Aantekeningen colleges Inleiding in de Conflictanalyse en -management

Aantekeningen colleges Inleiding in de Conflictanalyse
en -management
Deel 1: Conflictanalyse


College 1: Wetenschap van oorlog en vrede
Vrede en oorlog geschiedenis:
 Karl von Clausewitz --> oorlog = wil opleggen aan ander dmv geweld
 Vredesconferenties in Den Haag
 Women's International League for Peace and Freedom (WILPF) (1915) --> Aletta
Jacobs oa
 Carnegie Endowment for International Peace (1910)
 Wereldoorlogen--> verschrikkingen ervan duidelijk --> hoe dit veranderen?


Polemologie = studie naar oorlog en vrede (peace research).
Na Koude Oorlog weinig werk meer in polemologie. Maar hierna nog veel oorlogen in Afrika,
Midden-Oosten en Bosnië-Herzegovina.
"To understand causes of war in order to contribute to an understanding of how conflict can
be managed peacefully"

Ontwikkelingen polemologie:
 Verdieping (inter- en intrastatelijk geweld)--> oorlog niet alleen meer over 2 staten
die oorlog voeren, maar ook oorlog binnen 1 staat
 Verbreding (human security/ positive peace) --> vrede/veiligheid niet alleen over
afwezigheid bedreigingen tegen staat, maar ook over individu, rechten en omgeving
 Sterk interdisciplinair --> van politicologie naar antropologie/psychologie


Thematische ontwikkelingen:
 Focus op oorzaken en dynamiek van conflict meer dan vrede
 Shift van vrede naar veiligheid
 Interdisciplinair, multi-level benadering
 Gelinkt aan empirische ontwikkelingen (reactief)
 Groeiende focus op technologie, klimaatverandering en dekolonisatie
--> conflict is makkelijker te onderzoeken dan vrede (slachtoffers, schade, etc.)

Institutionele ontwikkelingen:
 Sterke banden tussen onderzoek en beleid
 Professionalisering van wetenschap
 Specialisatie en sub-specialisatie
 Netwerken zijn vaak persoonlijk en thematisch ipv institutioneel en breed



1

,  Shift van vredesactivisme naar debatten rond dekolonisatie/feminisme in studies
naar oorlog en vrede
Vier generaties theorie en praktijk (Richmond, 2010):
1. Conflictmanagement en 'beperkte vrede'
o Politiek realisme
o Oorlog is een wedstrijd tussen staten
o Conflict is biologisch
o Diplomatie, militaire interventie
o Neutrale derde partij zorgt voor balans (e.g. VN)
2. Conflictresolutie en 'bottom-up/civiele vrede'
o Conflict is psychologisch, sociologisch
o Aanpak dieperliggende oorzaken (universele menselijke behoeften)
o Positieve vrede en vredesopbouw door niet-statelijke actoren (NGO's)
3. Liberale vredesopbouw en staatsvorming
o Democratisering, mensenrechten, ontwikkelingshulp en economische
hervorming
o Top-down, focus op elite--> maar wel bijeenbrengen diversiteit
o Belang internationale instituties, maatschappelijk middenveld
o Veelal gefaald: vrede geconceptualiseerd door externe actoren, niet door
lokale actoren
4. Liberale-lokale hybriditeit en 'emancipatoire vrede'
o Kritiek op liberale vredesopbouw
o Stabiele relatie tussen burgers en burgers en overheid
o Combinatie top-down en bottom-up --> externe actoren als facilitators


Correlates of War (COW) project:
 Eerste statistische analyse van oorzaken van oorlogen.
 In kaart brengen van
o Locaties
o Relaties actoren
o Sequentiële logica
o Rankschikking op basis van belang/ernst



College 2: Conflictstudies
Oorlog = strijd tussen twee of meer volken, een voortdurende toestand van
vijandigheidtussen groep; kan ook gezien worden als onenigheid tussen twee of meer
personen

Conflict = strijd, verschil van mening

Verschillende definities van oorlogen/conflicten zijn:

2

, o Carl von Clauswitz: "An act of violence intended to compel our opponent to fulfill our
will"
o Correlates of War: "Sustained combat, involving organized armed forces, resulting in
a minimum of 1,000 battle-related fatalities"
o Uppsala Conflict Data Program: "The use of armed force" en "# of battle-related
deaths in one calendar year" (25 = minor; 1,000 = war)

Verschillende soorten:
 Totale oorlog = oorlog waar ook burgers en het hele land bij betrokken is
 Interstatelijk conflict --> e.g. Falklandoorlog (= ruzie om gebied Argentinië)
 Intrastatelijk conflict = burgeroorlog --> e.g Biafra
 Etnisch conflict = burgeroorlog --> e.g. Bosnië en Herzegovina oorlog over
onafhankelijkheid en islamitische groep
 Onafhankelijkheidsoorlog --> Mozambique (= wilde onafhankelijk worden van
Portugal)
 Oorlog bij volmacht / proxy oorlog --> e.g Syrië
o Proxy war = conflict waarbij één partij (grootmacht) een andere partij de
oorlog laat voeren, en daarbij als achterman optreedt. Grootmacht levert
economische, ideologische, logistieke en/of militaire steun.
 Bevroren conflict --> e.g Westelijke Sahara (= duurt al 30/40 jaar en wordt maar niet
opgelost)

Trends in oorlogen:
 Oorlogen worden steeds duurder, minder militaire en meer burgerdoden
 Oorlog niet meer op slagveld, maar uitspreiden (met name steden)
 Groter aantal actoren betrokken (niet-statelijk)
 Groter aantal religie-geïnspireerde oorlogen, maar ook:
o Langeafstandsoorlogen (remote warfare)
o Kindsoldaten inzet
o Meer Private Maritime Security Companies (PMSC)


Rechtvaardiging oorlog:
 Just war theory
o Jus ad bellum = "rechtvaardig naar de oorlog" --> rechtvaardig doel
o Jus in bello = "rechtvaardig in de oorlog" --> proportionaliteit en discriminatie
 Proportionaliteit = bepaalde kogels of gas niet gebruiken
 Discriminatie = onderscheid tussen vijanden (niet op burgers)


Verdragen van Genève:
Regels opgesteld die gelden in oorlogstijd (universeel ondertekend)
 Slag bij Solferino (1859)


3