ondernemingen
Drie belangrijkste categoriën:
1) Natuurlijke personen die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefenen
2) Rechtspersonen
3) Organisaties zonder rechspersoonlijkheid
Boekhoudplichtige ondernemingen waar wij niet nader in gaan
4) Ondernemingen met in België gevestigde bijkantoren of centra van
werkzaamheden
5) Openbare instellingen naar Belgisch recht die een statuaire opdracht
vervullen van commerciële, financiële of industriële aard
6) Instellingen, al dan niet met eigen rechtspersoonlijkheid die, met of zonder
winst oogmerk, een commerciel, financieel of industrieel bedrijf uitoefenen
en waarvoor een specifiek KB de boekhoudkundige verplichtingen aanpast
en wat vereist wordt door de bijzondere aard van de werkzaamheid of door
het wettelijkstatuut van de betrokken instelling banken,
verzekeringsmaatschappijen, unifs en ziekenhuizen.
Alle ondernemingen moeten zich inschrijven in het Kruispuntbank van
Ondernemingen (KBO) en krijgen een uniek ondernemingsnummer van 10 cijfers.
1) Natuurlijke personen
® Onderneming = ieder natuurlijk persoon die op zelfstandige wijze een
beroepsactiviteit uitoefent
® Activiteit kan betrekking hebben op handelsactiviteiten maar ook op ambacht
(bv. bakker, loodgieter) en op een vrij beroep (bv, boekhouder, advocaat)
® Moeten naar aard en omvang aanpassen de boekhouding voeren =
vereenvoudigde boekhouding ALS Omzet is kleiner dan een half miljoen euro
® Vereenvoudigde boekhouding:
- Slechts een beperkt aantal boeken bijhouden (financieel boek, aankoop-
en verkoopboek)
- Moeten geen rekeningen openen en dus geen rekeningstelsel toepassen
- Moeten hun inventaris niet opmaken volgens wettelijke waarderingsregels
2020-2021
AliyaBoulbahaiem 7
HOOFDSTUK 1: DE BOEKOUDKUNIDGE GELIJKH - BEZITTINGEN, VV, EV
A. INLEIDING
1. De functie van het boekhouden
Informatie verschaffen aan de belanghebbende over het reilen en zeilen van een
onderneming.
= momentopname
® Jaarrekening geeft op beide vragen in een financieel overzicht (Balans + RR)
Het boekhoudproces:
2. Algemeen/Financieel boekhouden en analytisch/kostprijs boekhouden
Financieel boekhouden (financial accounting)
= Info voor belanghebbenden of belangstellenden buiten het bedrijf (aandeelhouders,
beleggers, leveranciers, banken, de fiscus, …)
Analytisch boekhouden (management accounting)
= Info voor bedrijfsinterne gebruiker (topmanagement, de afdelingshoofden, …)
= gaat o.a. over berekenen van de kostprijs van de producten die een onderneming
vervaardigt of diensten die ze verstrekken, over de opstelling van de budgetten,…
2020-2021
AliyaBoulbahaiem 1
, - Voor de start van elke boekhoudkundige registratie moet duidelijk zijn op welke
boekhoudkundige entiteit de verrichting betrekking heeftom na te gaan of de
gerapporteerde feiten binnen of buiten de entiteit vallen. (groot belang bij een
eenmanszaak: verrichting onderneming zelf & persoonlijke transacties)
® De boekhoudkundige transactie
- Een gebeurtenis die de financiële toestand van de vennootschap beïnvloed
EN
- die we op betrouwbare wijze in geld kunnen uitdrukken
- vb transactie die niet boekhoudkundig is: economische recessie, overlijden
eigenaar, …
2020-2021
AliyaBoulbahaiem 3
,C. JURIDISCH KADER
1. Het Belgisch boekhoud- en jaarrekeningrecht
= het geheel van wettelijke en reglementaire bepalinen in verband met:
® De boekhouding
® Het opstellen van de jaarrekening
® De controle van de jaarrekening, met uitzondering van de bepalingen aan een
specifieke sector (bv. Kredietinstellingen)
