Kinderen: Psychomotoriek
1. Begrippenlijst
Psychomotoriek: samen gaan van geest en beweging ➔motorisch intentioneel bewegen
Psychomotorische ontwikkeling
Psychomotorische evaluatie
Psychomotorische behandeling: gericht op breed scale aan vaardigheden uit de domeinen van psychomotoriek.
Ontwikkeling:
Kwalitatieve verandering bestaande uit
wetmatige rijping en differentiatie vd organen
wat tot uiting komt in waarneembaar G vh
kind.
- Normaal
- Vertraagd
- Plateau
- Regressie
Motorische ontwikkeling:
- Coördinatie
- Lateralisaties: specialisatie li-re
- Evenwicht
- Manuele vaardigheid
- Schrijfmotoriek
- Lichaamsschema: omvat lichaamsidee, lichaamsbesef en lichaamsplan
- Ruimtelijke oriëntatie
Motorisch-cognitieve ontwikkeling:
- Motorische leerstijl/ motorisch leren: verandering in motorisch G o.i.v. ervaringen en intrinsieke +
extrinsieke factoren die aanleiding geven tot veranderingen in motorische controle processen
- Visuele perceptie: waarnemen van fysische parameters zoals beweging, kleur, grootte, richting,…. d.m.v.
visueel instrumentele systemen
- Auditieve perceptie
Sociaal affectief: fysiek zelfbeeld
Neurale ontwikkelingsstoornissen: verzamelnaam van psychische problemen in kindertijd/ adolescentie waardoor
deelname aan ADL niet mogelijk is.
Leerstoornissen: problemen tijdens kindertijd in het leren van vaardigheden
Genetische syndromen: syndroom met als oorzaak een verandering in een genoom wat een single of multiple gene
disorder kan zijn ofwel erfelijk ofwel optreden door mutaties. Genetische syndromen hebben vaak invloed op
motorische ontwikkeling.
Leerstoornis vs. Leerproblemen (primair-secundair): leerprobleem is het onvermogen om bepaalde kennis binnen
een redelijke tijd eigen te maken
DSM-5: diagnostic & statistical manual of mental disorders met als doel clinici helpen in diagnosestelling van
mentale aandoeningen. Syndromen geven vaak een combi van domeinen.
Prevalentie: voorkomen van een ziekte/ aandoening
Incidentie: aantal nieuwe gevallen per jaar van een bepaalde ziekte/ aandoening
Syndroom: klinische tekenen en symptomen die voorkomen bij een bepaalde ziekte/ aandoening
Symptoom: Klinische tekenen:
- Zijn effecten dat P voelt/ uit - Zijn klinische identificeerbare effecten
- Subjectief aan een individuele - Zijn indicatoren van ziekte, aandoening/ beperking
persoonlijke ervaring waargenomen door evaluatie/ testen uitgevoerd door
een medische professional
Perceptie: integratie van sensorische impressies in psychologische betekenisvolle info
,2. Wanneer komt een kindje bij de kine?
In figuur 2 wordt een overzicht gegeven van de wegen, die gevolgd worden alvorens het kind in behandeling kan
komen bij de kinesitherapeut. Wanneer de eerste evaluatie van het kind bij de geboorte goed is, zal de a-terme baby
(38w zwangerschap) opgevolgd worden door K&G en door een pediater of huisarts. De keuze voor een pediater of
huisarts bij deze kinderen is afhankelijk van de voorkeur van de ouders. Indien het kind prematuur is of wanneer
tijdens de eerste evaluatie van het kind reeds afwijkende kenmerken aanwezig zijn, zal het vanaf het begin verder
opgevolgd worden door een pediater en het centrum voor ontwikkelingsstoornissen (COS).
Vanuit het COS en de pediater zal het kind doorverwezen worden naar een kinesitherapeut indien dit nodig geacht
wordt. Wanneer het kind in de eerste 30 levensmaanden ontwikkelingsachterstand of ontwikkelingsafwijkingen
vertoont, opgemerkt door K&G, zullen de ouders doorverwezen worden naar een pediater en vervolgens eventueel
naar het COS. Opnieuw kunnen zij, indien dit nodig geacht wordt, ouders en kind doorverwijzen naar een
kinesitherapeut. Indien de pediater van het kind tijdens tussentijdse evaluaties en consultaties opmerkt dat het kind
motorische achterstand vertoont, kan ook vanuit deze weg, rechtstreeks kine voorgeschreven worden. Tot de
leeftijd van 6 jaar zal het COS een prominente rol spelen in de opvolging van deze kinderen.
