Immunopathologie - Leerdoelen samengevat
Prof. C. Casteleyn
Leerdoelen les 1: Overgevoeligheidsreacties
* Je kan het mechanisme van elk van de 4 types overgevoeligheidsreacties beschrijven.
- Type I overgevoeligheidsreactie
Immuunrespons tegenover mucosale agentia en omgevingsallergenen.
Veroorzaken mucosae allergieën of atopische dermatitis.
(IgE-)allergie.
2 fasen: sensitisatie hypersensitiviteit
- sensitisatiefase:
1. antigen penetreert huid of mucosa
2. antigen wordt gefagocyteerd en verwerkt door een APC
3. APC presenteert epitopen aan de Th2 cel via MHC II – TCR interactie
4. Th2 cel richt de B cel differentiatie in de richting van de IgE producerende
plasmacellen, de Th1 respons wordt afgeblokt.
5. Deficiëntie Treg’s doet antigen specifieke Th2 cellen exploderen
6. Door plasmacellen geproduceerde IgE’s bezetten FC-receptoren van lokale
mastcellen gesensitiseerde mastcellen
7. Overmaat IgE diffundeert naar bloed en verafgelegen weefsels
- Hypersensitiviteit:
1. Antigen penetreert huid of mucosa
2. Antigen bindt op Fab fragmenten van IgE’s op gesensitiseerde mastcel.
3. Cross-linking Fc-receptoren initeert calciuminflux, verhoging cAMP, intracellulaire
signaaloverdracht mastceldegranulatie
4. Secretie voorgevormde ontstekingsmediatoren, vorming nieuwe mediatoren pro-
inflammatoire en immunoregulatorische mediatoren vrijstelling
5. Vrijgestelde meidatoren hebben verschillende effecten:
o lokale vasodilatatie
o pruritus
o zomereczeem
o bronchoconstrictie en longoedeem (asthma)
o paard: reccurent airway obstruction (RAO) en summer pasture-associated
obstructive pulmonary disease (SPAOPD)
neutrofielgemedieerde ziekten: afwezigheid vroege allergische reactie en
betrokkenheid van IgE en mastcelgemedieerde mechanismen.
- Type II overgevoeligheidsreactie
= cytotoxische overgevoeligheidsreactie: destructie van een doelwitcel (erythrocyt) op
basis van IgG.
auto-immuunziekten
Mechanisme:
o IgG autoantistoffen
, o Doelwitcel gelyseerd
NK cellen via antibody dependent cell cytotoxicity (ADCC)
macrofagen
complement
o Antistof-receptor interacties: IgG antistoffen hebben inhiberend of stimulerend
effect
- Type III overgevoeligheidsreactie
vormen en neerslaan van immuuncomplexen t.h.v. de weefsels
daarop wordt complement gefixeerd --> anafylatoxines C3a en C5a geproduceerd -->
lokale ontsteking.
De immuuncomplexen kunnen niet snel genoeg worden gefagocyteerd.
1. Overmaat circulerende As en een lokaal geïnjecteerd Ag: immuuncomplexen blijven
ter plaatse in de weefsels die antigenen bevatten
= Arthus reactie
2. Overmaat circulerende Ag: oplosbare immuuncomplexen worden gevormd in de
bloedbaan. Kunnen neerslaan in de capillairen
complementcascade: endotheelschade orgaanfalen
- Type IV overgevoeligheidsreactie
= celgemedieerde allergische reactie: Th1 cellen, Tc cellen, macrofagen en cytokines.
Het vertraagde type van reactie. (activatie lymfocyten)
1. Exogeen antigen: via MHC II gepresenteerd aan Th1 cellen. IFNy wordt gesecreteerd
macrofaagactivatie
2. Endogeen antigen: via MHC I gepresenteerd door doelwitcel. Bij herkenning door Tc
cel wordt doelwitcel afgebroken.
Geactiveerde Th1 cel secreteert cytoknes -- > adhesiemoleculen verschijnen op
endotheel -- > recrutering typische otstekingscellen: neutrofielen, macrofagen, T
lymfocyten.
* Specifiek voor type I kan je de karakteristieken van atopsiceh dermatitis,
zomereczeem, asthma en parasitose bespreken.
- Atopische dermatitis
Meerdere etiologieën.
Is een immuunrespons op een plaats waar die niet thuishoort.
, - Zomereczeem
Typische type I reactie bij het paard.
Mastcellen in de huid worden gevoelig door de allergenen.
Eerste zomer exposed wordt het paard gebeten door die vliegen (dragen dat allergeen).
paard maakt IgE antibodies aan. Binden aan receptor
Sensitisatie: antilichaam bindt met receptor aan opp van het weefsel (IgE’s).
Tweede contact met vlieg: allergenen worden gestimuleerd om weefsel te sensitiseren.
