Orgaansystemen: Ademhaling
Biomedische Wetenschappen UU
Inhoud
OS Ademhaling – HC 1: Inleiding Respiratoir systeem ............................................................................ 2
OS Ademhaling – HC 2: Mechanische eigenschappen ............................................................................ 8
OS Ademhaling – HC 3: Ventilatie-perfusie verhouding en transport van gassen ................................ 11
Deel I: Ventilatie-perfusie verhouding .............................................................................................. 11
Deel II: Transport van gassen ............................................................................................................ 13
OS Ademhaling – HC 4: Regulatie van de ademhaling .......................................................................... 15
OS Ademhaling – VC 1: Anatomie longen ............................................................................................. 18
Ligging longen .................................................................................................................................... 18
[1] Pleura ........................................................................................................................................... 18
Longen in detail ................................................................................................................................. 19
[2] Diafragma ..................................................................................................................................... 20
OS Ademhaling – VC 2: Histologie longen ............................................................................................. 21
1
,OS Ademhaling – HC 1: Inleiding Respiratoir systeem
Respiratoire systemen in het dierenrijk – technieken
1. Diffusie via de huid
2. Tracheeën
3. Kieuwen (uitwendig of inwendig)
4. Longen (amfibieën)
[3] Ademhaling in water
• Nadeel: zuurstof lost slecht op in water
• Ademhaling vindt plaats met kieuwen
o Kieuwen → kieuwboog → kieuwfilament →
kieuwlamel
• Maken actief gebruik van kieuwdekken om water over de
kieuwen te laten spoelen
• In de kieuwlamellen vind uitwisseling plaats via het
tegenstroomprincipe
[2] Ademhaling via tracheeën
• Vooral gezien bij dieren met een exoskelet
• Op de trachee zitten luchtzakken die kunnen worden
gecontraheerd door de vliegbewegingen
• Stigmata = uitmonding van tracheeën aan het
huidoppervlak
• De buizen lopen door tot in de cellen
[4] Ademhaling bij amfibieën
• Dit vindt plaats via een bepaald proces aangezien deze
dieren met longen en met de huid kunnen ademen. Proces:
1. Kikker ademt in via neus en met gesloten glottis wordt het lucht opgeslagen in
het verzonken deel van de keelholte
2. Glottis wordt geopend en lucht verlaat de longen via de neusgaten
3. De bodem van de keelholte komt omhoog en perst de verse lucht de longen in
• Positive Pressure Breathing = lucht in de longen persen m.b.v. druk
• Longen → zuurstofopname
• Huid → koolstofdioxide afgifte
o CO2 lost goed op in water en kan dus gemakkelijk worden afgegeven
[4] Ademhaling bij vogels
• Er wordt gebruik gemaakt van luchtzakken
• Proces:
1. Inademen1: lucht gaat naar achterste
luchtzak
2. Uitademen1: lucht van achterste luchtzak
gaat naar longen
3. Inademen2: lucht gaat naar de voorste
luchtzak
2
, 4. Uitademen2: lucht verlaat de vogel
• Vogels moeten 2x in en uit ademen om het longstelsel te verversen
• Efficiënt systeem: vrijwel geheel éénrichtingsverkeer
• Parabronchiën = plek van zuurstofopname
Eisen voor ademhalingssysteem
✓ Aanwezigheid drukgradiënt
✓ Groot diffusieoppervlak
✓ Transportsysteem (vaten)
✓ Ademhalingsmembraan
o Groot, dun, vochtig oppervlak → voorkomen
uitdrogen en oplossen gassen
• Dieren kunnen worden vergeleken met hun lichaamsgewicht
met uitwisselingsoppervlakte en dikte van het membraan
Cellulaire en externe respiratie
• Cellulaire respiratie = afgifte tussen bloed-weefsels
• Interne respiratie = afgifte van long-bloed
• Externe respiratie = afgifte van atmosfeer-long
• Tussen deze systemen bevindt zich transport
• Low-pressure high-flow systeem → bloeddruk is erg
laag in de bloedvaten
Humane respiratoire systeem
• Rechterlong → 3 lobben
• Linkerlong → 2 lobben
• Diafragma = belangrijk voor ademhaling
• Trachae → bronchus → bronchiole → alveoli
o in de alveoli vindt gasuitwisseling plaats
• Visceral pleura = vlies om de longen heen
• Pleurale holte = dit is de holte tussen visceral en parietal
pleura. Er zit vloeistof in wat zorgt dat de pleura goed kunnen
bewegen. Hier is een lichte onderdruk
• Parietal pleura = vlies die hecht aan het middenrif / borstkast
• Twee soorten bloedomlopen:
o Bronchiale bloedsomloop – longen voorzien van zuurstof
▪ De bronchiale bloedsoloop zit vol
zuurstofrijkbloed doordat het een aftakking is van
de aorta. Hele kleine bloedomloop. De venen
monden deels in longvenen en loopt samen terug (kortsluiting tussen de 2
bloedsomlopen) → anastomose
o Pulmonaire bloedsomloop – zuurstofarm naar longen, zuurstofrijk afvoeren
▪ Om de alveoli zitten vele capillairen afkomstig van de longarterie. Deze verzamelen
allen weer in een longvene die teruglopen naar het linkeratrium
3
Biomedische Wetenschappen UU
Inhoud
OS Ademhaling – HC 1: Inleiding Respiratoir systeem ............................................................................ 2
OS Ademhaling – HC 2: Mechanische eigenschappen ............................................................................ 8
OS Ademhaling – HC 3: Ventilatie-perfusie verhouding en transport van gassen ................................ 11
Deel I: Ventilatie-perfusie verhouding .............................................................................................. 11
Deel II: Transport van gassen ............................................................................................................ 13
OS Ademhaling – HC 4: Regulatie van de ademhaling .......................................................................... 15
OS Ademhaling – VC 1: Anatomie longen ............................................................................................. 18
Ligging longen .................................................................................................................................... 18
[1] Pleura ........................................................................................................................................... 18
Longen in detail ................................................................................................................................. 19
[2] Diafragma ..................................................................................................................................... 20
OS Ademhaling – VC 2: Histologie longen ............................................................................................. 21
1
,OS Ademhaling – HC 1: Inleiding Respiratoir systeem
Respiratoire systemen in het dierenrijk – technieken
1. Diffusie via de huid
2. Tracheeën
3. Kieuwen (uitwendig of inwendig)
4. Longen (amfibieën)
[3] Ademhaling in water
• Nadeel: zuurstof lost slecht op in water
• Ademhaling vindt plaats met kieuwen
o Kieuwen → kieuwboog → kieuwfilament →
kieuwlamel
• Maken actief gebruik van kieuwdekken om water over de
kieuwen te laten spoelen
• In de kieuwlamellen vind uitwisseling plaats via het
tegenstroomprincipe
[2] Ademhaling via tracheeën
• Vooral gezien bij dieren met een exoskelet
• Op de trachee zitten luchtzakken die kunnen worden
gecontraheerd door de vliegbewegingen
• Stigmata = uitmonding van tracheeën aan het
huidoppervlak
• De buizen lopen door tot in de cellen
[4] Ademhaling bij amfibieën
• Dit vindt plaats via een bepaald proces aangezien deze
dieren met longen en met de huid kunnen ademen. Proces:
1. Kikker ademt in via neus en met gesloten glottis wordt het lucht opgeslagen in
het verzonken deel van de keelholte
2. Glottis wordt geopend en lucht verlaat de longen via de neusgaten
3. De bodem van de keelholte komt omhoog en perst de verse lucht de longen in
• Positive Pressure Breathing = lucht in de longen persen m.b.v. druk
• Longen → zuurstofopname
• Huid → koolstofdioxide afgifte
o CO2 lost goed op in water en kan dus gemakkelijk worden afgegeven
[4] Ademhaling bij vogels
• Er wordt gebruik gemaakt van luchtzakken
• Proces:
1. Inademen1: lucht gaat naar achterste
luchtzak
2. Uitademen1: lucht van achterste luchtzak
gaat naar longen
3. Inademen2: lucht gaat naar de voorste
luchtzak
2
, 4. Uitademen2: lucht verlaat de vogel
• Vogels moeten 2x in en uit ademen om het longstelsel te verversen
• Efficiënt systeem: vrijwel geheel éénrichtingsverkeer
• Parabronchiën = plek van zuurstofopname
Eisen voor ademhalingssysteem
✓ Aanwezigheid drukgradiënt
✓ Groot diffusieoppervlak
✓ Transportsysteem (vaten)
✓ Ademhalingsmembraan
o Groot, dun, vochtig oppervlak → voorkomen
uitdrogen en oplossen gassen
• Dieren kunnen worden vergeleken met hun lichaamsgewicht
met uitwisselingsoppervlakte en dikte van het membraan
Cellulaire en externe respiratie
• Cellulaire respiratie = afgifte tussen bloed-weefsels
• Interne respiratie = afgifte van long-bloed
• Externe respiratie = afgifte van atmosfeer-long
• Tussen deze systemen bevindt zich transport
• Low-pressure high-flow systeem → bloeddruk is erg
laag in de bloedvaten
Humane respiratoire systeem
• Rechterlong → 3 lobben
• Linkerlong → 2 lobben
• Diafragma = belangrijk voor ademhaling
• Trachae → bronchus → bronchiole → alveoli
o in de alveoli vindt gasuitwisseling plaats
• Visceral pleura = vlies om de longen heen
• Pleurale holte = dit is de holte tussen visceral en parietal
pleura. Er zit vloeistof in wat zorgt dat de pleura goed kunnen
bewegen. Hier is een lichte onderdruk
• Parietal pleura = vlies die hecht aan het middenrif / borstkast
• Twee soorten bloedomlopen:
o Bronchiale bloedsomloop – longen voorzien van zuurstof
▪ De bronchiale bloedsoloop zit vol
zuurstofrijkbloed doordat het een aftakking is van
de aorta. Hele kleine bloedomloop. De venen
monden deels in longvenen en loopt samen terug (kortsluiting tussen de 2
bloedsomlopen) → anastomose
o Pulmonaire bloedsomloop – zuurstofarm naar longen, zuurstofrijk afvoeren
▪ Om de alveoli zitten vele capillairen afkomstig van de longarterie. Deze verzamelen
allen weer in een longvene die teruglopen naar het linkeratrium
3