Van zodra het kind schoolgaand is (>30 maanden, kleuterschool e.v.) wordt het opgevolgd door het centrum voor
leerlingenbegeleiding (CLB) en kunnen de ouders van daaruit opnieuw doorverwezen worden naar het COS, die op
hun beurt kunnen beslissen of kinesitherapie aangewezen is. De opvolging van lagere school kinderen door het COS
is eerder uitzonderlijk. In deze gevallen zal de arts van het CLB vaak meer gerichtere diagnostische centra voorstellen
zoals bijvoorbeeld het Referentiecentrum voor Autisme (RCA).
De kinesitherapeut zal dus pas op basis van een voorschrift van een arts pas therapie kunnen opstarten. In termen
van zorgverlening, plaatst dit K&G, CLB, COS en pediater/huisarts binnen de eerstelijnszorg en de kinesitherapeut
binnen de tweedelijnszorg.
Kritische noot:
Ondanks het bestaan van verscheidene centra (K&G, COS), zijn het de ouders die beslissen of het kind verder
onderzocht en opgevolgd wordt. De centra hebben een belangrijke rol qua opvolging en/of diagnose van het kind,
maar kunnen enkel adviezen formuleren. In de meeste gevallen zullen ouders deze adviezen opvolgen omwille van
hun bezorgdheid en omdat ze liever het zekere voor het onzekere nemen. Echter, in sommige gevallen zullen ouders
niet open staan voor evaluaties, opvolging of diagnostiek, waardoor deze kinderen een risico vormen op
ontwikkelingsachterstand met alle gevolgen van dien op schoolvlak.
, 3. Psychomotoriek
Psychomotoriek is gebaseerd op een holistische visie v/d mens die vertrekt v/d eenheid tussen geest en lichaam.
Het begrip integreert het cognitieve, emotionele en motorische aspect alsook de capaciteit om te zijn en te ageren in
een psychosociale context.
Psychomotorische ontwikkeling:
Psychomotorische therapie:
1. Begrippenlijst
Psychomotoriek: samen gaan van geest en beweging ➔motorisch intentioneel bewegen
Psychomotorische ontwikkeling
Psychomotorische evaluatie
Psychomotorische behandeling: gericht op breed scale aan vaardigheden uit de domeinen van psychomotoriek.
Ontwikkeling:
Kwalitatieve verandering bestaande uit
wetmatige rijping en differentiatie vd organen
wat tot uiting komt in waarneembaar G vh
kind.
- Normaal
- Vertraagd
- Plateau
- Regressie
Motorische ontwikkeling:
- Coördinatie
- Lateralisaties: specialisatie li-re
- Evenwicht
- Manuele vaardigheid
- Schrijfmotoriek
- Lichaamsschema: omvat lichaamsidee, lichaamsbesef en lichaamsplan
- Ruimtelijke oriëntatie
Motorisch-cognitieve ontwikkeling:
- Motorische leerstijl/ motorisch leren: verandering in motorisch G o.i.v. ervaringen en intrinsieke +
extrinsieke factoren die aanleiding geven tot veranderingen in motorische controle processen
- Visuele perceptie: waarnemen van fysische parameters zoals beweging, kleur, grootte, richting,…. d.m.v.
visueel instrumentele systemen
- Auditieve perceptie
Sociaal affectief: fysiek zelfbeeld
Neurale ontwikkelingsstoornissen: verzamelnaam van psychische problemen in kindertijd/ adolescentie waardoor
deelname aan ADL niet mogelijk is.
Leerstoornissen: problemen tijdens kindertijd in het leren van vaardigheden
Genetische syndromen: syndroom met als oorzaak een verandering in een genoom wat een single of multiple gene
disorder kan zijn ofwel erfelijk ofwel optreden door mutaties. Genetische syndromen hebben vaak invloed op
motorische ontwikkeling.
Leerstoornis vs. Leerproblemen (primair-secundair): leerprobleem is het onvermogen om bepaalde kennis binnen
een redelijke tijd eigen te maken
DSM-5: diagnostic & statistical manual of mental disorders met als doel clinici helpen in diagnosestelling van
mentale aandoeningen. Syndromen geven vaak een combi van domeinen.