a. Korte historische schets
Tot voor 1977 Enkel vennootschapswet over opstelling balans
1971 Voorstel van Vierde Richtlijn m.b.t de jaarrekening (op niveau van
EG)
17 juli 1975 Wet die vennootschappen verplichten een boekhouding te voeren
die aangepast was aan hun aard en omvang
® In deze wet waren reeds krachtlijnen terug te vinden van
de vierde Europese richtlijn, die in aangepaste vorm op 25
juli 1978 werd vastgesteld
1 juli 1983 noodzakelijke aanpassing van de Belgische tekst aan de
vereisten van de vierde richtlijn
De wet mbt de boekhouding en de jaarrekening was slechts een kaderwet die werd
aangevuld met diverse koninklijke besluiten (KB) :
KB van 8 oktober 1976 leidde tt gevoelige verbetering van de kwaliteit van de
gepubliceerde jaarrekeningen vanaf het boekjaar 1977 bv. KB tot bepalingen
vd minimumindeling van een algemeen rekeningstelsel
Wetboek van Vennootschappen (W.Venn.) en zijn uitvoeringsbesluiten
- 2001: herschikking van de meeste wettelijke en reglementaire bepalingen die
te maken hebben met het vennootschapsleven
- 2013: WER - Wetboek van Economisch recht: deel van wetgeving over
boekhouding van ondernemingen
December 2015: de Belgische regelgeving werd in overeenstemming gebracht met
de nieuwe Europese boekhoudrichtlijnen van juni 2013
WVV 2019: vernieuwing juridische kader voor Belgische vennootschappen en
verenigingen
2020-2021
AliyaBoulbahaiem 5
, d. De internationale normen en richtlijnen (hoeven we niet in detail te kennen)
Meest gezaghebbende instellingen naast de wetgeving en de adviezen van de CBN:
1) De International Accounting Standards Board (IASB)
2) Europese bepalingen
3) Financial Accounting Standards Board (FASB)
4) International Federation of Accountants
5) Accountancy Europe
2. De onderworpen ondernemingen
Drie belangrijkste categoriën:
1) Natuurlijke personen die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefenen
2) Rechtspersonen
3) Organisaties zonder rechspersoonlijkheid
Boekhoudplichtige ondernemingen waar wij niet nader in gaan
4) Ondernemingen met in België gevestigde bijkantoren of centra van
werkzaamheden
5) Openbare instellingen naar Belgisch recht die een statuaire opdracht
vervullen van commerciële, financiële of industriële aard
6) Instellingen, al dan niet met eigen rechtspersoonlijkheid die, met of zonder
winst oogmerk, een commerciel, financieel of industrieel bedrijf uitoefenen
en waarvoor een specifiek KB de boekhoudkundige verplichtingen aanpast
en wat vereist wordt door de bijzondere aard van de werkzaamheid of door
het wettelijkstatuut van de betrokken instelling banken,
verzekeringsmaatschappijen, unifs en ziekenhuizen.
Alle ondernemingen moeten zich inschrijven in het Kruispuntbank van
Ondernemingen (KBO) en krijgen een uniek ondernemingsnummer van 10 cijfers.
1) Natuurlijke personen
® Onderneming = ieder natuurlijk persoon die op zelfstandige wijze een
beroepsactiviteit uitoefent
® Activiteit kan betrekking hebben op handelsactiviteiten maar ook op ambacht
(bv. bakker, loodgieter) en op een vrij beroep (bv, boekhouder, advocaat)
® Moeten naar aard en omvang aanpassen de boekhouding voeren =
vereenvoudigde boekhouding ALS Omzet is kleiner dan een half miljoen euro
® Vereenvoudigde boekhouding:
- Slechts een beperkt aantal boeken bijhouden (financieel boek, aankoop-
en verkoopboek)
- Moeten geen rekeningen openen en dus geen rekeningstelsel toepassen
- Moeten hun inventaris niet opmaken volgens wettelijke waarderingsregels
2020-2021
AliyaBoulbahaiem 7
