Samenvatting aan de hand van leerdoelen - BESTUURSRECHT

Leerdoelen
Week 1
Bestuursrecht

Hoorcollege
De student toont met behulp van de Gemeentewet en literatuur zijn kennis over -en begrip van de
inrichting van de gemeente aan (kennis, begrip). De student kan:
 De positie van de gemeente binnen het Nederlandse overheidsstelsel herkennen;
o De gemeente mag haar eigen Algemene Plaatselijke Verordening (APV) opstellen. De
gemeente is een openbaar lichaam en heeft verschillende organen, zoals de
burgemeester en de gemeenteraad.
 De samenstelling, werkwijze, taken en bevoegdheden van de gemeenteraad, het college
van B&W en de burgemeester herkennen;
o Samenstelling, werkwijze, taken en bevoegdheden Gemeenteraad:
De gemeenteraad vertegenwoordigt de bevolking. Zij bepaalt waar het geld naar toe
gaat. Bovendien stellen ze gemeentelijke verordeningen op en ze controleert de
burgemeester en het College van Burgemeester en Wethouders.
o Samenstelling, werkwijze, taken en bevoegdheden College van B&W:
Besluiten van de gemeenteraad worden uitgevoerd door dit orgaan. Bovendien
voeren ze de eigen taken uit.
o Samenstelling, werkwijze, taken en bevoegdheden Burgemeester:
De burgemeester vertegenwoordigt de gemeente. Ook handhaaft ze de openbare
orde en zit ze vergaderingen met de gemeenteraad en het college van B&W voor.
 De bijzondere rol van ambtenaren binnen de gemeentelijke organisatie herkennen;
o Ambtenaren bereiden voorstellen van de gemeenteraad en het college van B&W
voor en voeren deze uit. In Nederland zijn er ongeveer 1 miljoen ambtenaren die
voor de overheid werken. Ambtenaren dienen het algemeen belang. Ze worden
benoemd door het college van B&W en kunnen namens hen en de burgemeester in
mandaat besluiten nemen.
 De bestuurlijke en politieke verhoudingen tussen bestuursorganen onderling en met
ambtenaren herkennen.
o

Werkcollege
De student toont met behulp van de Awb en literatuur over -en begrip van de basisbegrippen in de
Algemene wet bestuursrecht aan (kennis, begrip). De student kan:
 De bestuursorganen van de openbare lichamen staat, provincie en gemeente benoemen;
o Staat:
Regering, ministers, staatssecretarissen en de Officier van Justitie.
o Provincie:
De Commissaris van de Koning, de Provinciale Staten en het college van
Gedeputeerde Staten.
o Gemeente:
De burgemeester, de Gemeenteraad en het college van B&W.
 Herkennen dat de Awb een relevant instrument is voor bestuursorganen en ambtenaren
binnen een gemeente;
o Zoek voor jezelf relevante artikelen op die je nodig kan hebben op de toets.
 De plaats van het bestuursrecht binnen het recht bepalen;

, o Het bestuursrecht omvat rechtsregels voor openbare lichamen en organen die tot de
uitvoerende macht behoren.
 De bronnen van bestuursrecht benoemen;
o Het bestuursrecht kun je vinden in het internationale recht (EVRM), de nationale
wetgeving (bestuursrechtelijke wetten in formele zin), jurisprudentie en het
ongeschreven bestuursrecht (gewoonterecht).
 Het bestuursrecht onderverdelen in algemeen en bijzonder bestuursrecht, rekening
houdend met de gelede normstelling;
o Algemeen bestuursrecht wordt in de AWB behandeld waarin algemene regels
worden gegeven over de rechtsbescherming en de handhaving etc.
o Het bijzonder bestuursrecht richt zich op een specifiek onderdeel van het recht, bijv.
het vreemdelingenrecht.
o De gelede normstelling: de toepasselijkheid van een rechtsregel is niet zomaar in één
wet te vinden, maar in een combinatie van met elkaar samenhangende regelingen.
Er is dan meestal sprake van lagere en hogere regelgeving. Lagere regelgeving mag
niet in strijd zijn met hogere regelgeving.
 Het bestuursrecht onderverdelen in materieel en formeel bestuursrecht;
o Materieel bestuursrecht bevat rechtsnormen waarin voor burgers en
bestuursorganen aanspraken of verplichtingen zijn opgenomen.
o Formeel bestuursrecht bevat procesrechtelijke regels die de burger nodig heeft om
tegen het optreden van de overheid iets te ondernemen.
 De werking van het legaliteitsbeginsel en specialiteitsbeginsel aantonen in een eenvoudige
casus;
o Legaliteitsbeginsel: de bevoegdheid van de overheid om op te treden is in de wet
terug te vinden. De overheid mag dus alleen handelen als overheid als dit wettelijk is
toegestaan.
o Specialiteitsbeginsel: de bevoegdheid van de overheid kan alleen worden aangewend
voor het specifieke doel waarvoor die wet is bedoeld. Zo kan de overheid zich niet al
te makkelijk beroepen op het dienen van het algemeen belang. Dit doel is ook
meteen de grens voor de bevoegdheidsuitoefening (de overheid mag zijn
bevoegdheid niet gebruiken voor een ander doel).
 De regels voor communicatie met de overheid in een eenvoudige casus toepassen;
o Communiceren met de overheid als burger gaat eigenlijk altijd schriftelijk. Soms zijn
er termijnen aan verbonden, bijvoorbeeld als men bezwaar indient. Dit staat
allemaal in de Awb.
 De gelaagde structuur van de Awb aantonen;
o Zie de indeling van hoofdstukken.
 De regels voor de wijze van bevoegdheidsverkrijging door middel van attributie, delegatie
en mandaat beschrijven.
o Attributie: het toekennen van een nieuwe bevoegdheid aan een bestuursorgaan,
ambtenaar of een ander persoon.
o Delegatie: een bestuursorgaan draagt zijn bevoegdheid aan een ander orgaan over.
Een delegans is degene die de bevoegdheid overdraagt en degene die de
bevoegdheid verkrijgt is de delegataris. Hierbij wordt ook de verantwoordelijkheid
overgedragen.
o Mandaat: de bevoegdheid om in naam van een bestuursorgaan besluiten te nemen.
De verantwoordelijkheid blijft echter bij de mandaatgever, die de gemandateerde
heeft gemachtigd.