Prevalentie: voorkomen van een ziekte/ aandoening
Incidentie: aantal nieuwe gevallen per jaar van een bepaalde ziekte/ aandoening
Syndroom: klinische tekenen en symptomen die voorkomen bij een bepaalde ziekte/ aandoening
Symptoom: Klinische tekenen:
- Zijn effecten dat P voelt/ uit - Zijn klinische identificeerbare effecten
- Subjectief aan een individuele - Zijn indicatoren van ziekte, aandoening/ beperking
persoonlijke ervaring waargenomen door evaluatie/ testen uitgevoerd door
een medische professional
Perceptie: integratie van sensorische impressies in psychologische betekenisvolle info
,2. Wanneer komt een kindje bij de kine?
In figuur 2 wordt een overzicht gegeven van de wegen, die gevolgd worden alvorens het kind in behandeling kan
komen bij de kinesitherapeut. Wanneer de eerste evaluatie van het kind bij de geboorte goed is, zal de a-terme baby
(38w zwangerschap) opgevolgd worden door K&G en door een pediater of huisarts. De keuze voor een pediater of
huisarts bij deze kinderen is afhankelijk van de voorkeur van de ouders. Indien het kind prematuur is of wanneer
tijdens de eerste evaluatie van het kind reeds afwijkende kenmerken aanwezig zijn, zal het vanaf het begin verder
opgevolgd worden door een pediater en het centrum voor ontwikkelingsstoornissen (COS).
Vanuit het COS en de pediater zal het kind doorverwezen worden naar een kinesitherapeut indien dit nodig geacht
wordt. Wanneer het kind in de eerste 30 levensmaanden ontwikkelingsachterstand of ontwikkelingsafwijkingen
vertoont, opgemerkt door K&G, zullen de ouders doorverwezen worden naar een pediater en vervolgens eventueel
naar het COS. Opnieuw kunnen zij, indien dit nodig geacht wordt, ouders en kind doorverwijzen naar een
kinesitherapeut. Indien de pediater van het kind tijdens tussentijdse evaluaties en consultaties opmerkt dat het kind
motorische achterstand vertoont, kan ook vanuit deze weg, rechtstreeks kine voorgeschreven worden. Tot de
leeftijd van 6 jaar zal het COS een prominente rol spelen in de opvolging van deze kinderen.
Van zodra het kind schoolgaand is (>30 maanden, kleuterschool e.v.) wordt het opgevolgd door het centrum voor
leerlingenbegeleiding (CLB) en kunnen de ouders van daaruit opnieuw doorverwezen worden naar het COS, die op
hun beurt kunnen beslissen of kinesitherapie aangewezen is. De opvolging van lagere school kinderen door het COS
is eerder uitzonderlijk. In deze gevallen zal de arts van het CLB vaak meer gerichtere diagnostische centra voorstellen
zoals bijvoorbeeld het Referentiecentrum voor Autisme (RCA).
De kinesitherapeut zal dus pas op basis van een voorschrift van een arts pas therapie kunnen opstarten. In termen
van zorgverlening, plaatst dit K&G, CLB, COS en pediater/huisarts binnen de eerstelijnszorg en de kinesitherapeut
binnen de tweedelijnszorg.
Kritische noot:
Ondanks het bestaan van verscheidene centra (K&G, COS), zijn het de ouders die beslissen of het kind verder
onderzocht en opgevolgd wordt. De centra hebben een belangrijke rol qua opvolging en/of diagnose van het kind,
maar kunnen enkel adviezen formuleren. In de meeste gevallen zullen ouders deze adviezen opvolgen omwille van
hun bezorgdheid en omdat ze liever het zekere voor het onzekere nemen. Echter, in sommige gevallen zullen ouders
niet open staan voor evaluaties, opvolging of diagnostiek, waardoor deze kinderen een risico vormen op
ontwikkelingsachterstand met alle gevolgen van dien op schoolvlak.
, 3. Psychomotoriek
Psychomotoriek is gebaseerd op een holistische visie v/d mens die vertrekt v/d eenheid tussen geest en lichaam.
Het begrip integreert het cognitieve, emotionele en motorische aspect alsook de capaciteit om te zijn en te ageren in
een psychosociale context.
Psychomotorische ontwikkeling:
Psychomotorische therapie:
