PATHOFYSIOLOGIE - NEUROLOGIE
ZIEKTE OORZAAK SYMPTOMEN BEHANDELING
1 Windpokken - Meegelifte virussen / toxines met axonale - Pijnlijk brandende vesikels - Vroegtijdig: antivirale
Herpes zoster virus transportsysteem middelen —> sneller herstel
- Virus blijft slapend aanwezig in sensibele
ganglioncellen
- Terug activatie bij verzwakking immuunsyst.
- Anterograad over zenuw —> huid
2 Post herpetische - Sequel van doorgemaakte zona - Ernstige neuropatische pijn - Lokaal: lidocaïne pleisters
neuralgie - Geneesmiddelen tegen
HOOFDSTUK 1: INTRO ZENUWSTELSEL
neuropate pijn (tricyclische
antidepressiva: amitryptilline /
anti-epileptica: pregabaline
3 Tetanus - Geïnfecteerde wonde - Spierspasmen
Clostridium tetani - Bacterie maakt toxine aan: door axon via
bacterie retrograad transport terug naar ruggenmerg
=> onderdrukking inhibitoire signalen
=> overactivatie motorneuronen
4 Clostridium botulinum - Botulinetoxine: inhibitie vd vrijstelling van - Spierverlamming - Botox —> behandeling
acetylcholine aan neuromusculaire junctie abnormale spiercontracties
(spasticiteit, dystonie, rimpels)
5 Primaire Meningeoom: goedaardig uit hersenvliezen - Blijven lang stabiel in - Meningeoom: behandeling
hersentumoren omvang niet nodig
(Hersenweefsels/ cellen)
Gliomen: agressiefste = glioblastoom - Hersenen = delicaat —>
heelkundige resectie moeilijk
Hypofysetumoren - Lokale / op afstand - Bloed-hersenbarrière —>
—> onder chiasma opticum => bedrukking - Zichtsuitval in bilateraal slechte penetratie chemo
overkruisende banen zicht temporale zichtsvelden
—> gaan uit vd adenohypofyse —> aanmaak:
- Heelkunde
- Teveel aanmaak groeihormoon - Gigantisme / Acromegalie - Radiotherapie
- Teveel schildklierstimulerend hormoon (TSH) - Hyperthyroidie - Chemotherapie
- Teveel bijnietstimulerend hormoon (ACTH) - Ziekte van Cushing
- Prolactine secrerende tumoren - Melksecretie
—> omgkrd: hypofysewerking = te weinig horm.
1
, PATHOFYSIOLOGIE - NEUROLOGIE
6 Secundaire - Hersenmetastase (bij 30% kankerpatiënten) —> door longkanker, niercelcarcinoom, melanoom, borstkanker
hersentumoren
7 Multiple sclerose (MS) - Auto-immune aantasting myeline —> doelwit - Op akkeringen - Tegen abnormale auto-
(Vaak bij jonge vrouwen) = gliale cellen v aantastingen zenuwstelsel neurologische uitval immuunrespons:
- Op lange termijn: slecht onder controle door - Zichtsverlies uit 1 oog - Interferonen
verstoorde functie van microgliale cellen - Glatirameer acetaat
- Teri unomide
- Monoklonale antisto en
8 Syndroom van - Abnormale immunisatie door een virale - Opstijgende verlamming - Intraveneuze
Guillain-Barré infectie (luchtweginfectie, maagdarmkanker) / (uren tot dagen) immuunglobulines (IVIG)
door vaccinatie - Gevoelsstoornis
=> immuunreactie tegen perifere zenuwen
- PZS-myeline van Schwanncellen
- Ook doelwit immuunrespons: - Ernstige verlamming
neuromyelitis optica (NMO) - blindheid
= Recidiverende ruggenmerg- (myelitis) en
oogzenuwontsteking (neuritis optica)
- Vorm met antisto en tegen waterkanaaltjes
van astrocyten = aquaporine 4 antisto en
- Vorm met antisto en tegen oligodendro-
cyten = myeline-oligodendrocyt antisto en
9 Discushernia - Ruggenmerg = ingesloten in wervels - Pijnstilling:
- Tussenwervelschijven = verbinding wervels —> mobiliteit rug - Paracetamol
- Slijtage tussenwervels => uitpuiling gelatineuze massa vd tussenwervelschijf ih - NSAIDs als diclofenac
ruggenmergkanaal - Spierontspanners:
- Druk op zenuwwortel —> radiculair lijden - Diazepam
=> uitstralende pijn ih overeenstemmende dermatoom & motorisch & sensibele - Gerichte in ltratie met
uitval id regio vd gecomprimeerde zenuw analgetica en/of steroïden
- Typisch thvd 5e lumbale & 1e sacrale zenuw thvd cervicale wortels 6,7 en 8 - Heelkunde bij motorische/
sensibele uitval
10 Spinaal kanaaltenose - Beschadiging ruggenmerg door vernauwing vh - Progressieve verstijving en verzwakking benen (=
wervelkanaal door slijtageprocessen spasticiteit dr bescha-diging piramidaalbenen)
- Op cervicaal niveau
11 Ziekte van Lyme - Beschadiging ruggenmerg door infectieuze - Pijnlijke radiculopathie
ziekten
2
flfl fi ff ff ffff
, PATHOFYSIOLOGIE - NEUROLOGIE
12 Gecombineerde - Belemmering ruggenmerg door metabole oorzaken
strengsclerose - Aantasting corticospinale banen en achterstrengen door vitamine B12 de ciëntie
13 Amyotrofe lateraal- - Ruggenmerg getro en door postsynaptische - Atro e spieren - Diagnose: elektromygra e
sclerose (ALS) degeneratie => geleidelijke afsterving - Toenemende verlamming (EMG) = naald in spieren:
motorneuronen —> afsterving e ectorcellen - Spasticiteit meting elektrische activiteit
(spiercellen) in voorhoorn - Atro e + spierzwakte + spieren => Zien typische
- Corticospinale banen getro en fasciculaties = kleine afwijkingen:
onwillekeurige bewegingen - Transneurale degeneratie:
spieren door poging tot brillaties + positieve
reïnnervatie naburige scherpe golven bij rust
axonen spier
- Poging tot reïnnervatie
naburige axonen =
neurogene potentialen bij
spieraanspanning
14 Bell’s palsy - Aantasting ve craniale zenuw door - Verlamming N VII = craniale - Vaak spontaan volledig
herpesvirusinfectie zenuw / nervus facialis herstel
- Subacute unilaterale - Vroegtijdig: corticosteroïden
- Verschil met aangezichtsverlamming door aangezichtsverlamming —> vb: prednisolon kan
beroerte: (oog- en mondspieren outcome verbeteren
- Zowel oog- als mondspieren zijn verlamd langs 1 kant)
—> bij beroerte: enkel mond - Pijn achter het oor
- Geen andere uitvalsverschijnselen - Veranderende smaak (tong)
- Hyperacusis (overgevoelig
voor externe geluiden)
15 Meningitis - Milde virale vorm - Hoofdpijn - Diagnose: CSZ preleveren via
= Hersenvlies-infectie - Levensbedreigende bacteriële vorm - Misselijkheid lumbaalpunctie = naald in
—> coma en dood - Braken ruggenmergzak op lumbaal
- Lichtschuwheid niveau => CSZ bij infectie:
- Nekstijfheid troebel, lage glucosegehaltes
+ witte bloedcellen
- Identi catie kiem
16 Beroerte - Bloedvoorziening hersenen gestopt —> hoe - Plotse neurologische - Plaats klonter / embool —>
= Cerebrovasculair langer hoe grotere kans op hersenschade uitvalsverschijnselen parese van arm / been of
accident (CVA) - Sturing hersenen valt weg —> enkel lokale - Slappe verlamming met volledige hemiparese
sturing ruggenmergzenuwen hyperre exiteit
3
fi
fi fi fl ff fi ff ff fi
ZIEKTE OORZAAK SYMPTOMEN BEHANDELING
1 Windpokken - Meegelifte virussen / toxines met axonale - Pijnlijk brandende vesikels - Vroegtijdig: antivirale
Herpes zoster virus transportsysteem middelen —> sneller herstel
- Virus blijft slapend aanwezig in sensibele
ganglioncellen
- Terug activatie bij verzwakking immuunsyst.
- Anterograad over zenuw —> huid
2 Post herpetische - Sequel van doorgemaakte zona - Ernstige neuropatische pijn - Lokaal: lidocaïne pleisters
neuralgie - Geneesmiddelen tegen
HOOFDSTUK 1: INTRO ZENUWSTELSEL
neuropate pijn (tricyclische
antidepressiva: amitryptilline /
anti-epileptica: pregabaline
3 Tetanus - Geïnfecteerde wonde - Spierspasmen
Clostridium tetani - Bacterie maakt toxine aan: door axon via
bacterie retrograad transport terug naar ruggenmerg
=> onderdrukking inhibitoire signalen
=> overactivatie motorneuronen
4 Clostridium botulinum - Botulinetoxine: inhibitie vd vrijstelling van - Spierverlamming - Botox —> behandeling
acetylcholine aan neuromusculaire junctie abnormale spiercontracties
(spasticiteit, dystonie, rimpels)
5 Primaire Meningeoom: goedaardig uit hersenvliezen - Blijven lang stabiel in - Meningeoom: behandeling
hersentumoren omvang niet nodig
(Hersenweefsels/ cellen)
Gliomen: agressiefste = glioblastoom - Hersenen = delicaat —>
heelkundige resectie moeilijk
Hypofysetumoren - Lokale / op afstand - Bloed-hersenbarrière —>
—> onder chiasma opticum => bedrukking - Zichtsuitval in bilateraal slechte penetratie chemo
overkruisende banen zicht temporale zichtsvelden
—> gaan uit vd adenohypofyse —> aanmaak:
- Heelkunde
- Teveel aanmaak groeihormoon - Gigantisme / Acromegalie - Radiotherapie
- Teveel schildklierstimulerend hormoon (TSH) - Hyperthyroidie - Chemotherapie
- Teveel bijnietstimulerend hormoon (ACTH) - Ziekte van Cushing
- Prolactine secrerende tumoren - Melksecretie
—> omgkrd: hypofysewerking = te weinig horm.
1
, PATHOFYSIOLOGIE - NEUROLOGIE
6 Secundaire - Hersenmetastase (bij 30% kankerpatiënten) —> door longkanker, niercelcarcinoom, melanoom, borstkanker
hersentumoren
7 Multiple sclerose (MS) - Auto-immune aantasting myeline —> doelwit - Op akkeringen - Tegen abnormale auto-
(Vaak bij jonge vrouwen) = gliale cellen v aantastingen zenuwstelsel neurologische uitval immuunrespons:
- Op lange termijn: slecht onder controle door - Zichtsverlies uit 1 oog - Interferonen
verstoorde functie van microgliale cellen - Glatirameer acetaat
- Teri unomide
- Monoklonale antisto en
8 Syndroom van - Abnormale immunisatie door een virale - Opstijgende verlamming - Intraveneuze
Guillain-Barré infectie (luchtweginfectie, maagdarmkanker) / (uren tot dagen) immuunglobulines (IVIG)
door vaccinatie - Gevoelsstoornis
=> immuunreactie tegen perifere zenuwen
- PZS-myeline van Schwanncellen
- Ook doelwit immuunrespons: - Ernstige verlamming
neuromyelitis optica (NMO) - blindheid
= Recidiverende ruggenmerg- (myelitis) en
oogzenuwontsteking (neuritis optica)
- Vorm met antisto en tegen waterkanaaltjes
van astrocyten = aquaporine 4 antisto en
- Vorm met antisto en tegen oligodendro-
cyten = myeline-oligodendrocyt antisto en
9 Discushernia - Ruggenmerg = ingesloten in wervels - Pijnstilling:
- Tussenwervelschijven = verbinding wervels —> mobiliteit rug - Paracetamol
- Slijtage tussenwervels => uitpuiling gelatineuze massa vd tussenwervelschijf ih - NSAIDs als diclofenac
ruggenmergkanaal - Spierontspanners:
- Druk op zenuwwortel —> radiculair lijden - Diazepam
=> uitstralende pijn ih overeenstemmende dermatoom & motorisch & sensibele - Gerichte in ltratie met
uitval id regio vd gecomprimeerde zenuw analgetica en/of steroïden
- Typisch thvd 5e lumbale & 1e sacrale zenuw thvd cervicale wortels 6,7 en 8 - Heelkunde bij motorische/
sensibele uitval
10 Spinaal kanaaltenose - Beschadiging ruggenmerg door vernauwing vh - Progressieve verstijving en verzwakking benen (=
wervelkanaal door slijtageprocessen spasticiteit dr bescha-diging piramidaalbenen)
- Op cervicaal niveau
11 Ziekte van Lyme - Beschadiging ruggenmerg door infectieuze - Pijnlijke radiculopathie
ziekten
2
flfl fi ff ff ffff
, PATHOFYSIOLOGIE - NEUROLOGIE
12 Gecombineerde - Belemmering ruggenmerg door metabole oorzaken
strengsclerose - Aantasting corticospinale banen en achterstrengen door vitamine B12 de ciëntie
13 Amyotrofe lateraal- - Ruggenmerg getro en door postsynaptische - Atro e spieren - Diagnose: elektromygra e
sclerose (ALS) degeneratie => geleidelijke afsterving - Toenemende verlamming (EMG) = naald in spieren:
motorneuronen —> afsterving e ectorcellen - Spasticiteit meting elektrische activiteit
(spiercellen) in voorhoorn - Atro e + spierzwakte + spieren => Zien typische
- Corticospinale banen getro en fasciculaties = kleine afwijkingen:
onwillekeurige bewegingen - Transneurale degeneratie:
spieren door poging tot brillaties + positieve
reïnnervatie naburige scherpe golven bij rust
axonen spier
- Poging tot reïnnervatie
naburige axonen =
neurogene potentialen bij
spieraanspanning
14 Bell’s palsy - Aantasting ve craniale zenuw door - Verlamming N VII = craniale - Vaak spontaan volledig
herpesvirusinfectie zenuw / nervus facialis herstel
- Subacute unilaterale - Vroegtijdig: corticosteroïden
- Verschil met aangezichtsverlamming door aangezichtsverlamming —> vb: prednisolon kan
beroerte: (oog- en mondspieren outcome verbeteren
- Zowel oog- als mondspieren zijn verlamd langs 1 kant)
—> bij beroerte: enkel mond - Pijn achter het oor
- Geen andere uitvalsverschijnselen - Veranderende smaak (tong)
- Hyperacusis (overgevoelig
voor externe geluiden)
15 Meningitis - Milde virale vorm - Hoofdpijn - Diagnose: CSZ preleveren via
= Hersenvlies-infectie - Levensbedreigende bacteriële vorm - Misselijkheid lumbaalpunctie = naald in
—> coma en dood - Braken ruggenmergzak op lumbaal
- Lichtschuwheid niveau => CSZ bij infectie:
- Nekstijfheid troebel, lage glucosegehaltes
+ witte bloedcellen
- Identi catie kiem
16 Beroerte - Bloedvoorziening hersenen gestopt —> hoe - Plotse neurologische - Plaats klonter / embool —>
= Cerebrovasculair langer hoe grotere kans op hersenschade uitvalsverschijnselen parese van arm / been of
accident (CVA) - Sturing hersenen valt weg —> enkel lokale - Slappe verlamming met volledige hemiparese
sturing ruggenmergzenuwen hyperre exiteit
3
fi
fi fi fl ff fi ff ff fi