Degranulatie: infammatoire markers.
- Asthma
Kat.
Is type I reactie tegenover aero-allergenen
reccurent hoesten, dyspnee, piepende ademhaling
o BALF gekenmerkd door veel eosinofielen.
o Hyperplasie van bronchale klieren met excessieve mucusprodcutie
Bronchiaal of interstitieel patroon op RX
Humane huidschilfers zouden allergeen kunnen zijn.
- Intestinale parasitose
Parasitair antigenen activeren bij voorkeur Th2 cellen.
B cellen naar differentiatie tot IgE producerende plasmacellen. Deze binden op mucosale
mastcellen (gesensitiseerde mastcellen)
Na cross-linking van Fcreceptoren door binding parasitaire antigenen gaan mastcellen
degranuleren.
Mastcelgranules hebben een toxische invloed op de parasiet.
Eosinofielen worden ook aangetrokken en veroorzaken verdere schade.
, * Je kent het begrip anaphylaxie/anaphylactische shock en kan de symptomen
bespreken.
= mastcellen in verschillende bindweefsels gaan degranuleren bij systemische toediening van
antigenen zoals bepaalde farmaca (penicilline, vaccins).
door veralgmeende vasodilatatie met bloeddrukval
afhankelijk van species zijn bepaalde shockorganen prefentieel aangetast
* Als voorbeeld van een auto-immuunziekte kan je het pemphiguscomplex bespreken.
cutane auto-immuunziekte: weefselspecifieke IgG autoantistoffen liggen aan de basis van
weefseldestructie.
- Pemphigus vulgaris
o Ernstige vorm
o Blaren gevormd ter hoogte van muco-cutane overgangen ulceratie
o Cellen str spinosum sterven af
o Auto-antistoffen gevormd tegen desmosomen
- Pemphigus foliaceus
o Minder ernstig, vaker voorkomend
o Blaren hoger in de epidermis, net onder str corneum korsten
o Auto-antistoffen tegenover desmosomen
o Ontstaat bij hond al eens bij toediening van bepaalde antibiotica
- Pemphigus erythematosus
o Fotosensitieve vorm van pemphigus foliaceus
o Vnl gelokaliseerd thv het gezicht
o Gelijkenissen met SLE
- Bulleus pemphigoïd
o Auto-antistoffen worden gevorm tegenover de hemidesmosomen van het str
basale en de lamina lucida van de basaalmembraan
Prof. C. Casteleyn
Leerdoelen les 1: Overgevoeligheidsreacties
* Je kan het mechanisme van elk van de 4 types overgevoeligheidsreacties beschrijven.
- Type I overgevoeligheidsreactie
Immuunrespons tegenover mucosale agentia en omgevingsallergenen.
Veroorzaken mucosae allergieën of atopische dermatitis.
(IgE-)allergie.
2 fasen: sensitisatie hypersensitiviteit
- sensitisatiefase:
1. antigen penetreert huid of mucosa
2. antigen wordt gefagocyteerd en verwerkt door een APC
3. APC presenteert epitopen aan de Th2 cel via MHC II – TCR interactie
4. Th2 cel richt de B cel differentiatie in de richting van de IgE producerende
plasmacellen, de Th1 respons wordt afgeblokt.
5. Deficiëntie Treg’s doet antigen specifieke Th2 cellen exploderen
6. Door plasmacellen geproduceerde IgE’s bezetten FC-receptoren van lokale
mastcellen gesensitiseerde mastcellen
7. Overmaat IgE diffundeert naar bloed en verafgelegen weefsels
- Hypersensitiviteit:
1. Antigen penetreert huid of mucosa
2. Antigen bindt op Fab fragmenten van IgE’s op gesensitiseerde mastcel.
3. Cross-linking Fc-receptoren initeert calciuminflux, verhoging cAMP, intracellulaire
signaaloverdracht mastceldegranulatie
4. Secretie voorgevormde ontstekingsmediatoren, vorming nieuwe mediatoren pro-
inflammatoire en immunoregulatorische mediatoren vrijstelling
5. Vrijgestelde meidatoren hebben verschillende effecten:
o lokale vasodilatatie
o pruritus
o zomereczeem
o bronchoconstrictie en longoedeem (asthma)
o paard: reccurent airway obstruction (RAO) en summer pasture-associated
obstructive pulmonary disease (SPAOPD)
neutrofielgemedieerde ziekten: afwezigheid vroege allergische reactie en
betrokkenheid van IgE en mastcelgemedieerde mechanismen.
- Type II overgevoeligheidsreactie
= cytotoxische overgevoeligheidsreactie: destructie van een doelwitcel (erythrocyt) op
basis van IgG.
auto-immuunziekten
Mechanisme:
o IgG autoantistoffen
, o Doelwitcel gelyseerd
NK cellen via antibody dependent cell cytotoxicity (ADCC)
macrofagen
complement
o Antistof-receptor interacties: IgG antistoffen hebben inhiberend of stimulerend
effect
- Type III overgevoeligheidsreactie
vormen en neerslaan van immuuncomplexen t.h.v. de weefsels
daarop wordt complement gefixeerd --> anafylatoxines C3a en C5a geproduceerd -->
lokale ontsteking.
De immuuncomplexen kunnen niet snel genoeg worden gefagocyteerd.
1. Overmaat circulerende As en een lokaal geïnjecteerd Ag: immuuncomplexen blijven
ter plaatse in de weefsels die antigenen bevatten
= Arthus reactie
2. Overmaat circulerende Ag: oplosbare immuuncomplexen worden gevormd in de
bloedbaan. Kunnen neerslaan in de capillairen
complementcascade: endotheelschade orgaanfalen
- Type IV overgevoeligheidsreactie
= celgemedieerde allergische reactie: Th1 cellen, Tc cellen, macrofagen en cytokines.
Het vertraagde type van reactie. (activatie lymfocyten)
1. Exogeen antigen: via MHC II gepresenteerd aan Th1 cellen. IFNy wordt gesecreteerd
macrofaagactivatie
2. Endogeen antigen: via MHC I gepresenteerd door doelwitcel. Bij herkenning door Tc
cel wordt doelwitcel afgebroken.
Geactiveerde Th1 cel secreteert cytoknes -- > adhesiemoleculen verschijnen op
endotheel -- > recrutering typische otstekingscellen: neutrofielen, macrofagen, T
lymfocyten.
* Specifiek voor type I kan je de karakteristieken van atopsiceh dermatitis,
zomereczeem, asthma en parasitose bespreken.
- Atopische dermatitis
Meerdere etiologieën.
Is een immuunrespons op een plaats waar die niet thuishoort.
, - Zomereczeem
Typische type I reactie bij het paard.
Mastcellen in de huid worden gevoelig door de allergenen.
Eerste zomer exposed wordt het paard gebeten door die vliegen (dragen dat allergeen).
paard maakt IgE antibodies aan. Binden aan receptor
Sensitisatie: antilichaam bindt met receptor aan opp van het weefsel (IgE’s).
Tweede contact met vlieg: allergenen worden gestimuleerd om weefsel te sensitiseren.
Degranulatie: infammatoire markers.
- Asthma
Kat.
Is type I reactie tegenover aero-allergenen
reccurent hoesten, dyspnee, piepende ademhaling
o BALF gekenmerkd door veel eosinofielen.
o Hyperplasie van bronchale klieren met excessieve mucusprodcutie
Bronchiaal of interstitieel patroon op RX
Humane huidschilfers zouden allergeen kunnen zijn.
- Intestinale parasitose
Parasitair antigenen activeren bij voorkeur Th2 cellen.
B cellen naar differentiatie tot IgE producerende plasmacellen. Deze binden op mucosale
mastcellen (gesensitiseerde mastcellen)
Na cross-linking van Fcreceptoren door binding parasitaire antigenen gaan mastcellen
degranuleren.
Mastcelgranules hebben een toxische invloed op de parasiet.
Eosinofielen worden ook aangetrokken en veroorzaken verdere schade.
, * Je kent het begrip anaphylaxie/anaphylactische shock en kan de symptomen
bespreken.
= mastcellen in verschillende bindweefsels gaan degranuleren bij systemische toediening van
antigenen zoals bepaalde farmaca (penicilline, vaccins).
door veralgmeende vasodilatatie met bloeddrukval
afhankelijk van species zijn bepaalde shockorganen prefentieel aangetast
* Als voorbeeld van een auto-immuunziekte kan je het pemphiguscomplex bespreken.
cutane auto-immuunziekte: weefselspecifieke IgG autoantistoffen liggen aan de basis van
weefseldestructie.
- Pemphigus vulgaris
o Ernstige vorm
o Blaren gevormd ter hoogte van muco-cutane overgangen ulceratie
o Cellen str spinosum sterven af
o Auto-antistoffen gevormd tegen desmosomen
- Pemphigus foliaceus
o Minder ernstig, vaker voorkomend
o Blaren hoger in de epidermis, net onder str corneum korsten
o Auto-antistoffen tegenover desmosomen
o Ontstaat bij hond al eens bij toediening van bepaalde antibiotica
- Pemphigus erythematosus
o Fotosensitieve vorm van pemphigus foliaceus
o Vnl gelokaliseerd thv het gezicht
o Gelijkenissen met SLE
- Bulleus pemphigoïd
o Auto-antistoffen worden gevorm tegenover de hemidesmosomen van het str
basale en de lamina lucida van de basaalmembraan
