Eerstelijnsgezondheidszorg door Barremaecker
1. Definiëring
- 0de lijn: mantelzorgers, niet-professionele hulpverleners
- 1ste lijn: rechtstreeks toegankelijke hulp en zorg
- 2de lijn: hulp- en zorgverleners na verwijzing
- 3de lijn: gespecialiseerde intramurale zorg
1.1. Level of care
= de intensiteit van de medische zorg die wordt verleend door de arts of zorginstelling
1.1.1. Primair
= gecoördineerde, uitgebreide en persoonlijke zorg, beschikbaar op zowel een eerste contact als continue basis, wordt
verleend door de huisarts en door artsen op de eerste hulp.
Taken:
- Medische diagnose
- Behandeling
- Psychologische beoordeling en management
- Persoonlijke ondersteuning
- Communicatie van informatie over ziekte
- Preventie en gezondheidsonderhoud
1.1.2. Secundair
= medische zorg beschikbaar is in het ziekenhuis. Secundaire zorgcentra zijn uitgerust om alles behalve de meest
gespecialiseerde zorg, chirurgie en diagnostische modaliteiten te bieden.
1.1.3. Tertiair
= hooggespecialiseerde geneeskundige zorg voor patiënten die veelal worden verwezen vanuit secundaire zorgcentra.
Bestaat uit verschillende expertises:
- Chirurgie
o Orgaantransplantatie,
o Cardiovasculaire chirurgie bij kinderen
o Stereotactische neurochirurgie
- Interne geneeskunde
o Genetica
o Hepatologie
o Jeugdpsychiatrie
- Diagnostische modaliteiten
o PET – positronemissietomografie
o SQUID – supergeleidende kwantuminterface-apparaat scanning
o Kleuren Doppler-elektrocardiografie
o Elektronenmicroscopie
o Genherschikking
, - Therapeutische modaliteiten
o Experimentele protocollen voor de behandeling van gevorderde en/of potentieel dodelijke ziekten bv
AIDS, kanker en aangeboren stofwisselingsstoornissen
1.2. Perspectief van de persoon met een zorg- en ondersteuningsnood
- 0de lijn: men vraagt er niet zelf naar, richt zich op mensen met een groter risico, doel is voorkomen
- 1ste lijn: men vraagt hulp, algemene hulp
- 2de lijn: vraagt hulp aan huisarts, specialistisch
1.3. Andere termen plaats van zorg
Intramuraal In de instelling
Extramuraal Buiten de instelling
Specialistisch aan huis (chemo thuis, thuisdialyse, ...). Er is een gemeenschappelijke
Transmuraal
verantwoordelijkheid tussen generalisten en specialisten
Semimuraal Half binnen/half buiten (poliklinische behandeling, ...)
2. Complexe bevoegdheidsregeling
Vlaamse bevoegdheden:
- 0de lijn
- 1ste lijn (niet financiering)
- Extramurale zorg
Federale bevoegdheden:
- Financiering 1ste lijn
- Intramurale zorg
- Transmurale zorg
- Semimurale zorg
3. Waardoor wordt het belang van de eerstelijnszorg groter?
3.1. Gezondheidsuitgaven
In 2015 werd 10,5% van het BBP besteed aan de gezondheidsuitgaven en deze uitgaven stijgen sneller dan het BBP
(Bruto Binnenlands Product)
Oorzaken:
- Aanbod gestuurde en versnipperde zorg (geïntegreerde zorg)
- Vergrijzing
- Meer aandoeningen kennen een chronisch verloop
o ¼de van de bevolking
o Eerste HIV geïnfecteerde mensen in het WZC
o Multidisciplinaire benadering nodig
- Multimorbiditeit
- Technologische innovatie
- Dalende verblijfsduur in het ziekenhuis
, 3.2. Veranderende verwachtingen en positie van patiënt/burger
4. Hoe goed is de eerstelijnsgezondheidszorg ?
Structuur:
- Bestuur
- Economische condities
- Arbeidskrachten
Proces:
- Toegankelijkheid
- Volledigheid
- Continuïteit
- Coördinatie
Resultaten:
- Kwaliteit
- Efficiëntie
- Gelijkheid
4.1. Acces – hoe toegankelijk?
- Regelgevend
o Sinds 1963: sociale zekerheidswet ® verplichte sociale zekerheid
- Bereikbaarheid
- Betaalbaarheid
o Ondanks terugbetalingen heeft 35% van de mensen moeite om gezondheidskosten in het budget te
krijgen
4.2. Comprehensiveness – volledigheid
- Eerste contact bij acute gezondheidsproblemen
- Medische onderzoeken en ingrepen
- Ziektemanagement van acute en chronische aandoeningen
- Preventie en gezondheidsopvoeding
88% van de consulten bij de huisarts blijven tot dat consult beperkt. Er is dan ook een breed aanbod van rechtstreeks
toegankelijke zorg bv gynaecoloog, pediater ® zijn al ‘gespecialiseerd’
1. Definiëring
- 0de lijn: mantelzorgers, niet-professionele hulpverleners
- 1ste lijn: rechtstreeks toegankelijke hulp en zorg
- 2de lijn: hulp- en zorgverleners na verwijzing
- 3de lijn: gespecialiseerde intramurale zorg
1.1. Level of care
= de intensiteit van de medische zorg die wordt verleend door de arts of zorginstelling
1.1.1. Primair
= gecoördineerde, uitgebreide en persoonlijke zorg, beschikbaar op zowel een eerste contact als continue basis, wordt
verleend door de huisarts en door artsen op de eerste hulp.
Taken:
- Medische diagnose
- Behandeling
- Psychologische beoordeling en management
- Persoonlijke ondersteuning
- Communicatie van informatie over ziekte
- Preventie en gezondheidsonderhoud
1.1.2. Secundair
= medische zorg beschikbaar is in het ziekenhuis. Secundaire zorgcentra zijn uitgerust om alles behalve de meest
gespecialiseerde zorg, chirurgie en diagnostische modaliteiten te bieden.
1.1.3. Tertiair
= hooggespecialiseerde geneeskundige zorg voor patiënten die veelal worden verwezen vanuit secundaire zorgcentra.
Bestaat uit verschillende expertises:
- Chirurgie
o Orgaantransplantatie,
o Cardiovasculaire chirurgie bij kinderen
o Stereotactische neurochirurgie
- Interne geneeskunde
o Genetica
o Hepatologie
o Jeugdpsychiatrie
- Diagnostische modaliteiten
o PET – positronemissietomografie
o SQUID – supergeleidende kwantuminterface-apparaat scanning
o Kleuren Doppler-elektrocardiografie
o Elektronenmicroscopie
o Genherschikking
, - Therapeutische modaliteiten
o Experimentele protocollen voor de behandeling van gevorderde en/of potentieel dodelijke ziekten bv
AIDS, kanker en aangeboren stofwisselingsstoornissen
1.2. Perspectief van de persoon met een zorg- en ondersteuningsnood
- 0de lijn: men vraagt er niet zelf naar, richt zich op mensen met een groter risico, doel is voorkomen
- 1ste lijn: men vraagt hulp, algemene hulp
- 2de lijn: vraagt hulp aan huisarts, specialistisch
1.3. Andere termen plaats van zorg
Intramuraal In de instelling
Extramuraal Buiten de instelling
Specialistisch aan huis (chemo thuis, thuisdialyse, ...). Er is een gemeenschappelijke
Transmuraal
verantwoordelijkheid tussen generalisten en specialisten
Semimuraal Half binnen/half buiten (poliklinische behandeling, ...)
2. Complexe bevoegdheidsregeling
Vlaamse bevoegdheden:
- 0de lijn
- 1ste lijn (niet financiering)
- Extramurale zorg
Federale bevoegdheden:
- Financiering 1ste lijn
- Intramurale zorg
- Transmurale zorg
- Semimurale zorg
3. Waardoor wordt het belang van de eerstelijnszorg groter?
3.1. Gezondheidsuitgaven
In 2015 werd 10,5% van het BBP besteed aan de gezondheidsuitgaven en deze uitgaven stijgen sneller dan het BBP
(Bruto Binnenlands Product)
Oorzaken:
- Aanbod gestuurde en versnipperde zorg (geïntegreerde zorg)
- Vergrijzing
- Meer aandoeningen kennen een chronisch verloop
o ¼de van de bevolking
o Eerste HIV geïnfecteerde mensen in het WZC
o Multidisciplinaire benadering nodig
- Multimorbiditeit
- Technologische innovatie
- Dalende verblijfsduur in het ziekenhuis
, 3.2. Veranderende verwachtingen en positie van patiënt/burger
4. Hoe goed is de eerstelijnsgezondheidszorg ?
Structuur:
- Bestuur
- Economische condities
- Arbeidskrachten
Proces:
- Toegankelijkheid
- Volledigheid
- Continuïteit
- Coördinatie
Resultaten:
- Kwaliteit
- Efficiëntie
- Gelijkheid
4.1. Acces – hoe toegankelijk?
- Regelgevend
o Sinds 1963: sociale zekerheidswet ® verplichte sociale zekerheid
- Bereikbaarheid
- Betaalbaarheid
o Ondanks terugbetalingen heeft 35% van de mensen moeite om gezondheidskosten in het budget te
krijgen
4.2. Comprehensiveness – volledigheid
- Eerste contact bij acute gezondheidsproblemen
- Medische onderzoeken en ingrepen
- Ziektemanagement van acute en chronische aandoeningen
- Preventie en gezondheidsopvoeding
88% van de consulten bij de huisarts blijven tot dat consult beperkt. Er is dan ook een breed aanbod van rechtstreeks
toegankelijke zorg bv gynaecoloog, pediater ® zijn al ‘gespecialiseerd’
